29 0 3MB
KOADERNOA
Lehen hiruhilekoa Lehen Hezkuntzarako 3. mailarako Euskara Abian koadernoa Zubia Editoriala, S. L.ren eta Santillana Educación, S. L.ren Hezkuntza Argitalpenetarako Sailean Joseba Santxo Uriarteren eta Teresa Grence Ruizen zuzendaritzapean sortu, diseinatu eta gauzaturiko talde-lana da. Koaderno honen prestatze- eta argitaratze-lanean honako talde honek esku hartu du: TESTUA Jon Gastelurrutia Zengotitabengoa Josu Goikoetxea Gezuraga Jon Ander Rojo García IRUDIAK Kristina Fernandez Alex Orbe EDIZIOA Ainhoa Basterretxea PROIEKTUAREN ZUZENDARITZA Joseba Santxo Maite López-Sáez
LEHEN HEZKUNTZA
Euskara Abian
Aurkibidea
1. unitatea IRAKURMENA. Landare «ardi-jalea» ����������������������������������������������������4 HIZKUNTZAREN ERABILERA. Nork kasua �����������������������������������������6 ORTOGRAFIA. Silaba ��������������������������������������������������������������������������9 EGITEN JAKIN. Oharrak��������������������������������������������������������������������10
2. unitatea IRAKURMENA. Euriaren zirrara ���������������������������������������������������������12 HIZKUNTZAREN ERABILERA. Izenak������������������������������������������������14 ORTOGRAFIA. S, x, z �����������������������������������������������������������������������17 EGITEN JAKIN. Komikia ��������������������������������������������������������������������18
3. unitatea IRAKURMENA. Bizikletaz ala hegazkinez? �����������������������������������������20 HIZKUNTZAREN ERABILERA. Zein? Zenbat? �����������������������������������22 ORTOGRAFIA. Ts, tx, tz �������������������������������������������������������������������25 EGITEN JAKIN. Egunerokoa �������������������������������������������������������������26
2
4. unitatea IRAKURMENA. Urrearen lapurreta ����������������������������������������������������28 HIZKUNTZAREN ERABILERA. Nolakoa? ������������������������������������������30 ORTOGRAFIA. Puntua eta bi puntuak �����������������������������������������������33 EGITEN JAKIN. Egoerak deskribatzea�����������������������������������������������34
5. unitatea IRAKURMENA. Elurra �����������������������������������������������������������������������36 HIZKUNTZAREN ERABILERA. Ekintza ����������������������������������������������38 ORTOGRAFIA. Komaren erabilera �����������������������������������������������������41 EGITEN JAKIN. Zorion-txartelak ��������������������������������������������������������42
Berrikusketa orokorra����������������������������������������������������������������������44
3
1
Irakurgaia
Landare «ardi-jalea» Hego Amerikan, Txileko Andeetan, landare bitxi bat bizi da. Puya chilensis da haren izen zientifikoa, baina mendikate hartako artzainek landare «ardi-jalea» deitzen diote. Landare horrek arantza luze eta zorrotzak ditu, eta haren ingurura hurbiltzen diren ardiak eta txoriak trabatuta geratzen dira arantzen artean, eta azkenean hil egiten dira gosearen gosez. Gero, arantza artean hildako animalia horiek bertan usteltzen dira, eta horretara landarearen azpiko lurra ongarritu egiten dute. Eta ongarri horri esker, hiru metrorainoko landare sendo berriak hazten dira. Hori dela-eta, Andeetako artzainek su eman ohi diete landare hiltzaile horiei. Horiek bai landare haragijaleak, eta ez intsektutxoak jan ohi dituzten landare exotiko kaltegabeak!
1
Erantzun galdera hauei. Zein da landare «ardi-jalearen» izen zientifikoa?
Puyå chi¬ensifi då landa®ea®e> iΩe> zient^fikoå. Zein animalia geratu ohi dira trabatuta landare horren arantza artean?
A”rdia§ etå txoria§ @eratΩe> dirå trabatutå. Zer egiten dute artzainek landare horiekin? Zergatik?
S d^e†æ, ardia§ ∫±rta> eΩ trabatΩeko. 2
Andeak mendikatea dira, baina zer da mendikate bat? Mendi oso handia. Hainbat mendiz osatutako lurraldea.
4
IRAKURMENA 3
Markatu Hego Amerika irudikatzen duen mapa. Ondoren, margotu Txile gorriz.
4
Idatzi hitz bakoitza dagokion definizioaren ondoan. haragijale Ardiak zaintzen dituena:
artzain
ongarri
artzai>
Zenbait landaretan sortzen den ziri zorrotza: Haragia jaten duen izakia:
haragija¾
Lurra emankorrago bihurtzen duen substantzia: Urrutiko herrialde batekoa; bitxia, berezia: 5
arantza
exotiko
arantzå ongarr^ exotiko
Ordenatu, zenbakien bidez, esaldi hauek.
2 Ardia hil egiten da gosez. 1 Ardia landareen arantza artean trabatuta geratzen da. 4 Ongarriari esker, landarea sendo hazten da. 3 Ardiaren haragia usteldu egiten da, landarearen inguruko lurra ongarrituz. 6
Lotu esaera zahar hauek. Ardi batek
beti arkumea.
Negua nolakoa
ez du artaldea egiten.
Ardiaren umea
ardiaren ilea halakoa. 5
NORK kasua GOGORATU NORK kasuan dauden hitzek –k hartzen dute hitz bukaeran. NOR kasukoek ez. NORK egin du marrazkia? Julenek egin du. NOR etorri da? Julen etorri da.
1
Sailkatu esaldietan nabarmendutako hitzak. Ilargiak ez du argirik ematen.
Haiek hondartzara joan dira.
Guk txistua jotzen dakigu.
Oihana zuhaitzez beteta dago.
Eneko tenis-jokalaria da.
Zu bihar nirekin etorriko zara etxera.
Zuek deitu didazue, ezta?
Zuek zarete hurrengoak.
NOR: NORK: 2
Jarri NORK kasuko -k letra hitz hauei. gu Uxue ni zu
3
E”>eko, ha^e§, oihanå, z¤, z¤e§ ilargia§, gu§, z¤e§ gu§ Ux¤e§ ni§ zu§
Eneko
Ines
hura
denak
E”>eko§ I”>eße§ har§ ∂e>e§
Osatu esaldiak hitz hauek erabiliz. Elefanteek
6
E”¬æfan†ea§ E”¬æfan†æe§ E”¬æfan†eå
Elefanteak
Elefantea
oihanetan bizi diren animalia handiak dira. tronpa erabiltzen dute janaria eta ura ahora eramateko. oso animalia arriskutsua da, haserretzen denean.
1 HIZKUNTZAREN ERABILERA 4
Inguratu zuzena. Ni/Nik ogia erosiko dut eta zu/zuk mahaia jarriko duzu. Lore/Lorek berandu etorri da eskolara. Irakaslea/Irakasleak haserretu egin da. Ikasleak/Ikasleek txangoan joan dira Arrasatera. Nor/Nork hautsi du ikasgelako leihoa?
5
Zuzendu esaldi hauetako akatsak. Mirenek eta Aitorrek nire alboan jarri dira ikasgelan.
M”i®e> etå A”ito® ni®æ alboa> jarr^ dirå ikas@ela>. Uxue eta Iker atzeko eserlekuak hartu dituzte.
Ux¤e§ etå I”§er®e§ atΩeko eßer¬ekua§ hart¤ dituz†æ. Leire esekilekuan utzi du motxila.
Lei®e§ eßeki¬ekua> utz^ d¤ motxilå. Irakasleak gurekin batera eseri da.
I”rakas¬eå gu®eki> ba†erå eßer^ då. 6
Lotu bi atalak esaldiak osatzeko. Zuk
zinemara joango zara gero.
Leirek
autoz joaten da eskolara.
Leire
ez dauka berokirik.
Mendiak
oso garaia da.
Mendia
gitarra jotzen dakizu.
Zu
tontor zorrotza du.
7
HIZKUNTZAREN ERABILERA 7
Berridatzi esaldiak pluralean, adibidean bezala. Nire laguna garaiz heltzen da eskolara egunero. Nire lagunak garaiz heltzen dira eskolara egunero. Irakasleak hirugarren mailako ikasleak agurtu ditu. Irakasleek hirugarren mailako ikasleak agurtu dituzte. Lehengusua gure etxera etorriko da uda pasatzera.
Le™engusua§ gu®æ et≈erå etorriko dirå udå pasatΩerå. B dituz†æ. A”rkatza§ maha^ azpirå eror^ dirå.
Baserritarrak barazkiak eta arrautzak saltzen ditu.
Arkatza mahai azpira erori da.
Txakurrak korrika alde egin du.
Txakur®e§ korrikå al∂æ egi> du†æ. 8
Osatu testua hitz hauekin. loreontzia
haiek
Jokinek
Loreontzi
Landarea
Loreontzi berria Gaur goizean landarea aldatu du. handi zegoen eta
Joki>e§ L”anda®eå lo®eontziå
bere balkoiko oso oso txikia
zen; beraz, berri bat erosi du, handiagoa.
L”o®eontz^ ha^e§ A”uzoki∂ea§
berriak pisu handia zuenez,
laguntza eskatu die auzokideei, eta poz-pozik lagundu diote
Jokini.
Nahia eta Pedro
deitzen dira eta oso jatorrak dira. 8
Auzokideak
1
Silaba 1
ORTOGRAFIA
Ordenatu silabak eta osatu hitzak. rra /ka /rro /a /ma
ren /ge /he /su /a
karramarroå ™e®ensu@eå
2
barraskiloå
Osatu hitzak. Ondoren, sailkatu beheko tauletan.
ikas†et≈ea§
— — — — —
rri baße å — — — —
kirol∂egiå
ta∫±rnå
— — — — —
— — —
pos †et≈eå — — — —
zi>e må — — —
4 silabakoak
3 silabakoak
ta∫±rnå zi>emå 3
ki /a /lo /rras /ba
5 silabakoak
baßerriå pos†et≈eå
ikas†et≈ea§ kirol∂egiå
Zatikatu hitzak adibidean bezala. arbela
txakurra saskia
a®-∫¶-lå txa-ku-rrå sas-ki-å
txoritxoa
perretxikoa
betaurrekoak
txo-ri-txo-å πe-r®e-txi-ko-å ∫±-tau-r®e-ko-a§ 9
OHARRAK
EGITEN JAKIN 1
2
Lotu. Nori idatziko liokete oharra ezkerreko pertsonaiek? Sukaldariak
alabari.
Alkateak
erizainari.
Aitak
udaltzainari.
Medikuak
zerbitzariari.
Asmatu pertsonaia bakoitzak zein ohar idatzi duen eta idatzi izena azpian.
Sukaldaria
Alkatea
iz. Laztana, lanera joan na iz Hartu gosaria eta gara tu joan eskolara. Ez ahaz euritakoa hartzea, gaur euria ari du-eta.
A”itå Udaletxera nentorrela, lau auto ikusi ditut espaloi gainean aparkatuta. Zoaz eta konpondu arazoa, ez baita itxura herriarentzat.
A”lka†eå 10
Aita
Medikua
Janaria azpiletan duzu. Zerbitzatu lehenik entsalada eta arrautza egosiak. Ondoren atera zopa eta oilaskoa. Postrea hozkailuan dago.
S garå I”nguru>eko lanå egi†erå. E”torr^ Ωe¤ e®æ. O^e® etå Per¤
Liburutegira joan gara Inguruneko lana egitera . Etorri zeu ere.
Itsaso:
Ama eta aita:
Oier eta Peru
A”må etå aitå: Gau® irakas¬ea§ oha® ba† ema> di†, z¤e§ sinatΩeko. S dago. M”aita>æ 11
2
Irakurgaia
Euriaren zirrara Ustekabean gertatu zen. Halako batean, zeruko izar guztiek bat egin izan balute bezala, braust!, dena zuritu zen. Ondoren, argia joan zen, eta dena beltz bihurtu zen. Eta dena iluntzearekin batera, trumoi bortitz baten burrunba entzun zen. Eta oilo ipurdia, eta hotzikara, eta beldurra. Bixintxo amaren magalean babesten zen bitartean, Usoa besaulkitik altxatu zen leihoa zabaltzeko. Besoa kanpora atera zuen eta lauzpabost tanta aski izan ziren hura guztiz bustitzeko. Euria ikaragarri atsegina zitzaion, baina gogotik ari zuen eta amak leihoa ixteko eskatu zion. –Noiz itzuliko da argia? –galdegin zuen Bixintxok. –Baietz hamar kontatu aurretik itzuli –erantzun zion amak–. Bat, bi, hiru –eta gero eta astiroago–. L-a-u, b-o-s-t, s-e-i –eta tarteak handiagotuz–. Z- a- z- p- i, z- o- r- t- z- i, b - e - d - e - r - a - t - z - i… –Tira, esan hamar! Horrek ez du balio! Esan hamar! –oihukatu zuten haurrek, egonezina askatzeko. –Esan dizuet argindarra hamar kontatu aurretik itzuliko dela, baina ez dut esan nola kontatu behar nuen…. Patxi Zubizarreta (moldatua) 1
2
Idatzi azpian zein pertsonaia diren.
amå
Bea> A”ubixå iΩe>eko a†erπet≈eå dago. 8
9
Lotu izen bereziak eta arruntak. Saturno
aldizkaria
Oier
hiriburua
Mungia
uharteak
Baiona
txokolatea
Xabiroi
herria
Txokokrik
irakaslea
Kanariar
planeta
Ondarreta
egunkaria
Euskaltel
ibaia
Txindoki
hondartza
Ibaizabal
konpainia
Berria
mendia
Bete testua izen berezi eta arrunt hauekin. euria
egun
Miren
zaparrada
txapela
Elorrio
herri
Laino-txapela
M”i®e>
™err^ euriå zaparradå
euritsuak. Gure
sarritan egiten du
ingurukoek esan ohi dute Anbotok Sarritan, 16
egu> E”lorrio
ek eta biok gustuko ditugu an,
n,
. Lainotuta dagoenean,
txaπelå
ederrak botatzen ditu.
duela.
2
S, x, z 1
ORTOGRAFIA
Aukeratu eta osatu hitzak.
≈errå Ωe®eala§ astoå azkurå
xe / ze
as / az
2
su / zu
es / ez
zuhaitzå sukaldariå eztiå es>eå
Erreparatu hoteleko menuari eta idatzi zer dagoen jateko.
arrozå edo barazkia§ oilaskoå edo ≈errå sagarrå izozkiå edo
Lehenengo platera: Bigarren platera: Postrea: 3
Inguratu forma zuzena. Astiak/Aztiak edabe magikoa prestatu zion printzeari. Etxeko lanak egiteko astia/aztia behar da. Etxe aurreko hesia/hezia gorriz pintatu nahi du amak. Txakurrak ondo hesi/hezi behar dira txiki-txikitatik. Hasiak/Haziak erosi behar ditugu baratzean ereiteko. Lanean hasi/hazi dira, azkenean! 17
EGITEN JAKIN
KOMIKIA
1
Markatu. Nor ari da komikia irakurtzen?
2
Lotu komikien atalak eta definizioak.
3
Bineta
Pertsonaiek esaten dutena biltzen duen globoa.
Laukia
Marrazkiak eta hitzak biltzen dituen laukia.
Bunbuiloa
Soinuak edo hotsak adierazten dituzten hitzak.
Onomatopeiak
Bineta ulertzeko azalpenak dauden lauki zuria.
Goiko ariketa aintzat hartuta, jarri zenbakiak dagokien tokian. 1. Bineta
2. Laukia.
Inaxiok ez du katua azken orduan ikusi eta bere bila hasi da etxe guztian zehar, larri.
2
3. Bunbuiloa.
4. Onomatopeia
Pixin, hor al zaude?
3
4
III
1 18
KRIIII
2
4
5
Lotu onomatopeiak haien esanahiarekin. DZIIIII!
Sirena hotsa.
UAUAUAUA!
Gurpilaren hotsa bihurgunea abiadan hartzean.
Ordenatu eta osatu komikiko bunbuiloak hitz hauekin. Pixin! Eskerrak agertu zaren!
Ez dago surik. Katua galdu zait.
L”agund¤, µeße∂eΩ!
Lagundu, mesedez!
Non da sua?
Azkar, mutilak!
Honetarako deitzea ere!
A”zka®, mutila§!
A!
UAU UAUA
!
No> då suå?
Pixi>! E”s§erra§ a@ert¤ za®e>!
DZIIIII
E”Ω dago suri§. K”atuå gald¤ zai†. H”o>etarako ∂eitΩeå e®æ! 19
3
Irakurgaia
Bizikletaz ala hegazkinez? Bi lagun ez dira ados jartzen oporretan bidaiatzeko moduaz. Xumai Muruak hegazkinez bidaiatzea du gogoko. Amaia Jauregizarrek, berriz, nahiago du bidean zehar bizikletaz mantso-mantso ibili.
1
1) Xumai
2) Amaia
Hegazkina hartuta
Orain hasia dugu
han naiz berehala;
tamalez jarduna;
bidean gozatu dut
nire ondora zatoz
lainoen itzala.
gaur Xumai laguna.
Garraiobide hori
Lasai igaro behar
da hain mundiala;
da etorkizuna,
zu berriz hor behean
(e)ta bitartean zaindu
barea bezala.
gure osasuna.
3) Xumai
4) Amaia
Ordu betez egin dut
Eztabaidan gabiltza
mundua(re)n erdia
a zer une geza!
eta osasuntsua,
Kontra eginez nabil,
hori da egia.
hau ez da erreza.
Baina zurea ere
Bizikletan daukagu
dugu gehiegia,
bakoitzak babesa,
oporretara joanez
oporretan zerta(ra)ko
bota izerdia.
behar dugu presa.
Idatzi azpian. Nork ikusten du irudietako ikuspegi bakoitza?
A”maia§ 20
X”umai§
A”maia§
X”umai§
IRAKURMENA 2
Markatu erantzun zuzena. Zertaz gozatu du Xumaik hegazkinean zihoala?
Eguzkiaren berotasunaz.
Lainoen itzalaz.
Amaiaren ustez, zer lortzen dugu bizikletaz ibilita?
Osasuna zaintzea.
Hankak indartzea.
Xumairen arabera, zenbat denbora beharko luke hegazkinak munduari bira osoa egiteko?
Egun bat.
Bi ordu.
Zer ez dugu behar oporretan Amaiaren ustez?
3
Patxada.
Presa.
Adierazi zein ez den esaldi honen baliokidea. Auto zahar hura barea bezala zihoan errepidean gora.
Auto zahar hura astiro-astiro zihoan errepidean gora. Auto zahar hura ziztu bizian zihoan errepidean gora. Auto zahar hura mantso-mantso zihoan errepidean gora. 4
Markatu gutxien kutsatzen duen garraiobidea eta osatu esaldiak.
Bidaia Arrantzalea
t®e>eΩ txalupaΩ ™egazki>eΩ autoΩ
Solomon eta bere ama Iazko udan
egingo dugunez, geltokira joan behar dugu. iritsi zen portura. joan dira Afrikara.
joan ginen oporretan Asturiasera. 21
Zein? Zenbat? GOGORATU Erakusleek izakiak eta gauzak zer distantziatara dauden adierazten dute. Adibidez: Hemengo txori hau; Horko txori hori; Hango txori hura. Zenbatzaileek Zenbat? galderari erantzuten diote. Adibidez: Atzo bi gizon ikusi genituen. Lagun asko ditut.
1
Bete hutsuneak erakusle hauekin. hura
hau
hori
Hemen dagoen txoria txantxangorria da. Txori
ha¤
txantxangorria da.
Hor dagoen hegaztia belea da.
hor^
Hegazti
belea da.
Han goian hegan doan hegaztia arranoa da.
hurå
Hegazti 2
Jarri erakusle hauek pluralean. hau
3
arranoa da.
ha¤e§
hori
hor^e§
Osatu esaldiak, erakusle singularrak eta pluralak erabiliz.
hor^e§
Nor dira parke horretan jolasten ari diren haur Horko liburu
hor^e§
Jantzita ditudan arropa Hango leiho
Eskuan ditudan betaurreko
?
oso lodiak dira.
ha¤e§
berriak dira.
hurå ha^e§ ha¤e§
Han dauden poltsa
22
hura
garbitu egin behar dira. zureak al dira? amonarenak dira.
ha^e§
3 HIZKUNTZAREN ERABILERA 4
Osatu beheko taula hitz hauekin. horren
horrentzat
harentzat horri
horrek
horrekin
NOR
honen
hari
haren
harekin
honekin
honetan
hark
honentzat
hori
honi horretan
hura
har§ ho>e§ hor®e§ hon^ horr^ ho>e> ha®e> ho>eki> ho>eki> ha®eki> hor®entza† ha®entza† ho>eta> hor®eta> harta>
NORI
hari
NOREN
honen
NOREKIN NORENTZAT
honentzat
NON
Erreparatu irudiei eta idatzi asko, bat edo hainbat.
haur 6
honek
hau
NORK
5
hartan
ba†
hainba†
haur
haur
asko
Osatu esaldiak hitz hauekin. gutxi
hainbat
pila bat
gutx^ pilå ba†
bost
Enekok laster amaituko ditu etxeko lanak; ariketa
gelditzen zaizkio egiteko.
Aitak hogei kilo sagar ekarri ditu. Orain, sagar
dugu etxean.
H”ainba†
freskagarri ekarri ditu Unaik denontzat.
Gizakiok esku bakoitzean
bos†
hatz ditugu. 23
HIZKUNTZAREN ERABILERA 7
Erreparatu irudiari eta aukeratu forma zuzena.
L”agu> gutx^
etorri dira urtebetetze-festara, baina on-onak.
Lagun gutxi
Ehunka lagun
asko
Etorri diren lagunek
hiru-lau
hiru opari 8
jan dute, gozo-gozo zegoen guztia!
zenbait
asko
hir¤ opar^
Nik ez nuen ezer eskatu, baina
Hamaika lagun
ekarri dizkidate!
opari gutxi
pila bat opari
Bete hutsuneak azpiko hitzekin. Hori
Hainbat
Hor
horiek
pila bat
Hemen
horretan
Jertse berria —Ama, ba al dakizu non dagoen nire jertse berria? — —
hor^ H”o® Heµe> H”or^ hor®eta> pilå ba† H”ainba† hor^e§ duzu! Ondoan duzun
dudana ez, jertse beltza esan nahi nuen.
—A!
—Armairu baina arropa —
24
da.
ez dakit non dagoen.
gorde nuela esango nuke, dago eta ez dut aurkitzen.
aldiz esan dizut arropak txukun gorde behar direla. Gauzak bere lekuan ez uzteagatik gertatzen zaizkizu kontu .
hori
3
Ts, tx, tz
ORTOGRAFIA
GOGORATU Hitz-hasieran tx idazten da. Adibidez: txoria, txirula. Hitz-amaieran ts eta tz agertzen dira. Adibidez: hitz, adats. Hitz-amaieran tx duten hitz gutxi daude: txepetx, apatx, txotx…
1
Inguratu hitz bikote hauetan zuzen idatzita dagoena. urtxintxa / urtxintza
2
intsaur / intxaur
isatz / isats
tsirula / txirula
Berridatzi esaldiak irudiei dagozkien hitzak zuzen idatzita Neguan
handia egiten du eta
ere dardarka izaten ditugu.
Negua> hotΩ handiå egi†e> d¤ etå hortza§ e®æ dardarkå iza†e> ditug¤.
Olatzek ez du
eskolara ekarri,
utzi du.
OlatΩe§ eΩ d¤ txirulå ekarr^, et≈ea> utz^ d¤. Gure baserriko
kiribil-kiribila du
.
Gu®æ baßerriko t≈erria§ kiribi¬-kiribilå d¤ isatså. 3
Osatu hitz gurutzatuak, irudiei erreparatuta. 2
4
3
1
4 2
3
T 1 T X I M I N I A O O E R R A T Z A 5 B I H O T Z A A T S 6 M A H A T S A
5
6
25
EGITEN JAKIN 1
EGUNEROKOA
Idatzi data hauek, adibidean bezala.
M”artxoa®e> 26å, as†ear†eå.
Uztaila®e> 5å, igan∂eå. I”raila®e> 14å, as†e¬e™enå. Urria®e> 2å, ostiralå. 2
Ordenatu Karlaren egunerokoaren atalak zenbaki bidez.
on naiz Asper-asper eginda eg o opil bat haien zain. Txokolatezk o onena jan dut; uste dut egunek izan dela. Zein gozoa! Halako batean…
KARLAREN
4
26
3
OA
Gaur, ikastetx etik Zuhatza u hartera etorri gara. Uharte h au Zadorrako urtegiaren erdian dago. A terpetxe asko daude eta Euskal Herri o soko ikasle m o rdo bat etorri gara asteburu a igarotzera.
Otsailaren 15a, ostirala.
Kontua da go saldu eta gero , ur ertzera joan g arela, piragua batzuk hartu e ta urtegian ze har ibiltzera. Baina niri beldurra eman dit eta h ondartzan jolasean itxaro teko esan did ate. Hau lotsa!
EGUNEROK
1
2
3
3
Erantzun galderei.
Z”uhatzå uhar†erå joa> då. Z”adorrako ur†egia®e> erdia> dago. Piragua> ibiltΩear^. H”ondartza> ego> då itxaro†e>. I”txaro†e> Ωegø±> bitar†ea> ja> d¤e> txokola†ezko opilå. Nora joan da Karla? Non dago toki hori?
Zeri izan dio Karlak beldur? Zer egin du?
Zer izan da Karlarentzat eguneko gauza onena?
4
Zein da Karlaren egunerokoaren jarraipena? Kopiatu zuzena.
eko logelako leihotik Halako batean, aterpetx rea eta Iker oihuka saguzar bat sartu da. Ne a saguzarra uxatzen eta barreka hasi dira et onitoreak maindire bat saiatu dira. Orduan, m guzarra harrapatuta bota dio gainera eta sa , kanpora atera eta geratu da. Denen artean aske utzi dugu.
Halako batean , Iker eta Nere a ikusi ditut piraguarekin e rtzera hurbiltz en. Baina oso nekatuta zeud en eta uretara egin dute salt oinez etortzek o, o. Ez dute on do kalkulatu uraren sakonta suna eta larri ibili dira ertzeraino iriste ko. Barreka la gundu diet.
H”alako ba†ea>, I”§e® etå Ne®eå ikus^ ditu† piragua®eki> ertΩerå hurbiltΩe>. Bekatutå Ωeu∂e> etå u®etarå egi> du†æ salto, oi>eΩ etortΩeko. E”Ω du†æ ondo kalkulat¤ ura®e> sakontasunå etå larr^ ibil^ dirå ertΩeraino iris†eko. B, zald^ ba† etå ur®æ mordo handiå. Zer esaten zuten lapurrek urrea banatzeko?
H”a¤ hi®etza†, ha¤ ni®etza†, ha¤ Poxto>entza†! Zergatik pentsatu zuten lapurrek zaldia sorginduta zegoela?
H”itΩ egi†e> z¤elå πentsat¤ zu†elako. 28
IRAKURMENA 2
Ordenatu irudiak.
3
3
Bete esaldietako hutsuneak. Lapurrak Lurrean, Txitxirio
4
2
1
bordå ur®æ zald^
zahar batean urrea banatzen ari ziren. pila bat zegoen. aren belarri barruan sartu zen.
Osatu esaldiak, testuko hitz hauek erabiliz. bordan ñimiñoak
mordoa
abereak
egunsentia
ñimiñoa§ egunßentiå a∫±®ea§ borda> mordoå
Txihuahua arrazako txakurrak oso txakur Gaur oso goiz esnatu eta
ikusi dugu.
Zaldiak, behiak eta ardiak
dira.
Mendizaleek artzain baten Idazleak liburu 5
dira.
igaro zuten gaua.
du bere idazmahaian.
Adierazi zein den esamolde honen baliokidea. Lapurrak itsuturik zeuden urrearekin.
Lapurrek ezin zuten ezer ikusi urrearen distiraren erruz. Lapurrek urrea soilik zuten buruan, ez zuten beste ezertan pentsatzen. 29
Nolakoa? GOGORATU Pertsonak, animaliak eta gauzak nolakoak diren adierazten duten hitzak izenondoak dira. Izenaren ondoan jartzen dira. Adibidez: Bazkari gozoa prestatu digute jantokian. izenondoa
1
Markatu multzo bakoitzean pertsonaia deskribatzen duen hitza. Ondoren, idatzi esaldia hitz horrekin.
adimentsua
negargarria
txukuna
traketsa
aberatsa
alferra
1. Irat^ >eskå adiµentsuå då. 2. E”>ekå orai> πertsonå a∫±ratså 3. B’eña† muti¬ då. txukunå 2
Lotu animaliak eta ezaugarriak.
Elefanteak
adar zorrotz-zorrotzak ditu.
Zezenak
adar oker-okerrak ditu.
Zikoinak
tronpa lodi-lodia du.
Akerrak
moko luze-luzea du.
30
då.
4 HIZKUNTZAREN ERABILERA 3
Bilatu multzo honetan beheko hitzen aurkako esanahia dutenak, eta idatzi ondoan. isil alai
triste
zikin
tris†æ zaba¬ osasungarr^ azka®
gazi
zintzo
gaizto
estu
garbi
kaltegarri geldo 4
zabal
berritsu
gozo
azkar
zintzo ziki> isi¬ gaz^
osasungarri
Aukeratu izen bakoitzari dagokion izenondoa. ile bizarduna janari
larria
gizon
gardena
ur osasungarria
5
gaixotasun
kizkurra
lepo
luzea
Berridatzi esaldiak adibidean bezala. Kale-kantoian dagoen katua oso beltza da. Kale-kantoian dagoen katua beltz-beltza da. Mirenen etxea oso polita da.
M”i®e>e> et≈eå poli†-politå då. Mikel oso lagun leiala da.
M”i§e¬ lagu> ¬eia¬-¬eialå då. Julenen arropak oso beroak dira.
Ju¬e>e> arropa§ ∫±ro-∫±roa§ dirå. Gure amak oso pastel gozoak egiten ditu.
Gu®æ ama§ pas†e¬ gozo-gozoa§ egi†e> dit¤. 31
HIZKUNTZAREN ERABILERA 6
Erreparatu irudiei, eta osatu esaldiak, konparazioak eginez.
ADINA Aitona
zaharrå
zaharragoå
Aitona aita baino Aitona
da.
zahar®enå
da.
da.
ALTUERA
LODIERA
Semea altua da.
Aita lodia da.
altuagoå alt¤enå
Semea aita baino Semea 7
da.
lodiagoå lod^enå
Aita aitona baino
da.
Aita
da.
Bete beheko testuko hutsuneak izenondo hauekin. dotoreagoa
gozoak
sendoagoak
on-ona
astunenak
indartsuena dotorea
Nini inurria
indarts¤enå ßendoagoa§ astu>ena§ doto®eå doto®eagoå o>-onå
Nini inurria inurritegiko inurririk zen. Beste inurriek baino hanka zituen eta lurreko harri
altxatzeko ez zuen inoren laguntzarik behar. Harrizko etxe
egin zuen,
.
beste inurrienak baino Ninik bihotz
zuen eta
besteak etxera gonbidatzen zituen, hosto
gozoa§
32
jatera.
da.
4
Puntua eta bi puntuak
ORTOGRAFIA
GOGORATU Puntuaren osteko hitza letra larriz hasten da. Bi puntuen osteko hitza letra xehez hasten da. Adibidez: Hiru gauza eraman genituen: arkatza, bolaluma eta borragoma.
1
Irakurri gutuna eta inguratu aukera zuzenak. Kaixo, Mikel: Bihar Asierren etxera joatea erabaki dugu. Etorri/etorri nahi al duzu? Lagun asko bilduko gara han: Lehengusuak/ lehengusuak, eskolako lagunak eta auzokoak. Askari/askari ederra prestatuko omen du Asierrek: Ogitartekoak/ogitartekoak, freskagarriak eta txokolatezko pastela. Animatu/animatu eta etor zaitez!
2
Erreparatu irudiei eta sailkatu bi zerrenda hauetan. Itsasoan bizi diren animaliak:
izur∂eå, ba¬eå etå marrazoå. Oihanean bizi diren animaliak:
tig®eå, Ωebrå etå e¬æfan†eå. 3
Irakurri testua, eta jarri puntuak eta bi puntuak laukitxoetan. Hartz mota asko daude
:
beltza, zuria, panda… Hartz zuria
Artikoan bizi da eta igerilari ona da
:
.
Hartzek denetarik
.
jaten dute sustraiak, haragia eta intsektuak dirudien arren, hartza oso animalia azkarra da.
Geldoa
33
EGITEN JAKIN 1
Ordenatu irudietan azaltzen den egoera.
3
2
EGOERAK DESKRIBATZEA
2
1
Ordenatu zenbaki bidez albiste honen zatiak. Hala ere, badirudi ur -mozketek ez dutela luze iraungo, datorren as tetik aurrera euria eg ingo baitu. Ea hala den!
5
eok s-entzul u k i , o x i Ka
!
1
3
Horregatik, hainbat herritako alkateek etxeetan ur-mozketak egitea erabaki dute. Eguneko zenbait ordutan etxeetan ez dute urik izango.
dugu Euskal Herrian. Lehorte ikaragarria egin eta urtegiak erdi Aspaldi ez du euririk hutsik daude. Ur-mozketek ordutegi hau izango dute: goizetan ez da urik egongo zortzietatik hamabietara, eta, arratsaldeetan, lauretatik zortzietara.
3
4
Markatu. Zer egoera deskribatzen da goiko albistean?
Lehorte baten eta haren ondorioen berri ematen du. Tsunami bati buruzko albistea da. Udaletxe batzuek uholdeen erruz hartu dituzten erabakiei buruzkoa da. Ura aurreztu behar dela ohartarazten du albisteak. 34
2
4
4
Erreparatu irudiei eta markatu esaldi zuzenak.
Noiz eta non gertatu zen?
Bart gauean, herriko kaleak hutsik zeudenean. Atzo eguerdian, herriko plaza nagusia herritarrez beteta zegoenean. Zer gertatu zen?
Halako batean, lurrikara bat gertatu zen, eta eraikinak eta bizilagunak astindu zituen. Halako batean, jendeak dardara ikaragarria sentitu zuen sabelean. Nola amaitu zen?
Zoritxarrez, kalteak izan zituzten plazako eraikinek, nahiz eta jendeak minik hartu ez. Zorionez, ez zen kalterik izan; etxeek zutik iraun zuten eta inork ere ez zuen minik hartu. 5
Kopiatu aukeratutako esaldiak eta deskribatu goiko egoera. Asmatu izenburua.
LURRIKARA HERRIAN A”tzo eg¤erdia>, ™erriko plazå nagusiå ™erritar®eΩ ∫±†etå Ωegø±>ea>, lurrikarå ba† @ertat¤ Ωe>, halako ba†ea>, etå eraikina§ etå bizilaguna§ astind¤ zit¤e>. Z”orio>eΩ, eΩ Ωe> kal†eri§ iza>; et≈æe§ zuti§ irau> zu†e> etå inor§ eΩ z¤e> mini§ hart¤. 35
5
Irakurgaia
Elurra Iepa!!! Bagoaz maldan behera! Orain, berriro gora, lerari tiraka, pausoz pauso, elurretan ia belaunetaraino sartuta, pixkanaka gora iritsi, leran eseri, eta... beheeraaaaaaaa! Zuri ere gustatzen zaizu elurretan jolastea? Bai, ezta? Argi dago: jolasteko primerakoa da elurra. Baina, zer gehiago dakizu elurraz? Airearen tenperatura 0 ºC-tik beherakoa denean, ur-molekulak modu berezi batean elkartzen dira hodeietan, eta izotz-kristal txikiak sortzen dira. Izotz-kristal txikiak elkartzean, malutak sortzen dira, eta, lurreraino egiten duten ibilbide osoan 0 ºC baino gutxiago baldin badago, elurra erortzen da. Egia da bi elur-maluta berdin ez daudela. Behin, zientzialari batek elur-malutei argazkiak ateratzeko modua asmatu zuen, eta mila argazki baino gehiago atera zizkien. Ez zituen inoiz bi maluta berdin ikusi. Elur-kristal bakoitzak ibilbide desberdina izaten du lurreraino, eta horrek zehazten du malutaren forma; horregatik ez daude bi elurmaluta berdin. Argazkilari-zientzialari hari Wilson Elur-maluta Bentley deitu zioten. Zernola.net (moldatua)
1
Markatu. Zein da lera?
2
Bete hutsuneak goiko testuaren arabera. hodeietan
Zientzialariak elur-malutei Argazkietako elur36
argazkiak
¬era®eki> ho∂e^eta> argazkia§ maluta§
Umeak jolasean ari dira Ur-molekulak
lerarekin
malutak
maldan behera.
izozten dira. atera zizkien.
desberdinak zirela ikusi zuen.
IRAKURMENA 3
Adierazi honako esaldi hauek E (egia) ala G (gezurra) diren.
G Airearen tenperatura 0 ºC-tik gorakoa denean, ura izotz bihurtzen da. G Elur-maluta guztiak dira berdin-berdinak. E Lurreraino egin duen ibilbideak zehazten du malutaren forma. E Zientzialari batek elur-maluten argazkiak atera zituen. E Zientzialari hari goitizena jarri zioten, Elur-maluta hain zuzen. 4
Idatzi definizio bakoitzari dagokion hitza. elurtu
elurtza
elur-zulo
Elur asko egiten duen denboraldia:
elurte
elur-jausi
elur†æ elu®-jaus^ elurtzå
Ustekabean menditik erortzen den elur pila: Lurraren gainean pilatzen den elur multzoa: Elurrez estali, zuritu:
elurt¤
Elurra gordetzeko edo kontserbatzeko prestatu ohi zen tokia: 5
elu®-zulo
Lotu eguraldi-egoerak eta onomatopeiak eta osatu beheko esaldiak onomatopeiekin. Elurra
firi-fara.
Euria
mara-mara.
Haizea
kiski-kaska.
Kazkabarra
zarra-zarra.
Kazkabarrak Gaur haizea
kisk^-kaskå fir^-farå marå-marå zarrå-zarrå
Elurra hasi zen bat-batean, Atertu gabe ari du
jotzen zuen leihoan.
dabil, orbelak dantzaraziz. .
euria egiten. 37
Ekintza GOGORATU Aditza ekintza adierazten duen hitza da. Hitz batez edo bi hitzez osatuta egon daiteke. Adibidez: Nik dilistak jan ditut; Gu etxera goaz.
1
2
Aukeratu zein sei ekintza gertatzen ari diren irudian. Gero, bilatu letra-zopan.
irakurri
landatu
besarkatu
garbitu
abestu
ikusi
jan
jolastu
erre
J
A
N
A
J
A
Z
A
A
A
T
O
A
L
O
S
Y
U
P
B
U
O
B
A
L
E
O
D
E
A
G
B
E
S
A
R
K
A
T
U
H
O
S
I
S
A
A
K
R
U
F
U
T
T
T
I
K
U
S
I
E
R
U
S
U
A
H
J
O M
E
I
R
A
K
U
R
R
I
E
Erreparatu goiko irudiari eta osatu testutxoa, letra-zopako aditzak erabiliz. Giro gozoan Gabonetan, familia osoa elkartu da bazkaltzeko, eta sekulako giroa izan da etxean. Aitonak Gabon-kanta politak ditu. Amonak bonboi-kaxako ia bonboi guztiak
∫±sarkat¤ jolast¤ irakurr^ ikus^
Aitak eta amak elkar berriarekin zoragarri bat Txikik, guztia 38
a∫±st¤ ja>
dute. Gorka jostailu
da. Nereak, berriz, liburu du. Gure txakurrak,
du bere saskitik.
ditu.
5 HIZKUNTZAREN ERABILERA 3
Osatu beheko esaldiak aditz egokiekin. ikusi dituzte
egin du
erosi ditu
joan da
egi> d¤ joa> då eros^ dit¤ ikus^ dituz†æ
Mikelek elurrezko panpina Igone bizikletaz
.
etxetik eskolara.
Ekaitzek Gabonetarako turroiak
.
Xabierren lagunek zooan elefanteak 4
.
Lotu ezkerreko eta eskuineko atalak esaldiak osatzeko.
Autoek
kalera jolastera zoaz katiuskekin.
Gu
airea kutsatzen dute etengabe.
Euriak
goiz oheratzen naiz hurrengo egunean ondo egoteko.
Zuek
eskiatzera joan gaitezke aurtengo neguan.
Ni hiriko kaleak busti ditu. Zu 5
lagunik onenak zarete.
Sailkatu taulako aditz bakoitza dagokion lekuan. Gero, osatu esaldiak aditz horiekin. dago
EGON
dago
nabil
ETORRI
datoΩ
zoazte
zarå
zoaz†æ nabi¬ dago zarå
Zu nire lagunik onena
IBILI
datoΩ
nabi¬
JOAN
zoaz†æ
.
hain azkar?
Begira, ama, eskurik gabe Katua etxeko sofan
datoz
IZAN
Une honetan, nire gelako bi lagun nigana Peru eta Laura, nora
zara
bizikletan!
, lasai-lasai. . 39
HIZKUNTZAREN ERABILERA 6
Osatu perpausak, hitz bakarreko aditzak adibidean bezala jarriz. Gu oso pozik (egon) lagunekin jolasean Gu oso pozik gaude lagunekin jolasean.
Nire lehengusua Amerikan (egon).
Ni®æ ¬e™engusuå A”µerika> dago. Zure aitak asko (jakin) lorezaintzaz.
Z”u®æ aita§ asko dak^ lo®ezaintzaΩ. Zuek nora (joan) berokirik gabe? Jantzi oraintxe bertan!
Z”¤e§ norå zoaz†æ ∫±rokiri§ ga∫¶? Jantz^ oraint≈æ ∫±rta>! 7
Lotu orainaldiko aditzak iraganeko baliokideekin.
ditu
zuen
zaizkio
zitzaizkion
du
zizkion
zaio
zen
da
zituen
dizkio
zitzaion
8
Osatu testua goiko iraganeko aditzekin.
Jaioneren zapata berriak Duela bi aste, Jaionek zapata dotoreak ikusi
zit¤e> zitzaizkio>
zapata-denda batean. Asko gustatu bi zapata pare. Azkenean, Jaionek
zapata pare garestiena erosi
z¤e> zitzaio> Ωe> zizkio>
gutxira zapatetako bati zuloa atera Jaione haserre bueltatu
Dendariak beste zapata batzuk eman 40
. Handik eta
zapata-dendara. .
5
Komaren erabilera
ORTOGRAFIA
GOGORATU Elkarren segidan idazten ditugun pertsona, ekintza, animalia edo gauzen izenak banatzeko, koma erabiltzen da. Adibidez: Eskolan Euskara, Ingurune, Matematika eta Plastika ikasten ditugu.
1
Osatu esaldi hauek, bakoitzean lau hitz jarriz. (Erantzun eredua)
saskibaloiå, at¬etismoå, arraun§etå etå †eniså
Gogokoen ditudan kirolak
dira.
2
Sailkatu izen hauek tauletan. Gero, osatu beheko esaldiak. pinua
haritza
tigrea
hipopotamoa
balea
kakalardoa
Zuhaitzak
3
pagoa
sagarrondoa
Animaliak
tig®eå pinuå haritzå hipopotamoå pagoå ba¬eå sagarrondoå kakalardoå Pinuå, haritzå, pagoå etå sagarrondoå Tig®eå, hipopotamoå, ba¬eå etå kakalardoå
zuhaitzak dira.
animaliak dira.
Jarri komak behar diren tokian.
Zenbat lan! Etxean beti dago egiteko zerbait. Batzuetan, arropak lisatu, garbitu, tolestu edo batu behar dira. Beste batzuetan, sukaldea, komunak, logelak eta kristalak garbitu behar dira. Niri arropak tolestea gustatzen zait. Maite dut oihalak, maindireak, kamisetak eta barruko arropak tolestea eta tiraderetan gordetzea. 41
EGITEN JAKIN
ZORION-TXARTELAK
1
Markatu. Nork jaso du zorion-txartel bat?
2
Irakurri ezkerreko txartela eta markatu.
Zorionak, Garazi! Oso harro gaude ipuin-lehiaketa irabazi duzulako. Izan ere, hain dira onak zure ipuinak! Zure lagunak
3
42
Azterketan bikain atera du. Lehiaketa bat irabazi du. Haurra izan du.
Lotu zatiak, zorion-txartelak osatzeko.
Zorionak, Ane txapeldun!
Jaio da azkenean Uxue txikia. Zoriontsuak izan hirurok.
Zorionak, Andoni!
Zer lasterketa ona egin duzun!
Zorionak, osaba eta izeba!
Ikasle eta seme bikaina zara. Jarraitu horrela ikasketetan!
Zure lagun Igor.
Ama eta aita.
Zuen ilobak.
5
4
5
Lotu zorion-txartelaren atal bakoitza dagokion adibidearekin.
Mezua
Bihotz-bihotzez opa nahi dizut urtebetetze-egun zoriontsua. Egun on-ona izan. Musu handi bat!
Sinadura
Zorionak, Miren!
Idatzi zure lagun minaren izena. (Erantzun eredua) Nire lagun minaren izena
6
Eneko
Agurra
Gentza>æ
Aukeratu. Txartel hauetako zein idatziko zenioke lagunari beraren urtebetetze-egunean?
Ondo merezita duzu prestatu dizuten festa. Lan handia egin duzu urtean zehar. Eskerrik asko eta gozatu!
7
da.
Bederatzi urte egin dituzu! Ondo pasatu zure egunean, eta ea opari politak dituzun!
Idatzi txartela zure lagun minari, urtebetetzea zoriontzeko. Erabili goiko testua.
Z”oriona§, Gentza>æ! B’e∂eratz^ ur†æ egi> dituz¤! Ondo pasat¤ zu®æ egu>ea>, etå eå opar^ polita§ dituzu>! M”aia¬e>
Agurra
Mezua
Sinadura
43
Berrikusketa orokorra 1
Osatu esaldiak, hitz hauek erabiliz.
2
I”zur∂æe§ I”zur∂eå I”zur∂ea§
ur-azaletik oso gertu egiten dute igeri eta jauzi handiak egiten dituzte. da zoologikoko animalia jostagarriena. itsasontziaren ondoan joan dira ibilbide guztian, saltoka eta jauzika.
Aukeratu erakusle zuzena eta osatu esaldia. Han dauden neska Hor dagoen haur Eskuan ditudan bitxi
ha^e§ hor^ ha¤e§
bilbotarrak dira. nire biloba da. zilarrezkoak dira.
hurå
Non utzi zenuen iaz erositako soineko 3
Izurdeek
Izurdeak
Izurdea
?
horiek
haiek
hau
hori
hauek
horiek
hori
hura
Berridatzi esaldiak, letra larriak zuzen idatziz. guk ogia opiltxo okindegian erosten dugu egunero, zubiaur kalean.
Gu§ ogiå Opiltxo okin∂egia> eros†e> dug¤ egu>ero, Z”ubiau® ka¬ea>. Ne®eå L”oπeΩ gaixori§ dago etå eΩ då Gor∫±iå µendirå etorriko.
nerea lopez gaixorik dago eta ez da gorbeia mendira etorriko.
4
Osatu esaldiak, aukera zuzena eginez. Gabonetan
Ωenbai† Gabo> kantå
Gabon kanta bat
Arrantzaleak kezkatuta daude, aurten
zenbait arrain
Udan, hondartzan 44
Gabon kanta pitin bat
arrai> gutx^ arrain dezente
makinå ba† lagu>
makina bat lagun
abesten ditugu ikasgelan.
lagun gutxi
zenbait Gabon kanta
arrantzatu dutelako. arrain gutxi
izaten da eguzkia hartzen. lagun pixka bat
5
6
Bilatu sei izenondo letra-zopa honetan. O
T
E
L
A
R
R
A
A
A
J
I
U
E
G
U
E
P
H
Z
G
A
R
A
I
A
R
R
A
K
T
O
L
X
L
I
O
R
N
A
O
R
I
A
F
A
K
R
D
R
U
L
O
D
I
A
A
I
I
R
O
I
P
A
A
H
J
O
A
A
I
A
T
X
I
K
I
A
A
Osatu esaldiak, goiko izenondoak erabiliz. Erbia animalia Dortoka narrasti Gorila animalia
7
M
azkarrå mo†elå handiå
Kolibria txori
txikiå lodiå garaiå da.
da. Hipopotamoa animalia da.
Jirafa animalia
da.
da.
Osatu esaldi hauetako konparazioak. Dortoka erbia baino Gorila kolibria baino Hipopotamoa jirafa baino
8
da.
mo†elagoå handiagoå lodiagoå
da. da. da.
Erantzun galdera hauei. Zein da goiko seietatik animalia azkarrena?
E”rbiå då animaliå azkar®enå. Zein da txikiena?
K”olibriå då txik^enå. Zein da garaiena?
Jiråfå då gara^enå. 45
Berrikusketa orokorra 9
Azpimarratu testuko aditzak.
Neguko egunez hondartzan
Zumaiako hondartzara etorri gara familia osoa. Ikaragarri gustatzen zaigu toki hau! Neguan, jende gutxi dago eta geure kasa ibiltzen gara. Hango mutil haiek nire lehengusuak dira eta haitzetara doaz une honetan. Aitona ere joan da lehentxeago. Gurasoek janaria etxean prestatu dute eta Lorea txikia janari eske dabil dagoeneko. Pozik gaude. Egun ederra dugu aurretik! 10
Osatu esaldiak, aditz egokia aukeratuz. Kaixo, laguna, zer moduz
zau∂æ
du†æ dirå
Suhiltzaileek mahuka atera eta sua itzali Gaur, Jone eta Luis basoan zehar ibili Zu al
zarå
Ni gaur etxean geratuko
naiΩ
dabi¬
dira
.
naiz
.
zaude
.
dabil
Lotu orainaldiko aditzak iraganeko baliokideekin. Ondoren, osatu esaldiak.
didazu
genien
zarete
zineten
diegu
zizkioten
dizkiote
zenidan
Zuek atzo nora joan
zi>e†e> Ωenida>
eskola amaitu ondoren?
Iaz zuk opari ederra egin
Joan den astean, guk negurako habia egin
nire urtebetetzean.
@en^e> zizkio†e>
Lehengoan, auzoko haurrek janari-hondarrak eman 46
dute
.
niri opari sekretua egin didana?
Zirkuko orekaria sokaren gainean
11
zara
?
patioko zuhaitzeko txoriei. kaleko katuari.
12
Idatzi. Zer dira?
astoå
gaztå
xiringå
xaboiå
zuhaitzå
tximinoå
mahatså
txirulå
13
Zuzendu esaldiak, falta diren puntuak, komak eta bi puntuak jarriz. Eguneko menuan hau eman digute: zopa, entsalada, oilaskoa eta flana. Bilbon, Gernikan, Bermeon eta Zugastietan euri-jasa handiak izan dituzte. Leire, Josune eta Jokin zigortu egin dituzte gaur eskolan. Eskulanetarako honako hauek eraman behar ditugu: artaziak, margoak eta kartoi mehea.
14
Ordenatu ohar zatiak zenbaki bidez eta kopiatu osorik ordena egokian.
2 3
Atarian zure diru-zorroa aurkitu dut.
Nahi duzunean, etorri bila nire etxera.
4
Koldo, 2Ako bizilaguna
1
Lasa andrea:
L”aså and®eå: A”taria> zu®æ dir¤-zorroå aurkit¤ du†. Nah^ duzu>ea>, etorr^ bilå ni®æ et≈erå. K”oldo, 2Ako bizilagunå 47
Arte-zuzendaritza: José Crespo. Proiektu grafikoa: Pep Carrió. Azaleko irudia: Leila Méndez. Proiektu-burua: Rosa Marín. Irudien koordinazioa: Miren Pellejero eta Maitane Barrena. Proiektuaren garapenerako arduraduna: Javier Tejeda. Garapen grafikoa: Raúl de Andrés eta Jorge Gómez. Zuzendaritza teknikoa: Jorge Mira. Zuzendariordetza teknikoa: José Luis Verdasco. Koordinazio teknikoa: Miren Pellejero eta Jesús Muela. Prestaketa eta muntaketa: Miren Pellejero eta Maitane Barrena. Zuzenketa: Amaia Lasheras. Argazkien dokumentazioa eta aukeraketa: Maitane Barrena eta Mercedes Barcenilla. Argazkiak: C. Villalba; S. Yaniz; GETTY IMAGES SALES SPAIN/Godong, Thinkstock; SANTILLANAREN ARTXIBOA.
© 2015 by Zubia Editoriala, S. L. / Santillana Educación, S. L. Legizamon poligonoa Gipuzkoa kalea, 31 48450 Etxebarri (Bizkaia) PRINTED IN SPAIN ISBNa: 978-84-9894-506-5 PK: 508424 Lege-gordailua: M-10872-2015
48
Lan hau edozein modutan erreproduzitzeko, banatzeko, jendaurrean erakusteko edo aldatzeko, nahitaezkoa da beraren jabeen baimena izatea, legeak aurreikusitako kasuetan izan ezik. Lan honen zatiren bat fotokopiatu edo eskanerretik pasatu nahi izanez gero, jo CEDROra (Centro Español de Derechos Reprográficos / Erreprografia Eskubideetarako Espainiako Zentroa, www.cedro.org).