148 12 24MB
Turkish Pages 176 Year 2019
BİYOLOJİ ÇEK - KOPAR
Tuncay TURSUN
25 Özgün Deneme 2 ÖSYM Sınavı
27
DENEMESİ
YKS
ÇÖZÜMLÜ
ÖSYM’nin Son Yıllarda Vazgeçmediği Soru Tipleri
YKS (AYT) BİYOLOJİ ÇÖZÜMLÜ DENEME KİTABI Bu kitabın tüm hakları Yanıt Yayıncılık’a aittir. Kitabın tamamının ya da bir kısmının elektronik, mekanik, fotokopi ya da herhangi bir kayıt sistemi ile çoğaltılması, yayımlanması ve depolanması yasaktır. © Copyright Yanıt Yayıncılık
ISBN: 978-605 9406-52-9
YAYINA HAZIRLAYAN
Harun Tursun
YAYIN DANIŞMANI
Cihat B. Balı
DİZGİ - GRAFİK
Yanıt Yayıncılık Dizgi-Grafik Ekibi
İLETİŞİM BİLGİLERİ YANIT YAYINCILIK Doğu Mahallesi, Güldibi Sokak, No: 17 Alibey Evleri Pendik / İstanbul Telefon: (0216) 354 38 39 Faks: (0216) 354 38 36 Cep: (0505) 980 03 91 www.yanityayincilik.com / www.prfyayinlari.com / www.prfparaf.com YNTYANIT Yayınları, Yanıt Yayıncılık’ın Tescilli markasıdır.
BASIM YERİ Elma Basım Yayın ve İletişim Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. Adres: Tevfik Bey Mahallesi, Halkalı Cd. 162/7 34295 Küçükçekmece/Istanbul Tel: (0212) 697 30 30
İÇİNDEKİLER DENEME - 1 ........................................................................................................................................................................... 5 ÇÖZÜMLER ........................................................................................................................................................................... 9
DENEME - 2 ........................................................................................................................................................................ 11 ÇÖZÜMLER ......................................................................................................................................................................... 15
DENEME - 3 ........................................................................................................................................................................ 17 ÇÖZÜMLER ......................................................................................................................................................................... 21
DENEME - 4 ........................................................................................................................................................................ 23 ÇÖZÜMLER ......................................................................................................................................................................... 27
DENEME - 5 ........................................................................................................................................................................ 29 ÇÖZÜMLER ......................................................................................................................................................................... 33
DENEME - 6 ........................................................................................................................................................................ 35 ÇÖZÜMLER ......................................................................................................................................................................... 39
DENEME - 7 ........................................................................................................................................................................ 41 ÇÖZÜMLER ......................................................................................................................................................................... 45
DENEME - 8 ........................................................................................................................................................................ 47 ÇÖZÜMLER ......................................................................................................................................................................... 51
DENEME - 9 ........................................................................................................................................................................ 53 ÇÖZÜMLER ......................................................................................................................................................................... 57
DENEME - 10 ...................................................................................................................................................................... 59 ÇÖZÜMLER ......................................................................................................................................................................... 63
DENEME - 11 ...................................................................................................................................................................... 65 ÇÖZÜMLER ......................................................................................................................................................................... 69
DENEME - 12 ...................................................................................................................................................................... 71 ÇÖZÜMLER ......................................................................................................................................................................... 75
DENEME - 13 ...................................................................................................................................................................... 77 ÇÖZÜMLER ......................................................................................................................................................................... 81 DENEME - 14 ...................................................................................................................................................................... 83 ÇÖZÜMLER ......................................................................................................................................................................... 87 DENEME - 15 ...................................................................................................................................................................... 89 ÇÖZÜMLER ......................................................................................................................................................................... 93 DENEME - 16 ....................................................................................................................................................................... 95 ÇÖZÜMLER ......................................................................................................................................................................... 99 DENEME - 17 .................................................................................................................................................................... 101 ÇÖZÜMLER ....................................................................................................................................................................... 105 DENEME - 18 .................................................................................................................................................................... 107 ÇÖZÜMLER ....................................................................................................................................................................... 111 DENEME - 19 .................................................................................................................................................................... 113 ÇÖZÜMLER ....................................................................................................................................................................... 117 DENEME - 20 .................................................................................................................................................................... 119 ÇÖZÜMLER ....................................................................................................................................................................... 123 DENEME - 21 .................................................................................................................................................................... 125 ÇÖZÜMLER ....................................................................................................................................................................... 129 DENEME - 22 .................................................................................................................................................................... 131 ÇÖZÜMLER ....................................................................................................................................................................... 135 DENEME - 23 .................................................................................................................................................................... 137 ÇÖZÜMLER ....................................................................................................................................................................... 141 DENEME - 24 .................................................................................................................................................................... 143 ÇÖZÜMLER ....................................................................................................................................................................... 147 DENEME - 25 .................................................................................................................................................................... 149 ÇÖZÜMLER ....................................................................................................................................................................... 153 2016 ÇIKMIŞ SORULAR ................................................................................................................................................... 155 2017 ÇIKMIŞ SORULAR .................................................................................................................................................... 163
CEVAP ANAHTARI ............................................................................................................................................................. 169
1
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Hamile bir kadının kanında Rh antijenine karşı çok miktarda
3.
yoluyla fetüse geçmiş ve fetüste alyuvarların bir kısmının
Glukoz
parçalanmasına neden olmuştur.
I
+
antikor üretilmiş, üretilen antikorlardan bir kısmı plasenta
Galaktoz
O
+
II
Su
H
Buna göre, aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?
Yukarıda hücrede gerçekleşen bir olay şematize edilmiş ve bazı kısımları numaralanmıştır.
A) Kadının kan grubu Rh(‒)’dir.
Şematize edilen olayla ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi yapılabilir?
B) Çocuğun babası Rh(+) kan grubundandır.
A) I yıkım, II yapım olayıdır.
C) Fetüsün kırmızı kan hücrelerinin zarında Rh proteini bulunur.
B) Laktoz sentezini göstermektedir.
D) Plasentada anne ile çocuğun kanı birbirine karışır.
C) I hidroliz, II dehidrasyondur.
E) Anne ile çocuk arasında kan uyuşmazlığı ortaya çık-
D) I hücre dışında, II hücre içinde gerçekleşir.
mıştır.
E) Bitki hücrelerinin kloroplastlarında gerçekleşir.
edilmiş ve bu yapıların isimleri belirtilmiştir.
Yemek borusu
Yanıt Yayınları
2. Şekilde insan sindirim sistemine ait çeşitli yapılar şematize
Karaciğer Mide
4. Şekilde çiçeğe ait kısımlar şematize edilmiş, bazı kısımlar numaralanmıştır.
Onikiparmak bağırsağı
Safra kesesi
I II
İnce bağırsak
Kalın bağırsak
III IV
V
Şemada ismi yanlış yazılan sindirim sistemi bölümü ya da sindirime yardımcı organ aşağıdakilerden hangisidir? A) Mide
B) Karaciğer
C) Safra kesesi
D) Kalın bağırsak
Şemada numarayla gösterilen kısımlardan hangisi gelişerek meyveyi oluşturur? A) I
E) Onikiparmak bağırsağı
BİYOLOJİ
5
B) II
C) III
D) IV
E) V
DENEME - 1
1 5. Canlılar arasındaki etkileşimlerden rekabetle ilgili,
7. Şekilde kapalı tohumlu a ve b bitkilerinin kökleri şematize edilmiştir.
I. Rekabet iki tür arasındaysa, türlerden birinin nesli tükenir.
a)
b)
II. Rekabet tür içindeyse, türlerden biri fayda sağlarken diğeri zarar görür. III. Rekabet sınırlı herhangi bir kaynağın paylaşımında ortaya çıkabilir. yargılarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I
B) Yalnız II D) I ve III
C) Yalnız III
Saçak kök
E) II ve III
Kazık kök
Buna göre a ve b bitkileriyle ilgili, I. a tek çeneklidir. II. b köklerinde besin depolar. III. İki türde de sperm ve yumurta mitozla üretilir. IV. a odunsu b otsu gövdeye sahiptir. yorumlarından hangileri yapılabilir? B) II ve III
A) I ve II D) I, II ve III
E) I, II, III ve IV
Yanıt Yayınları
C) III ve IV
6. Vücut hücrelerinde 24 kromozom bulunan sağlıklı ve erkek olduğu bilinen memeli bir hayvanın; I. Vücut hücrelerindeki otozom sayısı, II. Üreme hücrelerindeki gonozom sayısı,
8. Bir insanın kemik hücresi ile kıkırdak doku hücresi ara-
III. Karyotip analizinde gözlenebilecek şekil ve büyüklüğü birbirinden farklı kromozom sayısı
sında, I. kromozom sayısı,
değerleri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
II. hücre zarındaki glikolipitlerin dağılımı, I _____
II _____
III _____
A)
11
1
12
B)
12
2
12
C)
22
1
13
D)
24
2
13
E)
22
1
24
BİYOLOJİ
III. içerdikleri mitokondri sayısı, IV. sitoplazmalarındaki enzim çeşidi özelliklerinden hangilerinin farklı olması beklenmez? A) Yalnız I
6
B) Yalnız III
D) I ve IV
C) II ve III E) II ve IV
DENEME - 1
1 9. Fotosentez tepkimelerinde aşağıdaki moleküllerden
11. I. Lökoplast
hangisi hem elektron verici hem de elektron alıcı olarak işlev gösterir?
II. Merkezi koful III. Hücre duvarı
A) ATP
IV. Mitokondri
B) Klorofil
V. Endoplazmik retikulum
C) Karotenoitler
Yukarıdaki hücresel yapılardan hangileri hayvan hücrelerinde bulunmazken bitki hücrelerinde bulunabilir?
D) Karbondioksit E) NAD+
A) I ve II
B) II ve III D) IV ve V
C) III ve IV E) I, II ve III
Yanıt Yayınları
12. İnsanlarda, pankreastan salgılanan insülin hormonu kan glukoz düzeyinin ayarlanmasında işlev gösterir. İnsülin, bazı hücrelerin kandaki glukozu alabilmeleri için gereklidir. Tip II şeker hastalarında bu gruptaki hücrelerin insülin duyarlılığı azalmıştır. Buna göre, Tip II şeker hastası bir kişiyle ilgili olarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir? A) Kan şekeri yükseldiğinde, kan insülin düzeyi artar. B) Kan şekeri yükseldiğinde, kan insülin düzeyi azalır. C) Kan şekeri düştüğünde, kan insülin düzeyi artar. D) Kan şekeri düştüğünde, kan insülin düzeyi azalır. E) Pankreasından insülin hormonu salgılanamaz.
10. İnsanlarda yaş ilerledikçe, atardamar duvarındaki elastik proteinlerin miktarı azalır. Bu durum atardamarların esneme yeteneğinin azalmasına yol açar.
13. Bir hayvanın ait olduğu sınıfı belirlemek için aşağıdaki-
Yaşlanmaya bağlı olarak ortaya çıkan bu durumun kan dolaşımı üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
lerden hangisi tek başına yeterli değildir?
A) Kanın akış hızı azalır.
A) Olgun alyuvarlarının çekirdeksiz olması
B) Kan basıncındaki dalgalanmalar artar.
B) Vücudunun kıllarla kaplı olması
C) Kanın kolesterol miktarı azalır.
C) Vücudunun tüylerle kaplı olması
D) Kanın akış hızı tüm damarlarda eşitlenir.
D) Yavruların dişi bireyin vücudunda gelişmesi
E) Kan basıncı artar.
E) Akciğerlerinin alveollü olması
BİYOLOJİ
7
DENEME - 1
1
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
1. • Anne kendisinde Rh antijeni bulunmadığından RH
4.
antikoru üretmiştir. Üretilen antikorların bir kısmı plasenta yoluyla çocuğa geçmiş ve alyuvarlarının parçalanmasına neden olmuştur. Bu olaya kan uyuşmazlığı denir.
I - stigma (tepecik) II - ovaryum (yumurtalık) III - taç yaprak IV - başçık V - çanak yaprak
• Kan uyuşmazlığında çocuk Rh(+) kan grubundan olup alyuvar hücrelerinin zarında Rh proteini bulunur.
Ovaryum gelişerek meyveyi oluşturur. Cevap B
• Plasentada anne kanı ile çocuk kanı karışmaz ancak anne kanındaki bazı antikorlar çocuğun kanına geçebilir. Cevap D
Yanıt Yayınları
5. • Rekabet ortaya çıktığı bölgede türün ortadan kalk-
2. Oniki parmak bağırsağı ince bağırsağın mideye bağlanan
masına neden olabilir ama bu türün neslinin tükeneceği anlamına gelmez. Çünkü ilgili türün başka bölgede yaşayan üyeleri varlığını sürdürebilir. • Rekabet, rekabete girenlerin ikisine de zarar verir. • Rekabet sınırlı bir kaynağın paylaşımı için girişilen mücadeledir.
ilk bölümüdür. Şekilde pankreas yerine onikiparmak bağırsağı yazılmıştır.
Cevap C
Cevap E
6. Memeli erkek canlıda XY gonozomları bulunur. 24 kromozomun kalan 22 tanesi otozomdur. 22 otozom 11 homolog çifti demektir. Homologlar şekil olarak birbirine benzer. X ve Y ile birlikte 13 farklı kromozom görülür. Cevap C
3. Glukoz ve galaktozun birleşmesiyle laktoz sentezlenir. Bir molekül su açığa çıkar. Cevap B
BİYOLOJİ
9
DENEME - 1
1
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
7. • Tek çeneklilerde saçak kök, çift çeneklilerde kazık
10. • Atardamarların esnemesi kanın itilmesi için ilave
kök görülür. Kazık köklerde ana kök genellikle besin depolar.
bir güç oluşturur. • Elastik proteinlerin üretimindeki aksama atardamar esnekliğini azaltır ve damar sertliğine neden olur.
• Eşeyli üreyen bitkilerin tümünde gametler mitozla üretilir.
• Bu durumda kalp yeterli gücü oluşturmak için daha güçlü kasılır ve kan basıncı artar.
• Tek çeneklilerde odunsu gövdeye rastlanmaz. Cevap D
Cevap E
11. Lökoplast, merkezi koful ve hücre duvarı hayvan hücrelerinde bulunmayıp bitki hücrelerinde bulunan yapılardır. Cevap E
8. • İnsanın vücut hücrelerindeki kromozom sayıları • Farklı dokuların hücrelerinde glikolipitlerin dağılımı, mitokondri sayısı ya da enzim çeşidi farklı olabilir. Cevap A
Yanıt Yayınları
aynıdır.
12. • Tip II şeker hastaları genel olarak insülin üretebilen kişilerdir. Ancak ürettikleri insülin hedef hücrelere yeteri kadar etki edemez. • Buna göre Tip II şeker hastası birinde kan şekeri yükseldiğinde normal olarak insülin salgısının artması beklenir. Ancak böyle kişilerde insülin etkinliği azaldığından kan şekeri yeteri kadar düşürülemez. Cevap A
9. • Fotosentez tepkimelerinde ışık enerjisini soğuran klorofil uyarılmış duruma geçer ve enerji düzeyi yükselmiş elektronlarını elektron tutucu bir moleküle vererek yükseltgenir.
13. Memeliler sınıfından canlıların olgun alyuvarları çekir-
• Yükseltgenmiş klorofil bulunduğu yere göre başka bir klorofilden ya da sudan gelen elektronları alarak indirgenir ve başlangıçtaki durumuna geri döner.
deksizdir. Vücudu kıllarla kaplıdır. Akciğerlerinde alveol bulunur. Kuşların vücudu ise tüylerle kaplıdır.
• Buna göre fotosentez tepkimelerinde hem elektron verici hem de elektron alıcı olarak işlev gösteren molekül klorofildir.
Sürüngenler, kuşlar ve birçok canlı embriyonik dönemi anne vücudunun dışında ve yumurta içerisinde geçirir. Memelilerde, bazı sürüngenlerde ve balıklarda yavrular anne vücudunda gelişir.
Cevap B
Cevap D
BİYOLOJİ
10
DENEME - 1
2
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Şekilde belirli bir hücrede, mitotik hücre döngüsünün
3. AB kan grubundan çocuğu olan bir babayla ilgili,
belirli bir evresi şematize edilmiştir.
I. Kan plazmasında A antikoru bulunur. II. Alyuvarlarında B antijeni bulunur. III. Kan grubu 0 olamaz. yargılarından hangilerinin doğruluğu kesindir? A) Yalnız I
B) Yalnız II D) I ve II
C) Yalnız III E) I ve III
Şemada gösterilen hücre ve bölünmesiyle ilgili, I. 2n = 4 kromozomludur. II. Hücre mitozun metafaz evresindedir. III. Bölünme tamamlandığında ikişer kromozomlu iki hücre oluşur. yorumlarından hangileri yapılabilir? B) Yalnız II D) I ve II
C) Yalnız III E) II ve III
Yanıt Yayınları
A) Yalnız I
4.
Yağ asidi
2. Hücrelerde oluşan karbondioksit kan yoluyla akciğerlere
1
taşınır ve akciğerlerden dışarı verilir.
2
İnsanda hücrelerde oluşup kana geçen karbondioksidin, I. Alveol
Glukoz
II. Bronşçuk III. Burun IV. Soluk borusu
B) I - IV - III - II
C) II - III - I - IV
D) II - I - III - IV
5
Amino asit
Şemaya göre numaralanmış dönüşüm tepkimelerinden hangilerinde azot içeren moleküller kullanılmalıdır? A) 1 ve 3
E) IV - III - II - I
BİYOLOJİ
6
Yukarıda glukoz, yağ asidi ve amino asit moleküllerinin birbirine dönüşümü şematize edilmiştir.
yapılarından geçiş sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? A) I - II - IV - III
4
3
B) 2 ve 4 D) 4 ve 6
11
C) 3 ve 5 E) 5 ve 6
DENEME - 2
2 5. Carl Linnaeus geliştirdiği sınıflandırma sisteminde her
7. Fotosentez tepkimeleri iki aşamada gerçekleşir. İlk aşama
türe iki kelimeden oluşan bir isim vermiştir. Bu yöntem ikili adlandırma olarak da bilinir.
ışık enerjisinin yakalanarak kimyasal bağ enerjisine dönüştürülmesidir. İkinci aşamada ışık enerjisinden elde edilen kimyasal bağ enerjisi kullanılarak inorganik maddelerden organik besin sentezlenir.
Aşağıda üç farklı türün bilimsel adı verilmiştir. • Thuemenella javanica
Buna göre, ökaryotik hücrelerde fotosentez tepkimelerinin birinci ve ikinci aşamalarının gerçekleştiği hücresel kısımlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
• Thuemenella bicolor • Thuemenella cubispora Buna göre verilen türlerle ilgili, I. Tümü aynı cinstir. II. Her biri farklı takımda sınıflandırılır. III. Aynı popülasyon içerisinde bulunabilirler. açıklamalarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II D) I ve II
İkinci aşama ____________
A)
Mitokondri
Kloroplast
B)
Mitokondri
Sitoplazma
C)
Kloroplast
Mitokondri
D)
Kloroplast
Kloroplast
E)
Kromoplast
Kloroplast
C) Yalnız III E) I ve III
6. Bir akarsuyun belirli bir bölümünden yıllar içinde alınan
Yanıt Yayınları
A) Yalnız I
Birinci aşama ____________
örneklerdeki azot miktarı aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. Azot miktarı
8. Aldosteron böbrek üstü bezlerin kabuk bölgesinden salgılanan, steroit yapılı bir hormondur. Aldosteron salgısı hipofiz bezinin ön lobundan salgılanan ACTH ile düzenlenir. Sağlıklı bireylerde aldosteron salgısındaki artış negatif geri besleme ile ACTH salgısını engeller.
1920
1940
1960
1980
Addison hastalarında, böbrek üstü bezlerindeki aldosteron salgılayan hüceler bozulur ve aldosteron salgısı azalır.
2000
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir insanın Addison hastası olduğunu göstermek için kullanılabilir?
Bu akarsuyun döküldüğü göl ekosistemi için, I. 1960’tan sonra fotosentetik üretim artmıştır.
A) Kan ACTH düzeyinin düşük olması
II. 1980’lerden sonra ötrofikasyona uğramıştır.
B) Kan aldosteron düzeyinin yüksek olması
III. Göldeki balıkların soyu tükenmiştir.
C) Aldosteron verildiğinde hastalık belirtilerinin artması
yorumlarından hangileri yapılabilir? A) Yalnız I
BİYOLOJİ
B) Yalnız II D) I ve II
D) Dışarıdan ACTH verilmesiyle aldosteron düzeyinin değişmemesi
C) Yalnız III
E) Böbrek üstü bezinin çıkarılmasıyla hastalık belirtilerinin şiddetlenmesi
E) I ve III
12
DENEME - 2
2 9. Soluk alıp verme periyoduyla ilgili iki durum şöyledir:
11. Lizozomla ilgili olarak yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?
• Yarışmalara katılan birçok sporcu, yarışmayı tamamladıktan sonra nefes darlığı yaşıyormuş gibi normalden daha sık nefes alıp verir. Bu duruma kısa bir egzersiz yapan, örneğin hızla merdiven çıkan sporcularda da rastlanabilir.
A) Çift katlı zarla çevrilidir. B) pH’si sitoplazmadan daha düşüktür. C) Ekzositoz yapan hücrelerde iyi gelişmiştir. D) Kendine özgü DNA’ya sahiptir.
• Dinlenme durumundaki bir insan nefesini tuttuğunda ortalama 30 - 50 saniye arasında bekleyebilirken, egzersizden sonra bu süre oldukça kısalır.
E) Hücre dışı sindirimde rol oynar.
Soluk alıp vermeyle ilgili bu iki durum aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmış olamaz?
12. Aşağıda insan kulağı şematize edilmiş ve kulağa ait yapı-
A) Kan pH’sinin düşmesi
lardan bazıları numaralanarak gösterilmiştir.
B) Kaburgalar arası kasların yorulması C) Beyindeki solunum merkezlerinin uyarılması
I
D) Kanın laktik asit derişiminin artması
II
E) Kanın CO2 derişimin artması
III
Yanıt Yayınları
IV
10. Odunsu bir bitkinin gövdesinde bulunan başlıca yapılar şekilde numaralanarak gösterilmiştir. Öz bölgesi (I)
Floem (II)
Yuvarlak pencere
Kulak zarı
Şemaya göre, iç kulağa aktarılan ses dalgalarını güçlendiren yapı (a) ile kulak zarı üzerindeki basıncın dengelenmesini sağlayan yapı aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir? a ______
b ______
A)
I
II
B)
II
III
C)
III
IV
D)
IV
I
E)
I
IV
Peridem (III) Demet kambiyumu (IV) İşlevsel odun boruları (V)
13. Böcekçil bir bitkinin yaprak hücrelerinde aşağıdaki olaylardan hangisine rastlanmaz?
Şemaya göre, numaralı kısımlardan hangilerinde sadece ölü hücreler bulunur? A) I ve II
BİYOLOJİ
B) II ve III D) III ve IV
C) I ve V
A) Fagositoz
B) Salgılama
C) İkiye bölünme
D) Protein sentezi
E) Fotosentez
E) IV ve V
13
DENEME - 2
2
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
1. Şekilde metafaz evresindeki hücre ve 2 kromozom görül-
5. Tümü Thuemenella cinsidir.
mektedir. Bölünme mitoz olduğuna göre bu hücre 2n = 2 kromozomludur. Bölünme sonucunda 2 kromozomlu iki hücre oluşur.
Aynı cinste olan canlılar üst sınıflandırma basamaklarında da birlikte bulunur. Popülasyon aynı tür bireylerden oluşur.
Cevap E
Cevap A
2. Kandan alveollere geçer. Alveollerden bronşçuk, bronş, soluk borusu yolunu izler. Ağız ya da burunla dışarı verilir.
6. Göldeki azot miktarını artması ciddi sorunlara yol açar ancak balıkların neslinin tükendiğini söyleyemeyiz.
Cevap A
Yanıt Yayınları
Cevap D
3. AB kan gruplu çocuk A ya da B genini babasından almıştır. Babası A, B veya AB kan grubundan olabilir. I ve II’nin doğruluğu kesin değildir. Ancak kan grubunun 0 olmadığını söyleyebiliriz.
7. • Fotosentezin ışığa bağımlı tepkimeleri kloroplastın iç kısmında bulunan tilakoyit zarlardaki klorofilin ışık enerjisini soğurmasıyla başlar.
Cevap C
• Işık enerjisini soğuran klorofil, uyarılmış elektronlarını elektron taşıma sistemine aktarır. • Fotosentezin elektron taşıma sistemi elemanları da tilakoyit zar üzerinde bulunur. • Tilakoyit zar kloroplastın iç kısmındaki granayı oluşturur. • Fotosentezin ışıktan bağımsız tepkimeleri ise kloroplastın stroma denilen sıvı bölümünde gerçekleşir.
4. Glukoz ve yağ asitlerinde azot bulunmaz ancak amino asitlerde azot atomu bulunur. Buna göre 4 ve 6 yönünde moleküllere azot eklenmelidir.
• Buna göre ökaryotik hücrelerde fotosentez tepkimelerinin tümü kloroplastta gerçekleşir.
Cevap D
Cevap D
BİYOLOJİ
15
DENEME - 2
2
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
8. • Addison hastalarında yeteri kadar aldosteron üre-
11. Lizozom tek katlı zarla çevrilidir.
tilemez.
Endositoz yapan hücrelerde fazla sayıda bulunması beklenir.
• Geri besleme olayları nedeniyle hipofiz düşük olan aldosteron miktarını artırmak için ACTH salgılar.
Kendine özgü DNA’sı bulunmaz.
• Buna göre kan ACTH düzeyinin yüksek olması beklenir. Böyle bir insana ilave ACTH verilmesi aldosteron düzeyini değiştirmez.
Hücre içi sindirimde rol oynar. Lizozom pH’si sitoplazma pH’sinden daha düşüktür.
Cevap D
Cevap B
9. • Egzersiz kandaki oksijen miktarını azaltırken karbondioksit miktarını artırır. • Karbondioksit pH’yi düşürür.
12. • I; kulak kemiklerini (çekiç, örs, üzengi),
• Düşük pH solunum merkezlerini uyararak solunum hızını artırır.
• Laktik asit de kan pH’sini düşürücü etki gösterir. • Daha hızlı soluk alıp verme kaburgalar arası kaslardaki yorgunluktan kaynaklanmaz.
Yanıt Yayınları
• Egzersiz sırasında laktik asit miktarı da artabilir.
• II; yarım daire kanallarını,
Cevap B
• III; işitme sinirini, • IV; östaki borusunu göstermektedir. • Kulak kemikleri (I) kulak zarından aldıkları dalgaları güçlendirerek iç kulağa aktarır. • Östaki borusu (IV) kulak zarının iç kısmındaki basıncın dengelenmesinde görev alır. Cevap E
10. • Odunsu gövdelerin öz bölgesinde işlevini yitirmiş odun boruları bulunur. Odun boruları ölüdür. • İşlevsel odun boruları da yine ölü hücrelerden oluşur. • Demet kambiyumu hücreleri bölünerek yeni iletim demetleri oluşturur ve canlıdır.
13. • Böcekçil bitkilerin yaprak hücrelerinde; salgılama, ikiye bölünme, protein sentezi ve fotosentez olayları gözlenebilir.
• Floemde taşıma yapan hücreler, odun borularından (ksilem) farklı olarak canlıdır. • Periderm; ölü mantar doku hücreleri ile canlı mantar kambiyumu hücrelerinden oluşur.
• Fagositoz bazı bitkilerin kök hücrelerinde gözlense de böcekçil bitkilerin yaprak hücreleri fagositoz yapamaz.
Cevap C
Cevap A
BİYOLOJİ
16
DENEME - 2
3
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Tabloda bitkilerde işlev yapan bazı hücre tipleri ve bu
3. Endosimbiyotik hipotez ökaryotik hücrelerdeki mitokondri
hücrelere ait işlevler verilmiştir. Hücre
ve kloroplast organellerinin oluşumunu açıklamaya çalışır. Endosimbiyotik hipotezle ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?
İşlevi
Parankima
Besin depolama
Arkadaş hücresi
Fotosentez yapma
A) Mitokondri oksijenli solunum yapabilen bir bakteriden türemiştir.
Skelerenkima
Bitkiye destek olma
B) Kloroplast fotosentez yapabilen bir arkeden köken almıştır.
Trake
Su ve mineralleri taşıma
C) Mitokondri kloroplasttan daha önce evrimleşmiştir.
Kalburlu borular
Organik besinleri taşıma
D) Mitokondri ve kloroplastın halkasal DNA’ya sahip olmaları hipotezin geçerliliğini destekler. E) Mitokondri ve kloroplast genlerinin çoğu çekirdeğe aktarılmıştır.
Tabloda aşağıdaki hücrelerden hangisinin işlevi yanlış verilmiştir? A) Parankima B) Arkadaş hücresi C) Skelerenkima D) Trake Yanıt Yayınları
E) Kalburlu borular
4. Tabloda dört bitki grubu (karayosunları, eğreltiler, açık tohumlular, kapalı tohumlular) iletim dokuya sahip olma, tohumla çoğalma ve üreme hücrelerini çiçeklerinde üretme özellikleri bakımından karşılaştırılmış, ilgili özelliğe sahip olanlar “✓” işaretiyle belirtilmiştir. İletim Doku
Tohum
Çiçek
✓
2. Biyoloji canlıları çeşitli organizasyon basamaklarında in-
I
celer. Üç temel organizasyon basamağı vardır; hücresel düzey, organizma düzeyi ve popülasyon düzeyi. Popülasyon düzeyi ekolojik organizasyon basamaklarını ifade eder.
II
✓
✓
III
✓
✓
IV
✓
Biyolojik Organizasyon
Tabloya göre numaralanmış bitki gruplarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur? Hücresel düzey
Organizma düzeyi
Popülasyon düzeyi
Açık Kapalı Karayosunları ________ Eğreltiler tohumlular ____________ _________ tohumlular _________
Buna göre aşağıda verilen biyolojik organizasyon basamaklarından hangisi organizma düzeyi kapsamında incelenir? A) Popülasyon D) Doku
BİYOLOJİ
B) Ekosistem
C) Hücre
E) Organel
17
A)
I
II
III
IV
B)
I
IV
III
II
C)
II
IV
I
III
D)
II
III
IV
I
E)
III
IV
I
II
DENEME - 3
3 5. Kromozomlar tek bir çift zincirli DNA’dan oluşabilecekleri
7. Kan grubu bilinmeyen bir kadının AB kan grubundan bir
gibi iki kromatitli halde de bulunabilir.
çocuğu olmuştur.
Mayozun aşağıdaki evrelerinden hangisinde kromozomlar iki kromatitli değildir?
Bu kadının,
A) Profaz I
II. B
B) Profaz II D) Anafaz I
I. A
C) Metafaz I
III. AB
E) Anafaz II
IV. 0 kan grubuna sahip bireylerden hangisine kan veremeyeceği kesin olarak söylenebilir? A) Yalnız II
B) Yalnız IV D) II ve IV
C) I ve III
E) III ve IV
6. Kadınların yumurtalıklarında FSH ve LH hormonları etkisiy-
Yanıt Yayınları
le olgunlaşan yumurta (oosit) yumurtalık dışına atılırken geride kalan yapı korpus luteumu oluşturur. Korpus luteum progesteron ve östrojen hormonlarını salgılar. Progesteron hipotalamus ve hipofiz bezini etkileyerek LH ve FSH hormonları salgılanmasını engeller. Aşağıda bu olaylar şematize edilmiştir.
8. Dövüş sporları ya da benzeri sporlar vücudun aşırı enerji harcamasına ve aktivitesinin armasına neden olur. İnsanlar bu tip sporları yaparken ya da tehlikeli bir duruma maruz kaldığında kanındaki adrenalin hormonu miktarı artar. Adrenalin, “dövüş ya da kaç” tepkisini ortaya çıkarır.
Buna göre, I. Doğum kontrol haplarında progesteron hormonu bulunur. II. Kandaki hormon düzeyleri negatif geri beslemeyle düzenlenir.
Buna göre resimdeki sporcularda, sporcular ringe çıktıktan sonra aşağıdaki değişimlerden hangisi gözlenmez?
III. Progesteron, folikül hücrelerinin olgunlaşmasını uyarır. IV. Hipofizin çalışması LH ve FSH hormonlarıyla düzenlenir.
A) Kalbin dakikadaki atım sayısı artar.
yorumlarından hangileri yapılamaz? A) I ve II
BİYOLOJİ
B) II ve III D) I, II ve III
B) Sindirim sisteminin faaliyeti yavaşlar. C) Bacak kaslarına giden kan akımı azalır.
C) III ve IV
D) Kan basıncı yükselir.
E) I, II, III ve IV
E) Bazı hormonların kandaki miktarı değişir.
18
DENEME - 3
3 9. Birçok canlıda solunumun ilk evresi glikolizdir. Glikoliz,
11. Hava kirliliği özellikle fosil yakıt tüketimine bağlı olarak
glukozun iki molekül pirüvata parçalandığı, tümü enzimler tarafından gerçekleştirilen 10 ayrı tepkimeden oluşur.
ortaya çıkan, bazı ülkelerde insan sağlığını ciddi oranda tehdit eden çevresel bir sorundur.
Buna göre, solunumun glikoliz evresiyle ilgili,
Aşağıdakilerden hangisi doğrudan hava kirliliğine bağlı olarak ortaya çıkan sorunlardan biri değildir?
I. Tepkimelerin tümü sitoplazmada gerçekleşir. II. Tepkimeler sırasında ATP kullanılır.
A) Asit yağmurları
III. Tepkimeler sırasında ATP üretilir.
B) Sera etkisi
açıklamalarından hangileri doğrudur?
C) Küresel ısınma
A) Yalnız I
B) Yalnız II D) II ve III
D) Ozon kirliliği
C) I ve III
E) Kültürel ötrofikasyon
E) I, II ve III
12. Bitkisel hormonlar tarafından uyarılan bazı işlevler şunlardır: • Meyvenin olgunlaşması • Tohumun dormansi durumunda kalmasının sağlanması Yanıt Yayınları
• Bitkinin boyuna uzamasının sağlanması • Bitkinin ışığa yönelmesinin uyarılması Buna göre, aşağıdaki bitkisel hormonlardan hangisine ait bir işlev verilmemiştir? A) Oksin B) Sitokinin C) Giberellin
10. Kalbin dakikada ne kadar kan pompaladığını (A) belirlemek
D) Absisik asit
amacıyla iki farklı değişken kullanılır. Bunlardan ilki kalbin dakikadaki atım sayısıdır (B). İkincisi kalbin bir atımda pompaladığı kan miktarıdır (C).
E) Etilen
Kalbin dakikada pompaladığı kan miktarı A = B x C formülüyle hesaplanır. Dokulara ihtiyaç duydukları besin ve oksijenin sağlanabilmesi için A’nın belirli bir değerin altına düşmemesi gerekir.
13. Huxley’in kayan iplikler hipotezine göre gevşemekte
Buna göre kan kaybeden bir insan;
olan bir kasta;
I. kalbin dakikadaki atım sayısının artması,
I. A bandının uzaması,
II. kalbin bir atımda daha fazla kan pompalaması,
II. I bandının kısalması
III. yıpranmış alyuvarların parçalanması
III. H bölgesinin kaybolması,
olaylarından hangilerini gerçekleştirerek A değerini olması gereken düzeye çıkarmaya çalışır?
IV. Z çizgilerinin birbirinden uzaklaşması
A) Yalnız I
A) Yalnız II
BİYOLOJİ
B) Yalnız III D) II ve III
olaylarından hangileri gerçekleşir?
C) I ve II
E) I, II ve III
19
B) Yalnız IV D) II ve IV
C) I ve III
E) III ve IV
DENEME - 3
3
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
1. • Arkadaş hücreleri, kalburlu boru elemanlarının
4.
ihtiyaç duyduğu çeşitli molekülleri üretir. Arkadaş hücreleri tarafından üretilen bu moleküller kalburlu borulara özel geçitlerle (plazmodezmler) aktarılır.
I - karayosunu; damarsız tohumsuz bitki II - kapalı tohumlu; damarlı tohumlu bitki, çiçekli bitki III - açık tohumlu; damarlı tohumlu bitki IV - eğrelti, damarlı tohumsuz bitki
• Arkadaş hücreleri madde iletiminde görevli olup fotosentez yapmaz.
Cevap B
Cevap B
5. Anafaz II de kardeş kromatitler ayrıldıktan sonra her bir kromatit bağımsız kromozoma dönüşür.
2. • Biyolojik organizasyon basamakları basitten gelişmişe doğru şöyle sıralanabilir: molekül - organel - hücre - doku - organ - sistem - popülasyon - komünite - ekosistem
Yanıt Yayınları
Cevap E
• Verilen organizasyon basamaklarından “doku, organ ve sistem” organizma düzeyinde incelenir. Cevap D
6. Folikül hücrelerinin olgunlaşmasını FSH ve LH uyarır. Hipofizin çalışmasını GnRH ile hipotalamus düzenler. Cevap C
7. Kadının AB grubundan çocuğu olduğuna göre A ya da
3. Endosimbiyotik hipotez kloroplastın fotosentez yapabilen bir bakteriden (siyanobakteri) türediğini iddia eder. Fotosentez yapabilen arkelerde klorofil bulunmaz.
B genine sahip olduğu söylenebilir. Buna göre kadın A, B veya AB kan gurubundandır. 0 grubuna kesinlikle kan veremez.
Cevap B
Cevap B
BİYOLOJİ
21
DENEME - 3
3
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
11. Kültürel ötrofikasyon insanların çeşitli atıklarla özellikle
8. • Adrenalin bacak kaslarına giden kan miktarını artırır.
durgun sulardaki mineral miktarını artırmasıdır.
• Diğer değişimler gözlenebilir.
Cevap E
Cevap C
12. • Meyvenin olgunlaşmasını etilen hormonu uyarır. • Tohumun dormansi durumunda kalmasını absisik asit sağlar.
9. • Glikoliz tepkimesini gerçekleştiren enzimler sitoplazmada bulunur. Bu nedenle tepkimelerin tümü sitoplazmada gerçekleşir.
• Giberellin ve oksin bitkinin boyuna uzamasını uyarır.
• Glikolizin ilk tepkimesinde glukoz molekülünün enerji düzeyini artırmak için ATP’den koparılan fosfat molekülü kullanılır. Bu sırada ATP, ADP’ye dönüşür.
• Sitokinin hücre bölünmesini uyarırı. Yan dal oluşumunu artırır. Yaprak yaşlanmasını geciktirir.
Cevap E
Yanıt Yayınları
• Glikoliz sırasında 4 ATP molekülü sentezlenir.
• Bİtkinin ışığa yönelmesini oksin homonları sağlar.
Cevap B
13. • Kaslar kasılsırken Z çizgileri (diskleri) birbirine yaklaşır. • İki Z çigisi arasındaki mesafe olan sarkomerin boyu kısalır. • I bandının boyu kısalır, H bölgesi kısalır ya da kaybolur.
10. • Kan kaybeden bir insanda dalakta depolanan alyuvarlar dolaşıma verilerek kan hacmi artırılır. Ayrıca dolaşımdaki alyuvarların ömrü mümkün olduğunca uzatılır.
• A bandının boyu değişmez.
• Nabız ve kalbin bir atımda pompaladığı kan miktarı artırılırsa düşen A değeri olması gereken düzeye getirilebilir.
• Gevşemekte olan kaslarda bu olayların tersi olur. Z çizgileri arasındaki mesafe açılır, sarkomerin boyu uzar. I bandı genişler, H bölgesi belirginleşir. A bandı değişmez.
Cevap C
Cevap B
BİYOLOJİ
22
DENEME - 3
4
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Hücre zarına özgüllük kazandıran glikolipitlerin üreti-
4. Günümüzde kullanılan sınıflandırma sistemiyle ilgili,
minde;
I. Alemden türe doğru gidildikçe vücut büyüklüğü artar.
I. ribozom,
II. Türden aleme doğru çıkıldıkça her bir basamaktaki birey sayısı artar.
II. Golgi cisimciği, III. koful
III. Tüm canlıları kapsayan sınıflandırma birimi canlılar alemidir.
yapılarından hangileri işlev gösterir? A) Yalnız I
B) Yalnız II D) I ve II
yargılarından hangileri doğrudur?
C) Yalnız III
A) Yalnız I
E) I ve III
B) Yalnız II D) I ve II
C) Yalnız III E) I ve III
2. Genotipi ve fenotipi bilinmeyen bir çiftten en az birinin (anne veya babanın), X kromozomu üzerinde taşınan çekinik bir özelliği fenotipinde gösterip göstermediği bu çiftin,
5. İnsan vücudunda depolanan organik moleküllerin açlık
I. Özelliğe sahip kız
durumunda, miktarlarının değişimi grafikte gösterilmiştir.
IV. Özelliği göstermeyen erkek fenotipli çocuklardan hangilerine sahip olmasıyla kesin olarak belirlenebilir? A) I ve IV
B) II ve III D) I, II ve III
12 10 Miktar (kg)
III. Özelliği göstermeyen kız
Yanıt Yayınları
II. Özelliğe sahip erkek
C) II ve IV E) I, III ve IV
I
8 6
II
4 2 0
3. Hücrelerin yaşam döngüsü interfaz ve mitotik evreden
0
1
2
3
4
5
Aç geçirilen haftalar
6
7
Buna göre, aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
oluşur. Mitotik evre; mitoz ve sitokinez olmak üzere iki evrede incelenir.
A) I enerji ihtiyacının karşılanmasında öncelikli olarak kullanılmıştır.
Buna göre yetişkin bir insanın vücudunda bulunan aşağıdaki hücrelerden hangisinin mitotik evrede olmadığı kesin olarak söylenebilir?
B) II’nin yapısını oluşturan moleküllerin hepsi hidrofobiktir. C) III kas ve karaciğer hücreleri dışındaki hücrelerde depolanmaz.
A) Epitel hücresi B) Düz kas hücresi
D) Birer gram I, II ve III yakıldığında en fazla enerji II’den elde edilir.
C) Kalp kası hücresi D) Kemik iliği hücresi
E) II’nin yapı birimi amino asit, I’in yapı birimi glukoz molekülleridir.
E) Karaciğer hücresi
BİYOLOJİ
III
23
DENEME - 4
4 6. DNA’nın kendini nasıl eşlediğini araştıran bir bilim insanı
7. Egzersiz yapan bir insanda, özellikle kas dokunun artan besin ve oksijen ihtiyacını karşılamak amacıyla;
E. coli bakterisini ağır azot (15N) içeren bir ortamda çoğaltmış ve DNA’ları tümüyle ağır azot içeren bakteriler elde etmiştir.
I. kalbin dakikadaki atım sayısını artırma, II. kalbin bir atımda pompaladığı kan miktarını azaltma,
Bilim insanı bakteri DNA’larını santrifüjde ayrıştırdığında bu DNA’ların içerdikleri azot bakımından şekildeki gibi bir dağılım gösterdiğini tespit etmiştir.
III. soluk alıp verme hızını artırma, IV. tiroit bezinden salgılanan tiroksin miktarını azaltma eylemlerinden hangileri gerçekleştirilir?
S
R N14 N14
T N14 N15
A) I ve III
N15 N15
B) I ve IV D) I, II ve III
C) II ve IV E) II, II ve IV
Buna göre; bilim insanı aldığı bakterilerin DNA’larını analiz ettiğinde, birinci ve ikinci bölünme sonrasında oluşacak dağılımın aşağıdakilerden hangisine benzemesi beklenir? A) 1. bölünme 2. bölünme
B) 1. bölünme 2. bölünme
C) 1. bölünme 2. bölünme
D) 1. bölünme 2. bölünme
Yanıt Yayınları
Bilim insanı daha sonra ağır azotlu ortamdan aldığı bakterileri normal azot içeren (14N) ortama aktarmış ve 20 dk bekleyerek ortamdaki bakterilerden bazılarını incelemek için ayırmıştır. Kalan bakterileri de sonraki 20 dakikanın sonunda ortamdan almıştır. Bakterilerin uygun koşullarda 20 dakikada bir bölündükleri bilinmektedir.
8. Şekilde bazı bitkilerin üreme sürecinde oluşturduğu özel bir yapı olan tohum gösterilmiştir.
E) 1. bölünme 2. bölünme
Şematize edilen bu yapı; I. koruyucu kabuk, II. yedek besin, III. embriyo kısımlarından hangilerini içerir? A) Yalnız I
B) Yalnız II D) II ve III
BİYOLOJİ
24
C) I ve III E) I, II ve III
DENEME - 4
4 9. ATP hücrede,
12. Bitkiler de diğer canlılar gibi yaşamlarını sürdürebilmek amacıyla beslenmek zorundadır. Bitki besinlerinin önemli bir kısmını topraktan alınan mineraller oluşturur.
I. substrat düzeyinde fosforilasyon II. oksidatif fosforilasyon
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bitkilerin kökleriyle topraktan almak zorunda olduğu besin maddelerinden biri değildir?
III. fotofosforilasyon olaylarıyla sentezlenebilir. Buna göre, kloroplast ve mitokondri bulundurmayan bir hücrede, bu olaylardan hangileri gerçekleşebilir?
A) Karbondioksit
A) Yalnız I
C) Nitrat
B) Yalnız II D) II ve III
B) Su
C) I ve III
D) Fosfat
E) I, II ve III
E) Demir
tamının değişmeyip kararlı halde kalması aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir? A) Metastaz B) Homeostazi
Yanıt Yayınları
10. Çevresel koşulların değişmesine rağmen canlının iç or-
C) Duyarsızlık
13. Böbreklerde idrar oluşturulurken üç temel olay gerçekleşir. Süzülme: Kandaki su ve çözünenlerin önemli bir kısmının glomerulus kılcallarından bowman kapsülüne geçmesi Geri emilim: Nefron kanallarındaki çözünenler ve suyun bir kısmının kan damarlarına geri alınması
D) Adaptasyon E) Mutasyon
Salgılama: Kandaki bazı maddelerin aktif taşımayla nefron kanallarına pompalanması Glomerulus kılcallarının süzme kapasitesini öğrenmek isteyen bir fizyolog, deney hayvanına aşağıdaki kimyasallardan hangisini enjekte etmesi durumunda daha doğru sonuçlar elde eder? A) Glomerulus kılcallarından geçemeyen B) Glomerulus kılcalarından geçebilen ancak nefron kanallarında tümü geri emilen
11. Bu soruyu cevaplamak için beyninizin hangi bölümünü
C) Glomerulus kılcallarından geçebilen ve nefron kanallarından sadece bir kısmı geri emilen
kullanırsınız?
D) Glomerulus kılcallarından geçebilen ancak nefron kanallarına salgılanmayan ve buradan geri emilimi olmayan
A) Hipotalamus B) Uç beyin C) Beyincik
E) Glomerulus kılcallarından geçemeyen, nefron kanallarına salgılanabilen ancak bu kanallardan geri emilimi olmayan
D) Omurilik soğanı E) Orta beyin
BİYOLOJİ
25
DENEME - 4
4
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
1. Glikolipitler karbonhidrat ve lipitlerden oluşur. Golgi
5.
cisimciğinde sentezlenir.
I - protein II - yağ
Ribozomlar protein sentezler. Kofullar ve ribozom işlev göstermez.
III - karbonhidrat Karbonhidratlar enerji ihtiyacının karşılanmasında öncelikli olarak kullanılır.
Cevap B
Yağların yapısına katılan gliserol hidrofobik değildir. Karbonhidratlar kaslarda da depolanır. Proteinlerin yapı birimi aminoasitlerdir. Cevap D
2. Çekinik gene Xa, baskın aleline XA diyelim. I. XaXa genotiplidir. Xa genlerinden birini babasından almıştır. Baba bu özelliğe sahiptir. II. XaY genotiplidir. Annede Xa geninin bulunduğunu gösterir ancak anne ya da babanın fenotipini bilemeyiz. III. Özelliği göstermeyen kız genin taşıyıcısı olabilir. Anne veya babanın genotipini bilemeyiz.
Cevap A
6. Başlangıçta bakteriler sadece ağır azot içeren DNA’lara Yanıt Yayınları
IV. XAY genotiplidir. Annenin özelliği göstermediğini söyleyebiliriz.
sahiptir. Bakteriler bölünmeden önce DNA’larını eşler. DNA eşlenirken ortamda bulunan moleküller kullanılır. Ayrıca DNA yarı korunumlu olarak eşlenir. Bu süreçte DNA’nın zincirleri açılır ve her birinin karşısına yeni nükleotit zinciri sentezlenir. Bakteriler başlangıçta sadece ağır azot içeren DNA’ya sahiptir. İlk bölünme sonunda bir zinciri ağır diğer zinciri normal azot içeren (melez) DNA’lar oluşur. İkinci bölünmede ise dört DNA molekülünden iki tanesi melez, iki tanesi de normal azotlu olur.
3. Mitotik evre mitoz ve sitokinezden oluşan bölünme evresidir. Yetişkin insanlarda kalp kası hücreleri bölünmez.
Cevap B
Cevap C
4. Sınıflandırmada vücut büyüklüğüne göre bir ayrım yapılmaz.
7. Kalbin dakikadaki atım sayısını (nabız) ve soluk alıp
Canlılar alemi diye bir sınıflandırma birimi kullanılmamıştır. Canlılar altı alemde incelenir.
verme hızını artırma dokulara giden oksijen miktarını artırır.
Cevap B
BİYOLOJİ
Cevap A
27
DENEME - 4
4
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
11. • Bilinçli hareketlerimizi uç beyin yönetir.
8. Tohum, tohum kabuğu denilen koruyucu bir örtüyle çevrelenmiştir. Tohum kabuğunun çevrelediği kısımda embriyo ve embiryonun çimlenme sırasında kullanacağı besin bulunur.
• Soruları cevaplamak bilinçli bir şekilde yapılır. • Bu cevabı anlamanızı sağlayan da uç beyindir.
Cevap E
Cevap B
9. • Prokaryot canlılarda mitokondri ve kloroplast bu-
12. • Bitkiler karbon ihtiyacını atmosferden CO2 alarak karşılar.
• Bazı prokaryotlar oksijenli solunum yapabilir. • Bazı prokaryotlar fotosentez yapabilir. • Oksijenli solunumda substrat düzeyinde fosforilasyon ve oksidatif fosforilasyonla ATP sentezlenebilir.
Yanıt Yayınları
lunmaz.
• Su, nitrat, fosfat ve demir gibi besinleri topraktan alır. Cevap A
• Fotosentezde fotofosforilasyonla ATP sentezlenir. Cevap E
13. Bir maddenin idrardaki miktarı şöyle hesaplanır; • İdrardaki madde miktarı = Glomerulusta süzülen miktar + nefron kanallarına salgılanan miktar nefron kanallarından geri emilen miktar. ğişime rağmen canlının iç ortamını çeşitli faktörler bakımından dengede tutulması olayını ifade eder.
• Nefron kanallarına salgılanmayan ve bu kanallardan geri emilmeyen bir maddenin idrardaki miktarı, glomerulustan süzülen miktarına eşit olur.
Cevap B
Cevap D
10. Homeostazi iç denge olup, çevresel koşullardaki de-
BİYOLOJİ
28
DENEME - 4
5
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Hayvanlar arasında rastlanan,
3. Bilimsel araştırmalar, bilimsel yöntem kullanılarak yapılır.
I. soluk alıp vermeyi sağlayan kaslı diyaframın bulunması
Bilimsel yönteme ait,
II. kanın, damar dışına çıkmadığı kapalı bir sistemde dolaşması
I. Problemin belirlenmesi II. Doğal bir olayın gözlenmesi
III. solunum organının akciğerler olması
III. Hipotezin kurulması
IV. kemik ve kıkırdak dokudan oluşan iskeletin bulunması
IV. Tahminlerin oluşturulması
özelliklerinden hangileri memelilere özgüdür? A) Yalnız I
B) Yalnız III D) I ve IV
aşamalarının doğru şekilde sıralanması için hangi ikisinin yer değiştirmesi gerekir?
C) II ve III E) II ve IV
A) I ve II
B) II ve III
C) III ve IV
D) IV ve V
E) V ve I
2. Tabloda bir insanın giderek artan aktivite durumuna bağlı
Vücut bölümü
Dinlenme hali
Hafif egzersiz
Ağır egzersiz
Beyin
750
750
750
Deri
500
1500
1900
Kalp kası
250
350
750
İskelet kasları
1200
4500
12500
Böbrekler
1100
900
600
İnce bağırsak
1400
1100
600
Diğer
600
400
Yanıt Yayınları
olarak bazı vücut bölümlerine pompalanan kan miktarı verilmiştir. Sayılar ilgili vücut bölümüne dakikada kaç cm3 kan pompalandığını göstermektedir.
4. Mayoz, ardışık iki bölünmeden oluşur. Bu bölünmelere sırasıyla mayoz I ve mayoz II denir. 2n Mayoz I 2n
400
2n Mayoz II
Verilen tabloya göre, aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
n
A) Aktivite miktarı arttıkça beyne pompalanan kan miktarı artar.
n
n
n
Aşağıdaki olaylardan hangisi mayoz I ve mayoz II bölünmelerinde ortak olarak gerçekleşir?
B) Dinlenme halindeyken üretilen idrar miktarı ağır egzersiz sırasında üretilen idrar miktarından azdır.
A) Sitoplazmanın ikiye bölünmesi
C) Egzersiz yoğunluğu arttıkça düz kaslara pompalanan kan miktarı artar.
B) Homolog kromozomlar arasında parça değişimi olması
D) Ağır egzersiz sırasında sindirim ve boşaltım faaliyetleri hızlanır.
C) Homolog kromozomların birbirinden ayrılması
E) Egzersiz yoğunluğu arttıkça deriye pompalanan kan miktarı artar.
E) Homolog kromozomların bir araya gelerek tetratları oluşturması
BİYOLOJİ
D) Kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılması
29
DENEME - 5
5 5. Kutup bölgesinin hemen altındaki enlemlerde tundra
8. Bir grup araştırmacı kapalı tohumlu bitkilerden aldıkları
biyomu (arktik tundra) bulunur. Karayosunları tundra biyomunun yaygın bitkileri arasındadır.
yaprakları aşağıdaki düzenekte görüldüğü gibi kapalı bir kap içerisine ters şekilde yerleştirilmiştir. Kabın içine, yaprak sapından su çıkıncaya kadar basınçlı hava pompalamış ve suyun ilk çıktığı anda kap içindeki basıncı not etmişlerdir.
Karayosunlarının tundralarda yaygın olamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Karayosunları soğuk iklimlerde daha iyi yaşar. B) Karayosunları yüksek ışık şiddetinde fotosentez yapamaz. C) Karayosunları nem oranı düşük ortamlarda yaşamayı tercih eder. D) Tundralarda otçul beslenen hayvanlar bulunmaz. E) Gerçek kökleri olmayan karayosunları sert yüzeylerde gelişebilir.
Araştırmacılar farklı bitkilerden alınan yapraklarda suyun yaprak sapından çıktığı basınç değerinin birbirinden farklı olduğunu gözlemlemiştir. Buna göre, araştırmacılar aşağıdakilerden hangisini incelemektedir?
6. AaBbCCDd genotipli memeli bir hayvanın yumurtalıkla-
Yanıt Yayınları
A) Teleme çekim kuvvetini
rında gerçekleşen tek bir mayoz sonucunda, bu özellikler bakımından kaç farklı yumurta üretilebilir? A) 1
B) 2
C) 4
D) 8
B) Kök basıncını C) Kohezyon kuvvetini D) Fotosentez hızını E) Solunum fotosentez oranını
E) 16
9. Bitkilerde klorofilden başka karotenoitler denilen pigmentler bulunur. Bu pigmentler sarı - turuncu gibi renklerle sahiptir. Karotenoitler; I. çiçek ve meyvelere renk verme, biri değildir?
II. klorofilin yakalayamadığı dalga boyundaki ışın enerjisini soğurarak klorofile aktarma,
A) İdrarı depolama ve vücut dışına boşaltma
III. bitkiyi yüksek enerjili ışınların vereceği zarardan koruma
7. Aşağıdakilerden hangisi boşaltım sisteminin işlevlerinden
B) Kandaki atıkları uzaklaştırma
işlevlerinden hangilerinde rol oynar?
C) Kanın akyuvar ve kan pulcuğu sayısını düzenleme D) Kan hacmini ve dolayısıyla kan basıncını düzenleme
A) Yalnız I
E) Kanın osmotik basıncını ayarlama
BİYOLOJİ
30
B) Yalnız II D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
DENEME - 5
5 10. Hemoglobinin oksijen bağlama yüzdesi ortamın pH’sine
12. Şekilde insan vücudunun belirli bir bölümü şematize
göre değişir. Bohr etkisi denilen bu durum aşağıdaki grafikte gösterilmiştir.
edilmiştir. Hava Temiz kan
Hemoglobin oksijen bağlanma oranı (%)
100
X Kirli kan
pH= 7,4
80
60
CO2
pH= 7,2
O2
40
Şemada X ile gösterilen hücrelerin oluşturduğu yapı aşağıdaki doku çeşitlerinden hangisine örnek olarak gösterilebilir?
20
0
20
80 100 60 40 Oksijenin kısmi basıncı (mmHg)
A) Düz kas dokusu B) Tek katlı yassı epitel doku
Grafiğe göre, aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
B) Doku kılcallarında hemoglobinin oksijen bağlama oranı artar. C) Düşük pH’de hemoglobin oksijeni daha kolay bırakır.
D) Sıkı bağ doku E) Gevşek bağ doku Yanıt Yayınları
A) Akciğerlerden geçen kanda hemoglobinin oksijen bağlama yeteneği azalır.
C) Sinir doku
D) Yüksek pH’de hemoglobin oksijeni daha zor bağlar. E) Oksijenin kısmi basıncı arttıkça hemoglobinin oksijen bırakma yüzdesi artar.
13. Odunsu bir bitkinin gövdesinde dıştan içe doğru; I. odun boruları, II. demet kambiyumu, III. soymuk boruları,
11. Aşağıdaki hücresel yapılardan hangisinde ribonükleo-
IV. mantar kambiyumu,
titler birbirine bağlanarak polinükleotit zincirleri oluşturulabilir?
V. mantar doku tabakalarına rastlanır.
A) Lizozom
Buna göre, verilen tabakalardan hangileri kabuğu oluşturur?
B) Ribozom C) Çekirdek
A) I ve II
D) Golgi cisimciği
E) Granülsüz Endoplazmik Retikulum
BİYOLOJİ
31
B) II ve III D) IV ve V
C) III ve IV E) III, IV ve V
DENEME - 5
5
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
1. Kaslı diyafram memlilere özgüdür. Kapalı dolaşım, kemik
4. Sitokinez iki bölünmede ortaktır. Kardeş kromatitler
ve kıkırdak içeren iskelet ile akciğer solunumuna diğer omurgalılarda da rastlanır.
mayoz II’de ayrılır. Diğerleri mayoz I’de gerçekleşir. Cevap A
Cevap A
5. Karayosunları gerçek köklere sahip olmadığından gelişmek için derin topraklara ihtiyaç duymaz. Tundralarda yaşayabilir.
Cevap E
ğunun artması deriye pompalanan miktarını artırmıştır. Cevap E
Yanıt Yayınları
2. Tablodaki veriler incelenecek olursa, egzersiz yoğunlu-
6. Memelilerde mayoz sırasında oluşan hücrelerden sadece bir tanesi yumurtadır. Diğer hücreler kutup hücresi olup bir süre sonra kaybolur. Cevap A
3. Doğada çeşitli olguların gözlemlenmesi bilim insanlarına soru sordurur. Bu soruların cevapları da bilimsel yöntemle araştırılır.
7. • Böbrekler eritropoietin denilen bir hormon salgılar.
Buna göre tüm bilimsel çalışmalar gözlemle başlar. Daha sonra problemler belirlenir, hipotez kurulur ve hipoteze dayalı tahminler yapılır.
• Eritropoietin, alyuvar üretimi artırır. • Akyuvar ve kan pulcuğu sayısını düzenlemez. Cevap C
Cevap A
BİYOLOJİ
33
DENEME - 5
5
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
8. • Bitkilerde topraktaki suyun alınmasını sağlayan
10. Mavi eğri düşük pH’de oksijen bağlanmasını göster-
başlıca kuvvet terleme çekim kuvvetidir.
mektedir. Düşük pH’de oksijen daha az bağlandığına göre daha kolay bırakılır.
• Yapraklardan terlemeyle su kaybedilmesi, yaprak hücrelerinin etrafını çevreleyen su filminde, suyun yüzey geriliminden kaynaklanan belirgin bir kuvvete neden olur. Bu kuvvet odun borularındaki suyun çekilmesini sağlar ve terleme çekim kuvveti olarak adlandırılır. Terleme çekim kuvveti suyun osmotik basıncından farklı bir kuvvettir.
Cevap C
• Terleme çekim kuvveti suyu kökten yapraklara doğru çeker. Ancak yaprak şekildeki gibi basınçlı bir kap içerisine alınacak olursa, uygulanan basınç suyu aksi yönde iter. • Eğer yaprakta oluşan terleme çekim kuvvetinden daha yüksek bir basınç oluşturulacak olursa su aksi yönde hareket eder ve yaprak sapından dışarı doğru çıkar.
Cevap A
RNA sentezi çekirdekte yapılabilir. Cevap C
Yanıt Yayınları
• Buna göre verilen düzenekte basınç yavaş yavaş artırılıp suyun yaprak sapından çıkmaya başladığı andaki basınç değeri belirlenir. Belirlenen değer yaprağın terleme çekim kuvvetini gösterir.
11. Ribonükleotitlerin bir araya gelmesiyle RNA sentezlenir.
12. • Şekilde alveol şematize edilmiştir. • Alveollerin duvarı tek katlı yassı epitelden oluşur. Cevap B
9. • Karotenoitler renkli pigmentler olduğundan meyve ve çiçeklerdeki sarı, turuncu renklerden sorumludur. • Klorofil yeşil renkli olduğundan yeşil ışığı soğuramaz ancak karotenoitler bu ışığı soğurabilir. Soğurdukları enerjiyi klorofile aktararak fotosentezde kullanılabilmesini sağlar.
13. • Kabuk periderm ve sekonder floemden oluşur.
• Karotenoitler yüksek enerjili UV ışınlarını soğurarak bitkinin korunmasına katkı sağlar.
• Periderm dışta mantar doku, içte mantar kambiyumundan oluşur.
Cevap E
Cevap E
BİYOLOJİ
34
DENEME - 5
6
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Aşağıdakilerden hangisi DNA’nın nükleotit dizisi esas
4. Hücrede işlev gösteren bir yapı aşağıda şematize edilmiştir.
alınarak sentezlenen moleküllerden biri değildir? Büyük alt birim
A) Protein B) Enzim C) rRNA D) DNA
Küçük alt birim
E) Deoksiriboz
Şekilde görülen hücresel yapıyla ilgili olarak aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur? A) Tüm canlı hücrelerde bulunur. B) rRNA ve proteinden oluşur. C) Sadece çekirdekte sentezlenebilir. D) Steroit yapılı hormonları sentezler
2. Hücre döngüsünün interfaz evresinde;
E) Sitozol dışında işlev göstermez.
I. kromozom sayısının iki katına çıkması, II. organel sayısının artması, Yanıt Yayınları
III. DNA’nın kendini eşlemesi, IV. kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılması olaylarından hangileri gerçekleşir? A) I ve II
B) II ve III D) I, II ve III
C) III ve IV E) I, II, III ve IV
5. Omurgalı hayvanların tümünde kapalı dolaşım görülür. Kapalı dolaşımda kan damar dışına çıkmadan vücut içerisinde dolaşır. Kanın hareketi kalp denilen kaslı bir organ tarafından sağlanır.
3. Aşağıdaki moleküllerden hangisi hücre zarındaki protein yapılı porlardan geçmek zorunda olmadığından, hücre zarının seçici geçirgen özelliğinden etkilenmez?
Buna göre, aşağıdaki omurgalı hayvan gruplarından hangisinde sınıflandırılan türlerin çoğu üç odacıklı bir kısmı dört odacıklı kalbe sahiptir?
A) İnsülin
A) Kemikli balıklar
B) Amino asit
B) Kıkırdaklı balıklar
C) Potasyum iyonu
C) İki yaşamlılar
D) Glukoz
D) Sürüngenler
E) E vitamini
E) Kuşlar
BİYOLOJİ
35
DENEME - 6
6 6. Şekilde doğadaki azot döngüsünün önemli bir kısmı gös-
8. İnsan vücuduna ait;
terilmiştir.
I. tükürük, N2
II. doku sıvısı,
II
III. idrar,
Amino asit
I
IV. kan plazması III –
NO3
Organik atık
sıvılarından hangi ikisinin içeriği birbirine en çok benzer?
V
A) I ve II
NH4
C) II ve III
D) II ve IV
+
IV
B) I ve III E) III ve IV
Şemaya göre azot döngüsünün numaralarla gösterilen aşamalarından hangisi nitrifikasyon olarak adlandırılır? B) II
C) III
D) IV
E) V
7.
Yanıt Yayınları
A) I
9. Aşağıdaki soyağacında otozomal çekinik kalıtılan belirli bir özelliğin kalıtımı gösterilmiştir. 1 AA
aa
3 Aa
aa
4 AA
aa
5 Aa
2 Aa
6 Aa
aa
7 aa
8 AA
Şekilde insanların endokrin sistemlerinde görevli hipofiz bezi ve bu bezden salgılanan X hormonu şematize edilmiştir.
Dişi birey
Özelliği gösteren dişi birey
Buna göre, X hormonu aşağıdakilerden hangisi olamaz?
Erkek birey
Özelliği gösteren erkek birey
A) FSH
Buna göre, soyağacında numaralandırılmış bireylerden hangilerinin genotipi yanlış verilmiştir?
B) LH C) ACTH
A) 1 ve 5
D) Prolaktin
E) Progesteron
BİYOLOJİ
36
B) 3 ve 6 D) 2 ve 8
C) 4 ve 7 E) 7 ve 8
DENEME - 6
6 10. İnsanda anne ile fetüs arasında made alışverişini sağlayan
12. Aşağıdakilerden hangisi bitkilerde oksin hormonunun
plasentadan;
işlevlerinden biri değildir?
I. lenfosit,
A) Apikal dominansiyi gerçekleştirerek boyuna büyümeyi uyarma
II. alyuvar, III. antikor,
B) Meyve gelişimi ve kök büyümesinde etkili olma
IV. virüs
C) Sürgün çeliğinin köklenmesiyle eşeysiz bitki üretiminde rol oynama
molekül ya da hücrelerinden hangileri geçebilir? A) Yalnız II D) II ve IV
D) Yaprakların zamanından önce dökülmesini engelleme
C) I ve III
E) Yanal tomurcuklardan yan dal oluşumunu artırarak bitkiye çalımsı görünüm kazandırma
E) III ve IV
Yanıt Yayınları
B) Yalnız IV
13. Şekilde yaprak kesitinde gözlenebilecek bazı hücreler numaralanarak şematize edilmiştir.
I II
III
11. Melatonin hormonu ve insan vücudundaki işlevleriyle ilgili olarak yapılan,
IV
I. Pigment hücrelerini uyararak derinin koyu renk almasını sağlar.
Şemaya göre, numaralı hücrelerden hangilerinde;
II. Beyinde bulunan küçük bir endokrin bezden salgılanır.
• substrat düzeyinde fosforilasyon,
III. Işığa bağımlı döngülerin düzenlenmesinde işlev gösterir.
• oksidatif fosforilasyon,
açıklamalarından hangileri doğrudur?
olaylarının üçü de gerçekleşebilir?
A) Yalnız I
BİYOLOJİ
B) Yalnız II D) II ve III
• fotofosforilasyon
A) I ve II
C) I ve III
E) I, II ve III
37
B) II ve III D) II, III ve IV
C) III ve IV E) I, II, III ve IV
DENEME - 6
6
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
1. Deoksiriboz DNA’nın yapısına katılan 5 karbonlu bir
4. • Şekilde ribozom gösterilmiştir.
şekerdir. Sentezi için DNA zincirinin kalıp olarak kullanılmasına gerek yoktur.
• Ribozom alyuvarlar gibi bazı hücrelerde bulunmaz. • Bakterilerde sitoplazmada üretilir.
Cevap E
• Ribozom protein sentezler. • Mitokondri ve kloroplast içerisinde de işlev gösterebilir. Cevap B
5. Sürüngenlerin çoğunda kalp üç odacıklıdır. Timsahlarda dört odacıklıdır.
2. İnterfazda hücre büyür. Bölünme sinyali alınınca DNA’sını eşler. İnterfazda kromozom sayısı artmaz. Kardeş kromatitler anafazda ayrılır. Cevap B
Yanıt Yayınları
Cevap D
6. Nitrifikasyon amonyağın nitrite, nitritin nitrata dönüştürülmesi sürecidir. Cevap D
7. Hipofiz bezinin ön lobundan FSH, LH, ACTH, MSH,
3. Yağda çözünen ya da yağı çözen maddeler hücre zarından doğrudan geçebilir. E vitamini yağda çözünen vitaminlerden biridir.
STH, TSH ve prolaktin hormonu salgılanır. Progesteron hormonu eşey bezlerinden ya da plasentadan salgılanır hipofiz bezinden salgılanmaz.
Cevap E
Cevap E
BİYOLOJİ
39
DENEME - 6
6
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
8. Doku sıvısı büyük oranda kandan damar dışına çıkan
12. • Oksin özellikle tepe tomurcuğunda sentezlenir
sıvıdan oluşur. Bu nedenle doku sıvısı ile kan plazması içerik olarak birbirine en çok benzer.
ve yan dal oluşumunu baskılar. Bu duruma apikal dominansi denir.
Cevap D
• Büyüme hormonu olan oksin meyve gelişimi ve kök büyümesinde etkilidir. • Oksin çelikle üremede ana bitkiden alınan parçaların köklenmesini artırır. • Oksin miktarının azalması yaprak dökülmesini başlatır çünkü oksin yaprak dökülmesini geciktirir. • Sitokinin yanal tomurcukların yan dal oluşturmak üzere bölünmeleri uyarırı. Aşırı sitokinin uygulanması bitkiye çalımsı bir görünüm verir.
9. • 4 numaralı bireyin annesi aa olduğundan genotipi Aa olmalıdır.
Cevap E
• 7 numaralı birey fenotipinde çekinik özelliği göstermediğinden aa olması beklenmez. Genotipi Aa’dır..
Yanıt Yayınları
Cevap C
10. • Anne ile çocuğun kanı birbirine karışmaz.
13. • Substrat düzeyinde fosforilasyon; substratta bulunan enerjinin doğrudan kullanılmasıyla ATP sentezlenmesidir. • Oksidatif fosforilasyon, substrattan alınan elektronları taşınması sırasında açığa çıkan enerjinin kullanılmasıyla ATP sentezlenmesidir.
• Kan hücreleri plasentadan geçmez. • Antikorlar ve bazı virüsler plasentadan geçebilir.
• Fotofosforilasyon, ışık enerjisini soğurarak enerji düzeyi yükselen elektronların enerjisini kullanarak ATP sentezlenmesidir.
Cevap E
• Solunumun glikoliz ve Krebs döngüsü evrelerinde substrat düzeyinde fosforilasyonla ATP sentezlenir. • Solunumun elektron taşıma aşamasında oksidatif fosforilasyona ATP sentezlenir. • Fotosentezde fotofosforilasyonla ATP sentezlenir.
11. • Melatonin hormonu insanlarda biyolojik saati dü-
• I; epidermis, II; palizat parankiması, III; sünger parankiması, IV; stoma bekçi hücrelerini göstermektedir.
zenler. • Beyinde bulunan küçük bir bezden (epifiz bezi) salgılanır. • Melanositlerin pigment üretimini melanosit uyarıcı hormon düzenler.
• Epidermis hücreleri oksijenli solunum yapar ancak fotosentez yapmaz. II, III ve IV’te hem oksijenli solunum hem de fotosentez tepkimeleri gerçekleşebilir.
Cevap D
Cevap D
BİYOLOJİ
40
DENEME - 6
BİYOLOJİ TESTİ
7
Bu testte 13 soru vardır.
1. Aşağıdakilerden hangisi tüm canlılar tarafından gerçek-
3. Hücre döngüsü interfaz ve mitotik evreden oluşur. Mitotik
leştirilen olaylardan biri değildir?
evre mitoz ve sitokinez olmak üzere ikiye ayrılır. Mitoz da kendi içinde çeşitli evrelere ayrılarak incelenir.
A) Enerji dönüşümleri
Buna göre DNA hücre döngüsünün aşağıdaki evrelerinden hangisinde eşlenir?
B) Protein sentezi C) Üreme
A) İnterfaz
D) Aktif taşıma E) Difüzyon
B) Profaz E) Telofaz
Yanıt Yayınları
D) Anafaz
C) Metafaz
4. Kadınlarda menstrüasyon döngüsü sürecinde, kandaki LH değişimini gösteren grafik aşağıda verilmiştir. Hormon düzeyi
2. Bakterilerin bazılarında görülen ve hücre zarının katlanmasıyla oluşmuş mezozom adlı yapı işlevsel olarak aşağıdaki organellerden hangisine benzer? Günler
A) Ribozom
I
B) Lizozom
III
IV
V
Grafiğe göre ovulasyon numaralı bölümlerden hangisinde gerçekleşmiştir?
C) Mitokondri D) Kloroplast E) Golgi cisimciği
BİYOLOJİ
II
A) I
41
B) II
C) III
D) IV
E) V
DENEME - 7
7 5. Ekolojiyle ilgili bazı tanımlamalar şunlardır:
7. Bir öğrenci cam bir kap içerisine şekildeki gibi mum, fare ve saksı bitkisi koyduktan sonra aydınlık ortamda uzun bir süre bekletmiştir. Bu süre boyunca fare yaşamaya mum yanmaya devam etmiştir.
• Bir türün doğal olarak yaşadığı ve üreyebildiği yer • Bir türün belirli bir zamanda belirli bir bölgede yaşayan tüm bireylerinin oluşturduğu topluluk • Belirli bir alanda yaşayan canlı topluluklarının tamamı • Canlıların başta beslenme olmak üzere ekosistemdeki işlevleri Buna göre, aşağıdaki kavramlardan hangisi tanımlanmamıştır?
Cam kabın dışarı ile gaz alışverişi yapmadığı bilindiğine göre,
A) Ekosistem B) Komünite C) Popülasyon
I. Bitkinin fotosentez hızı farenin solunum hızına eşittir.
D) Ekolojik niş
II. Bitki fare ve mumun tükettiğinden daha az oksijen üretmektedir.
E) Habitat
III. Fare ve mum için gerekli oksijeni, fotosentez yapan bitki üretir. yorumlarından hangileri yapılabilir?
Yanıt Yayınları
A) Yalnız I
B) Yalnız II D) I ve III
C) Yalnız III E) II ve III
6. Hücre zarından geçemeyecek kadar büyük moleküller zarla birlikte hücre içine alınır. Hücre içinde sindirildikten sonra açığa çıkan moleküller sitoplazmaya geçerek hücresel işlerde kullanılabilir.
8. İnsan vücudu;
Zardan geçemeyecek kadar büyük ve katı moleküllerin yalancı ayaklarla hücre içine alınması aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
I. terleme, II. titreme, III. sıcak içecek tüketme,
A) Pinositoz
IV. derideki kılcal damarlardan geçen kan miktarını artırma
B) Ekzositoz
olaylarından hangilerine bağlı olarak serinler?
C) Fagositoz D) Osmoz
A) I ve IV
E) Aktif taşıma
BİYOLOJİ
42
B) II ve III D) I, II ve III
C) II ve IV E) I, III ve IV
DENEME - 7
7 9. Aşağıdaki soyağacında, koyu renkle gösterilen bireyler,
11. Bitkilerde çiçeklenme gibi bazı fizyolojik tepkiler gün uzunluğundan (ya da gece uzunluğundan) etkilenir. Bu tip bir etkilenmeye sahip bitkiler gecenin belirli bir süreyi aştığı ya da belirli bir sürenin altına düştüğü zamanlarda çiçeklenir.
belirli bir özellik bakımından aynı fenotiptedir.
Buna göre, bitkilerde çiçeklenme zamanının gün uzunluğuna göre ayarlanması aşağıdakilerden hangisine örnektir? A) Fototropizma B) Fotonasti Dişi birey
Özelliği gösteren dişi birey
Erkek birey
Özelliği gösteren erkek birey
C) Fotoperiyodizm D) Fotosentez E) Fotoliz
Buna göre, bu özelliğin kalıtımı; I. X kromozomunda taşınan çekinik alel ile, II. X kromozomunda taşınan baskın alel ile, III. otozomal kromozomlarda taşınan çekinik alel ile, IV. otozomal kromozomlarda taşınan baskın alel ile
12. Bitkilerde;
A) Yalnız I
B) Yalnız III D) I ve IV
C) II ve III
E) III ve IV
Yanıt Yayınları
taşınma biçimlerinden hangileriyle gerçekleşebilir?
I. primer meristem, II. sekonder meristem, III. apikal meristem, IV. lateral meristem yapılarından hangileri boyuna büyümeyi sağlar? A) Yalnız II
B) Yalnız IV D) II ve IV
C) I ve III
E) III ve IV
13. Aşağıdakilerden hangisi, karaciğer hücrelerinde gerçek-
10. Burun yerine ağızdan hava almanın olumsuz yanı aşağıdakilerden hangisidir?
leşen ve homeostazinin düzelenmesinde işlev gösteren tepkimelerden biridir?
A) Havanın ısıtılmaması
A) Glikojen ® Glukoz B) Nişasta ® Maltoz
B) Havanın soğutulmaması
C) Safra ® Hemoglobin
C) Havanın süzülmemesi
D) Üre ® Amino asit
D) Havanın nemlendirilmemesi
E) Glukoz ® Laktik asit
E) Havanın aşırı nemlendirilmesi
BİYOLOJİ
43
DENEME - 7
7
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
5. Ekosistem belirli bir bölgedeki çevresel faktörler ve
1. Canlıların tümü üremez. Üreme canlılara ait bir özellik olsa da tümü için geçerli değildir. Örneğin bir kovandaki arıların çoğu işçi arılardır. İşçi arılar üremez.
komünitenin birlikte oluşturduğu ekolojik birimdir. Soruda tanımlanmamıştır.
Cevap C
Cevap A
2. Mezozom oksijenli solunumda rol oynayan enzimlerin ve proteinlerin bulunduğu yapıdır. Ökaryotik hücrelerde oksijenli solunum mitokondrilerde gerçekleşir.
6. Fagositoz hücrenin yemesi anlamına gelir. Büyük katı moleküllerin yalancı ayaklarla hücreye alınmasıdır.
Cevap C Yanıt Yayınları
Cevap C
3. DNA interfazda eşlenir. M fazında (profaz, metafaz, anafaz, telofaz evrelerinde) DNA eşlenmez. Cevap A
7. • Bitki aydınlık ortamda fotosentez yaparak oksijen üretir. • Mum yanarak, fare oksijenli solunum yaparak havadaki oksijeni kullanır. • Sistem bu şekilde dışarı ile gaz alışverişi yapmadan varlığını sürdürdüğüne göre bitkinin ürettiği oksijen fare ve mumun tükettiğinen eşit ya da bundan fazladır. • Buna göre bitkinin fotosentez hızının farenin solunum hızından fazla olması gerekir.
4. Ovulasyon öncesinde LH miktarı artar. LH miktarı III ile gösterilen evrede artmıştır.
Cevap C
Cevap C
BİYOLOJİ
45
DENEME - 7
7
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
8. • Terlemeyle vücut dışına atılan su buharlaşırken ısı
11. Bitkilerin gün uzunluğuna bağlı olarak gösterdikleri
alır ve vücudun serinlemesine neden olur.
tepkiler fotoperiyodizm olarak adlandırılır.
• Derinin yüzeye yakın kılcal damarlardan geçen kan miktarının artması kanın daha fazla serinlemesine dolayısıyla da vücut ısısının düşürülmesine katkı yapar.
Cevap C
• Titreme ve sıcak içeçek tüketme vücut sıcaklığını yükseltir. Cevap A
12. • Uç meristemler boyuna uzamayı sağlar.
9. • Baskın gen nesil atlamaz. Bir özelliği gösteren çocukların eğer hem annesinde hem de babasında bu özellik görülmüyorsa, ilgili özelliğin çekinik olduğu söylenir.
Yanıt Yayınları
• Primer meristemler boyuna uzamayı sağlar. • Apikal meristem bitkilerin uç kısmlarında bulunan primer meristemlerdir. Cevap C
• X’e bağlı çekinik bir özellik anneden tüm erkek çocuklara geçer. Dolayısıyla annesinde özellik görülen ama kendisinde görülmeyen erkek çocuklar varsa ilgili özellik X’e bağlı çekinik değildir. Cevap B
13. • Glikojenin glukoza dönüştürülmesi kan şekerini yükselterek kan şeker düzeyinin ayarlanmasında işlev gösterir. • Karaciğerde Nişasta ® Maltoz, Safra ® Hemoglobin, Üre ® Amino asit ve Glukoz ® Laktik asit dönüşümleri gerçekleşmez.
10. Burundan alınan hava kıllar yardımıyla süzülür. Hava ağız yoluyla alınacak olursa süzülme gerçekleşmez. Cevap C
BİYOLOJİ
Cevap A
46
DENEME - 7
8
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Teknolojideki ilerlemeler biyolojiyle ilgili bilinenleri artır-
3. Bir öğrenci aşağıdaki deney düzeneklerini hazırlamış ve
mış, biyoloji birçok alt dala ayrılmıştır. Örneğin mikroskobun icadından sonra hücre keşfedilmiş, hücreyle ilgili bilgiler artmış ve bazı araştırmacılar sadece hücreyi inceler duruma gelmiştir.
elde ettiği sonuçları değerlendirmiştir. • Büyükçe bir patatesten her biri 10 gr olan küp şeklinde özdeş dört parça kesmiş • Parçalardan birini sıcaklığı 10 °C olan saf su içerisine diğerini 20 °C olan saf suya
Buna göre aşağıdakilerden hangisi biyolojinin hücre ile ilgili araştırmalar yapan alt bilim dalıdır? A) Anatomi
B) Fizyoloji D) Sitoloji
• Üçüncü parçayı daha küçük parçalara ayırarak 20 °C’deki saf su içerisine
C) Histoloji
• Dördüncü parçayı %1 tuz içeren 20 °C sıcaklıktaki su içerisine bırakmıştır.
E) Botanik
2. Diploit (2n = 4 kromozomlu) bir hücrenin mayozla bölünmesi sürecinde kromozom sayısındaki değişimi gösteren grafik aşağıdakilerden hangisidir? A)
B)
Kromozom sayısı 4
4
2
2 Mayoz I
C)
Mayoz II
4
4
2
2 Mayoz I
Mayoz II
1
2
10 °C Saf su
20 °C Saf su
3
4
20 °C Saf su
20 °C % 1 tuzlu su
Verilen deney düzeneklerine göre,
Kromozom sayısı
I. Sıcaklığın difüzyon hızı üzerindeki etkisini ölçmek için 1 ve 3 numaralı deneyin sonuçları karşılaştırılmalıdır. II. 3 ve 4 numaralı deneylerde kullanılan patateslerin son durumdaki ağırlıkları bağımlı değişkendir.
Mayoz I
D)
Kromozom sayısı
Yanıt Yayınları
• Her bir patatesi içine konulduğu sıvıda 15 dakika beklettikten sonra çıkartarak ağırlıklarını tartmıştır.
Mayoz II
III. 2 ve 4 numaralı deneylerde yüzey alanı bağımsız değişken suyun yoğunluğu bağımlı değişkendir.
Kromozom sayısı
açıklamalarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I
B) Yalnız III D) II ve III
Mayoz I
C) I ve II
E) I, II ve III
Mayoz II
E) Kromozom sayısı
4 2 Mayoz I
BİYOLOJİ
Mayoz II
47
DENEME - 8
8 4. Belirli bir çevrenin barındırabileceği en yüksek popü-
7. Soyağacında kırmızı renkle gösterilen bireyler Rh kan grubu
lasyon büyüklüğü aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
bakımından çekinik özelliktedir. X ile gösterilen bireyin homozigot olduğu bilinmektedir.
A) Taşıma kapasitesi
Rh ()
B) Popülasyon yoğunluğu C) Üssel büyüme modeli
X
D) Çevre direnci E) Ekolojik niş Rh ()
Y
Buna göre, Y ile gösterilen çocuğun çekinik fenotipte olma olasılığı aşağıdakilerden hangisidir? B) 1/6
A) 1/4
5. Böbreklerden su ve tuzların geri emilimi üzerinde;
C) 1/8
D) 1/12
E) 1/16
I. ADH, III. parathormon, IV. ACTH hormonlarından hangileri doğrudan etki gösterir? A) I ve II
B) II ve III D) I, II ve III
Yanıt Yayınları
II. aldosteron,
C) III ve IV
E) I, II, III ve IV
8. Oksijenli solunum tepkimeleri mitokondri, fotosentez tepkimeleri kloroplast organelinde gerçekleşir. Oksijenli solunum ve fotosentez tepkimelerinin bir bölümünde elektron taşıma sistemi görev yapar. Şemada mitokondri ve kloroplastın bölümleri numaralanarak gösterilmiştir. Mitokondri
Kloroplast
6. İnsan kulağında bulunan; I. salyangoz, II. tulumcuk,
I
III. yarım daire kanalları
II
III
IV
V
yapılarından hangileri vücut dengesinin ayarlanmasında işlev gösterir?
Şemaya göre, elektron taşıma sistemi (ETS) elemanlarının bulunduğu kısımlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) Yalnız I
A) I - IV
BİYOLOJİ
B) Yalnız II D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
48
B) II - IV D) I - V
C) III - IV E) III - V
DENEME - 8
8 9. Kemiğin yapısında özelleşmiş kemik hücreleri olan osteo-
11. Bitkilerde genç köklerin uç kısmında kök şapkası denilen
sitler ve kollajen lifler bulunur. Birçok kemiğin yapısında, içerisinde kemik iliği bulunduran boşluklara da rastlanır.
özel bir yapı bulunur. Kök şapkasıyla ilgili olarak yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?
Buna göre; osteosit, kollajen fibriller ve kemik iliğiyle ilgili olarak yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?
A) Sürekli olarak yenilenen bir tabakadır. B) Kökün toprak içinde ilerlemesini kolaylaştıran kayganlaştırıcı bir madde salgılar.
A) Osteositler kemik dokunun yıkımından sorumlu hücrelerdir.
C) Suyun daha etkili bir şekilde alınabilmesini sağlayan kök tüylerini bulundurur.
B) Kemik iliği, yeni kan hücrelerinin üretildiği yerdir. C) Kollajen lifler kalsiyum ve fosfat atomlarından oluşur.
D) Kök ucunda bulunan meristem hücreleri tarafından üretilir.
D) Osteositler epitel hücrelerinin farklılaşmasıyla meydana gelir.
E) Yerçekiminin algılanması ve kökün yer çekimi doğrultusunda büyümesini sağlar.
E) Kollajen lifler, kırmızı kemik iliği hücreleri tarafından üretilir.
12. Yapraklarla ilgili olarak yapılan aşağıdaki açıklamalardan Yanıt Yayınları
hangisi yanlıştır? A) Yaprak ayası yaprağın geniş ve ince bölümü olup bazı bitkilerde petiyol denilen bir yapıyla gövdeye bağlanır. B) Yaprak genişliğinin artması fotosentez hızıyla birlikte bitkilerin terlemeyle kaybettiği su miktarını artırır. C) Kurak çevresel koşullara adapte olmuş bitkilerde yaprak ayası nemli bölgelerde yaşayan benzerlerinden daha büyüktür.
10. Şekilde insan kalbi şematize edilmiş, kalpten çıkan belirli bir damar X ile gösterilmiştir.
D) İletim demetlerinin dağılımı tek çenekli bitkilerde paralel, çift çeneklilerde ağsı damarlanma gösterir. E) Tek bir yaprak ayasından oluşan yapraklara basit, çok sayıda küçük yaprakçıktan oluşan yapraklara bileşik yaprak denir.
X Sol karıncık
Sağ karıncık
Buna göre; X ile ilgili olarak,
13. Aşağıdakilerden hangisi memeliler sınıfında yer alan
I. Kirli kan taşıyan bir toplardamardır.
canlıların tümünde görülmez?
II. Sağ karıncıktaki kanın akciğerlere iletilmesini sağlar.
A) Yavrularını sütle besleme
III. Yapısında tek yönde açılan kapakçıklar bulunur.
B) Kıllarla kaplı deri
ifadelerinden hangileri doğrudur? A) Yalnız I
BİYOLOJİ
B) Yalnız II D) I ve II
C) Plasenta C) Yalnız III
D) Alveol içeren akciğer E) Dört odacıklı kalp
E) II ve III
49
DENEME - 8
8
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
5. • ADH suyun geri emilimini, aldosteron tuz ve suyun
1. • Anatomi organ ve sistemlerin yapısını inceler.
geri emilimini, parathormon kalsiyumun geri emilini uyarır.
• Fizyoloji organ ve sistemlerin işleyişini inceler. • Histoloji dokuları inceler.
• ACTH böbrek üstü bezinin salgı yapmasını uyarır.
• Botanik bitkileri inceleyen bilim dalıdır.
Cevap D
• Biyolojinin hücreyi inceleyen alt bilim dalı sitolojidir. Cevap D
6. • Salyangoz işitmeyle ilgilidir. • Tulumcuk ve yarım daire kanalları denge ile ilgili bilgileri merkezi sinir sistemine iletir.
2. Mayoz I’de kromozom sayısı yarıya iner. Mayoz II’nin anafaz evresinde kromozom sayısı iki katına çıkar ancak bölünme tamamlanınca yeniden yarıya düşer.
Cevap D
Yanıt Yayınları
Cevap A
7. • Rh(+) olmayı sağlayan gen R, Rh(–) olmayı sağlayan gen r olsun.
3. 2 ve 4 arasında hem yoğunluk hem de yüzey alanı olmak
Y’nin hem annesi hem de babası Rh(+) fenotiplidir.
üzere iki farklı bağımsız değişken vardır. Düzenekleri bu haliyle karşılaştırılması doğru bir sonuca ulaştırmaz.
• Genotipi RR veya Rr olabilir. Ynin Rh(–) olması için babasının Rr olması gerekir.
Cevap C
• Babanın Rr olma ihtimali 2/3’tür. (Babanın rr olmadığı bilindiğinden bu olasılık hesaba katılmaz.) • Y’nin Rh(–) olması için annesinin de Rr olması gerekir. Annesinin Rr olma ihtimali 1/2’dir. • Anne ve babası Rr olduğunda Y’nin Rh(–) olma ihtimali 1/4’tür. • Y, tüm bu ihtimallerin aynı anda gerçekleşmesi durumunda Rh(–) olacağından bu durumun gerçekleşme ihtimali, 2/3 x 1/2 x 1/4 = 1/12
4. Taşıma kapasitesi belirli bir çevrenin barındırabileceği
olarak hesaplanabilir.
en yüksek popülasyon yoğunluğudur.
Cevap D
Cevap A
BİYOLOJİ
51
DENEME - 8
8
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
8. • Oksijenli solunumda işlev gösteren elektron taşı-
11. • Kök, uçtan gövdeye doğru; kök şapkası, bölünür
ma sistemi elemanları mitokondri iç zarı üzerinde bulunur.
hücre bölgesi, uzama bölgesi ve olgunlaşma bölgesinden oluşur.
• I; iç zar kıvrımlarını (krista), II; dış zarı, III; mitokondri matriksini göstermektedir.
• Kök şapkasının olduğu bölümden su emilimi yapılmaz.
• Fotosentezde işlev gösteren elektron taşıma sistemi elemanları tilakoyit zar ya da grana üzerinde bulunur.
• Su emiliminin yapıldığı başlıca bölüm kökün olgunlaşma bölgesidir. Cevap C
• IV; granayı, V stromayı göstermektedir.
9. • Kemik yıkan hücreler osteoklastlardır. • Kollajen lifler protein yapılı olup bağ doku hücreleri tarafından üretilir. • Osteositler bağ dokudan gelişir.
Yanıt Yayınları
Cevap A
12. • Kurak bölgelerde yapraklar daha küçük yüzey alanına sahiptir. Böylece bitki su kaybından korunmaya çalışır. • Aşırı kurak bölgelerde örneğin çöllerde yaşayan birçok bitkide yaprak çok daha fazla küçülerek iğne şeklini alır. Böyle bitkilerde fotosentez gövde tarafından gerçekleştirilir.
• Kan hücreleri kemik iliğinde bulunan hücrelerin bölünmesiyle üretilir. Cevap B
Cevap C
10. • X, sol karıncıktan çıkan bir atardamar olup kanı akciğerlere taşır. • Kirli kan taşır.
13. Yumurtlayan (gagalı) memelilerde embriyo anne vü-
• Atardamarların yapısında tek yönlü açılan kapakçıklar bulunmaz.
cudunun dışında, kabuklu yumurta içinde gelişir. Bu hayvanlarda plasenta bulunmaz.
Cevap B
BİYOLOJİ
Cevap C
52
DENEME - 8
9
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Canlıların yapısını oluşturan;
3. Böbreğin boşaltımla ilgili aktiviteleri çeşitli hormonlar tarafından düzenlenir.
I. adenozin trifosfat,
Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde verilen hormonların tümü böbreklerin boşaltım faaliyetlerinin düzenlenmesinde işlev gösterir?
II. amino asit, III. monosakkarit, IV. yağ asidi, V. gliserol
A) ADH, Aldosteron, Parathormon
moleküllerinden hangileri azot atomu içerir?
B) Adrenalin, Aldosteron, Testosteron
A) I ve II
B) II ve III
D) Oksitosin, ADH, Glukagon
E) V ve I
E) İnsülin, Glukagon, Progesteron
Yanıt Yayınları
D) IV ve V
C) FSH, LH, Prolaktin
C) III ve IV
2. Hücre zarında bulunan glikoproteinler hücrelerin dış
4. Bakteri ve arkeler prokaryot hücre yapısındadır. Protista,
ortamdan haberdar olmasını sağlar ya da hücrelerin kimliğini oluşturur.
bitki, mantar ve hayvan hücreleri ökaryot hücre yapısındadır. Prokaryot ve ökaryot hücreler arasında önemli farklılıklar vardır.
Glikoproteinlerin sentezlenmesinden hücre zarına katılmasına kadar geçen süreçte işlev gösteren aşağıdaki yapılardan hangisi en son faaliyet gösterir?
Buna göre, prokaryot hücrelerde aşağıdakilerden hangisi bulunabilir?
A) Granüllü endoplazmik retikulum
A) Çekirdek
B) Çekirdek
B) Çekirdekçik
C) Golgi cisimciği
C) Çekirdek alanı
D) Ribozom
D) Çekirdek plazması
E) Salgı kofulu
E) Çekirdek zarı
BİYOLOJİ
53
DENEME - 9
9 5. Aşağıdaki grafik belli başlı biyomların kapladığı alanlardaki
7. Mitozla çoğalan ökaryotik bir hücredeki kromozomlardan
Alan (%)
değişimi göstermektedir. Yeşil sütunlar insan nüfusu aşırı artmadan önceki durumu, turuncu sütunlar ise günümüzdeki durumu ifade etmektedir. 50.0 45.0 10.0 35.0 30.0 25.0 20.0 15.0 10.0 5.0 0.0
biri aşağıda şematize edilmiş ve kısımları gösterilmiştir. Kromozom Kardeş kromatler
47.5
32.3
İnsan aktivitesindeki artıştan önce
Günümüzdeki durum
Sentromer 17.0
14.0
14.1 7.8 7.7
2.2
1.6 1.6
Ormanlar Çayırlık alanlar
9.0 1.1
Çöller Bataklıklar Tundralar Meralar
Şematize edilen kromozomla ilgili olarak yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisinin doğruluğu kesindir?
Grafiğe göre, I. İnsanlar özellikle çayırlık alanlar ve meralara zarar vermiştir.
A) Vücut kromozomudur.
II. İnsan yerleşimine uygun olmayan tundra ve bataklıklar insan aktivitesinden pek fazla etkilenmemiştir.
C) İki sentromeri vardır.
III. Yeşillendirme çalışmaları ormanlık alanların azalmasının önüne geçmiştir.
E) Anafaz kromozomudur.
A) Yalnız I
B) Yalnız II D) I ve II
C) Yalnız III E) I ve III
D) İki kinetokoru vardır.
Yanıt Yayınları
yorumlarından hangileri yapılabilir?
B) Eşey kromozomudur.
8. Bitkilerde fotosentez tepkimelerine bağlı olarak atmosfere;
6. Kan grubu A olan bir kadın, 0 kan grubundan bir adamla
I. kükürt,
evlenmiş ve ilk üç çocukları 0 kan grubundan olmuştur.
II. oksijen,
Bu çiftin doğacak dördüncü çocuklarının A kan grubundan olma ihtimali kaçtır? A) 0/4
BİYOLOJİ
B) 1/4 D) 3/4
III. azot gazlarından hangileri verilir?
C) 2/4
A) Yalnız I
E) 4/4
54
B) Yalnız II D) I ve II
C) Yalnız III E) II ve III
DENEME - 9
9 9. Aşağıdaki şekilde insan vücudunda bulunan önemli en-
11. Aşağıdaki yapılardan hangisinde bulunan kanın oksijen kısmi basıncı (pO2) en düşüktür?
dokrin bezler numaralanarak gösterilmiştir.
A) Aort
Hipotalamus 1
B) Sol karıncık C) Akciğer kılcalları
2
D) Akciğer toplardamarı E) Sağ kulakçık
3 4
5
12. İnsanlarda tiroksin hormonu tiroit bezinden salgılanır ve
6
üretimi sırasında iyot kullanılır. Tiroksin hormonu metabolizmanın düzenlenmesinde işlev gösterir. Tiroksin hormonu miktarı hipofiz bezinden salgılanan TSH ve hipotalamustan salgılanan TRH hormonlarıyla düzenlenir. TRH hipofizi uyararak TSH salınımını sağlarken, TSH tiroit bezini uyarır ve tiroksin hormonu salgıladır. Böylece kandaki tiroksin miktarı ve vücudun metabolik hızı düzenlenir.
Karaciğerde glikojenin glukoza yıkımından sorumlu hormonları salgılayan bezler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir? B) 2 ve 3
A) 1 ve 2 D) 4 ve 5
E) 5 ve 6 Yanıt Yayınları
C) 3 ve 4
Tiroit bezinde ortaya çıkan bir sorun (hipertiroidizm) nedeniyle aşırı miktarda tiroksin üreten bir insanın TSH ve TRH düzeyleri ile metabolizma hızındaki değişim aşağıdakilerin hangisinde doğru gösterilmiştir? (Artar: ª Azalır: ¯ Değişmez: «) TSH __________
TRH __________
Metabolizma hızı __________
ª
ª
ª
ª
¯
«
«
ª
A) B) C)
10. Bitkilerde tüyler, epidermis hücrelerinin farklılaşarak dışarı
D)
doğru uzamaları sonucunda oluşan hücresel yapılardır.
E)
Tüylerle ilgili olarak yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır? A) Tümü hem fotosentez hem de solunum yapabilen canlı hücrelerden oluşur.
¯
«
¯
¯
¯
ª
13. Bitkilerin genç kısımlarını örten kütikula tabakası;
B) Yapraklardaki bazı tüyler güneş ışınlarının doğrudan yaprak üzerine gelmesini engelleyerek bitkiyi su kaybından korur.
I. terleme ile kaybedilen su miktarının azaltılması, II. hastalık etkenlerinin bitki içine girişinin engellenmesi, III. yapraklarda fotosentez hızınının artırılması
C) Silisyum ve kalker taşıyan sivri uçlu, kalın çeperli tüyler bitkileri hayvanlara karşı korur.
işlevlerinden hangilerine sahiptir?
D) Kökte bulunan tüyler yüzey alanını artırarak daha fazla su ve mineral alınabilmesini sağlar.
A) Yalnız I
E) Bazı bitkilerde güzel kokan aromatik kimyasallar salgılar.
BİYOLOJİ
¯
55
B) Yalnız II D) I ve II
C) Yalnız III E) II ve III
DENEME - 9
9
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
1. ATP’de bulunan adenin azotlu bazdır. Amino asitler azot
5. Yeşillendirme çalışması yapıldığına dair bir bilgi veril-
içerir. Diğerlerinde azot bulunmaz.
memiş olsa da grafik incelendiğinde ormanlık alanların azaldığı görülür.
Cevap A
Cevap D
2. • Çekirdekte üretilecek proteine ait mRNA sentezlenir. • Glikoproteinin protein kısmının sentezine başlayan ribozomlar endoplazmik retikulum (ER) zarına bağlanır. • Proteinler ER’nin iç kısmına doğru sentezlenir. • Proteinler ER’den ayrılan kofullarla golgiye yollanır. • Golgide işlenen ve son halini alan glikoproteinler salgı kofulu olarak sitoplazmaya bırakılır.
Cevap E
A0 olmalıdır. Babanın genotipi 00’dır. Yanıt Yayınları
• Salgı kofulları hücre zarıyla kaynaştığında, kofulun zarındaki glikoproteinler hücre zarının yapısına katılmış olur.
6. • 0 grubu çocukları olan kadının kan grubu genotipi • A0 x 00 çaprazlamasında A grubu çocuk olma ihtimali 1/2’dir. Cevap C
3. • ADH suyun geri emilimini, • Aldosteron tuz ve suyun geri emilimini • Parathormon kalsiyumun geri emilini uyarır. Cevap A
7. • Kromozomun sorudaki şekline bakarak otozom ya da gonozom olduğu belirlenemez. • Bir tane sentromeri vardır. • Anafazda kardeş kromatitler birbirinden ayrılır.
4. Prokaryot hücrelerde DNA’nın bulunduğu bölgeye
• İki kromatitli olduğundan iki tane kinetokoru olduğu söylenebilir. Cevap D
çekirdek alanı denir. Cevap C
BİYOLOJİ
57
DENEME - 9
9
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
11. • Oksijenin kısmı basıncının en düşük olması ile ok-
8. • Bitkilerde fotosentez tepkimeleri sırasında oksijen
sijen oranı en düşük kan kastedilmektedir.
açığa çıkar. • Bazı bakterilerde fotosentez tepkimeleri sırasında kükürt oluşsa da bu duruma bitkilerde rastlanmaz.
• Sağ kulakçıkta bulunan kanın oksijen miktarı diğerlerinden daha düşüktür.
• Fotosentetik canlılarda, fotosentez tepkimelerine bağlı olarak azot gazı açığa çıkmaz.
Cevap E
Cevap B
9. • Glukagon ve adrenalin karaciğerde glikojenin glukoza yıkımını uyarır.
12. • Tiroksin hem TSH hem de TRH salgısını azaltıcı etki
• Pankreas; 3, böbrek üstü bezler; 4 ile gösterilmiştir. Cevap C
gösterir. Yanıt Yayınları
• Glukagon pankreastan, adrenalin böbrek üstü bezlerden salgılanır.
• Tiroksin miktarının artması TSH ve TRH hormonlarının miktarını azaltırken metabolizmayı hızlandırır. Cevap D
10. • Tüyler güneş ışınlarının bir kısmını yansıtarak yaprakların aşırı ısınmasını ve daha fazla su kaybetmesini engeller.
13. • Kütikula tabakası bitkiyi su kaybından korur.
• Bazı tüyler hayvanların bitkiyi yemesini engelleyecek şekilde sivri uçlu ve kalın çeperlidir.
• Kütikula tabakası bakteri ve mantarların bitkinin iç kısımlarına ulaşmasını engeller.
• Kök tüyleri yüzey alanını artırır. Daha fazla yüzey alanı daha iyi su alımına yol açar. • Bazı tüyler ölü hücrelerden oluşur. Ayrıca epidermisin uzantısı olan tüylerde fotosentez gerçekleşmez.
• Kütikula tabakası ışığa karşı geçirgen olsa da bir miktar ışığın yansımasına neden olur. Bu durumda fotosentez hızını azaltıcı yönde etki göstermiş olur.
Cevap A
Cevap D
BİYOLOJİ
58
DENEME - 9
10
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Dünya üzerindeki yaşamın nasıl oluştuğuyla ilgili görüş-
3. Kan pH’si 7,35 ila 7,45 arasında değişir. Bu aralıktan küçük bir sapma dahi büyük problemlere, hatta ölüme neden olabilir. Yoğun bir egzersiz yapan kişilerde kas hücrelerinin aşırı miktarda karbondioksit ve laktik asit ürettiği bilinmektedir.
lerden biri heterotrof hipotezidir. Bu hipoteze göre; I. oksijensiz solunum, II. oksijenli solunum, IV. enzim sentezi
Buna göre, kas hücrelerinden salınan metabolik asitlere rağmen kan pH’sinin çok fazla değişmemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
olaylarının ortaya çıkış sırası aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kanda çeşitli tampon çözeltilerin bulunması
A) I-II-III-IV
B) Kan hücrelerinin kana baz salgılayarak pH’yi yükseltmesi
III. fotosentez,
B) I-III-IV-II D) IV-I-III-II
C) III-II-IV-I E) IV-II-III-I
C) Karaciğerin karbondioksit ve laktik asidi parçalaması D) Metabolik asitlerin akciğerlerden atmosfere verilmesi
2. Özdeş dört hücre, numaralanmış çözeltilere konmuş ve hücrelerin son durumu şekillerle gösterilmiştir. 1
Yanıt Yayınları
E) Olgun alyuvarların çekirdeksiz olması
2
4. Aşağıda hücre döngüsünün belirli bir aşamasını gerçekleştirmek üzere olan bir hücre şematize edilmiştir.
Sitoplazma Koful Çekirdek
Şemaya göre, aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir? A) Hücre, yaşam döngüsünün interfaz evresindedir. 3
B) Şematize edilen hücre bitki ya da mantar hücresi olabilir.
4
Aşağıdakilerden hangisinde hücrelerin konulduğu çözeltiler derişimi fazla olandan az olana doğru sıralanmıştır? A) 1 - 2 - 3 - 4
B) 1 - 4 - 2 - 3
C) 3 - 4 - 1 - 2
D) 4 - 1 - 3 - 2
C) Şemada prokaryotik bir hücrenin çoğalma süreci verilmiştir. D) Golgi aygıtında üretilen keseler sitoplazmayı ikiye bölmektedir. E) Sitoplazma bölünmesini boğumlanmayla gerçekleştirmektedir.
E) 4 - 3 - 2 - 1
BİYOLOJİ
59
DENEME - 10
10 5. Kuşlar ve memelilerde;
7. Bir insanın sol bacağında bulunan kas hücresi açığa çıkardığı karbondioksit molekülünü kana vermiştir. Kana geçen karbondioksit sol burun deliğinden atmosfere verilmiştir.
I. tüy, II. akciğer,
Buna göre, atmosfere salınan karbondioksit molekülünün bu süreçte aşağıdaki yapıların hangisinden geçmesi beklenmez?
III. dört odacıklı kalp, IV. endoterm (sıcakkanlı olma) özelliklerinden hangileri ortak değildir? A) Yalnız I
B) Yalnız III D) I ve IV
A) Kalbin sol kulakçığı C) II ve III
B) Kalbin sağ karıncığı
E) II ve IV
C) Sol akciğer D) Akciğer atardamarı E) Soluk borusu
6. Şekilde insan dolaşım sistemi şematize edilmiş ve bazı yapılar numaralanarak gösterilmiştir. Temiz kan Baş (1)
Kirli kan
Yanıt Yayınları
Akciğer (2)
Kalp
Karaciğer (3)
8. Hücrede enerji gerektiren birçok olayda ATP, bir fosfatını vererek ADP’ye dönüşür. Bu ADP’ler enerji açığa çıkaran bazı tepkimelerle yeniden ATP’ye dönüştürülür. ATP ile ADP arasındaki bu ilişki “ATP döngüsü” kavramıyla ifade edilir. Aşağıda ATP döngüsü şematize edilmiştir.
Bağırsak (4)
ATP
H2O
+
Bacaklar (5)
ATP döngüsü
Hücre solunumu
Kalpten çıkan işaretli iki farklı alyuvarın aşağıdaki yolları izlediği tespit edilmiştir. I. 4 → 3 → Kalp
ADP
II. 2 → Kalp → 1 → Kalp
+
Yapım olayları
Pi
Buna göre,
Buna göre, aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?
I. Hücre solunumu enerji açığa çıkarır. II. ATP yapım olaylarında kullanılır.
A) I’de alyuvar büyük dolaşım yapmıştır. B) II’ de alyuvar hem büyük hem de küçük dolaşım yapmıştır.
III. ATP’nin ADP’ye dönüşümü bir tür hidroliz tepkimesidir.
C) I’de alyuvar kapı toplar damarından geçmiştir.
yorumlarından hangileri yapılabilir?
IV. ATP sadece solunum tepkimeleriyle üretilebilir.
D) I’de alyuvarın oksijen derişimi artmıştır.
A) I ve II
E) II’de alyuvar hem akciğer toplardamarından hem de akciğer atardamarından geçmiştir.
BİYOLOJİ
60
B) II ve III D) I, II ve III
C) III ve IV
E) I, II, III ve IV
DENEME - 10
10 9. Bitkilerin kökleri yapılarına göre, kazık kök ve saçak kök
11. Ekosistemdeki canlılar arasında çeşitli etkileşimler görülür.
olmak üzere ikiye ayrılır.
Bu etkileşimler, etkileşimde bulunan canlıları iyi yada kötü yönde etkileyebilir. Bazı durumlarda ise canlılardan biri bu etkileşimden pek etkilenmez.
Kazık ve saçak köklerle ilgili olarak yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?
Buna göre, aşağıdaki etkileşimlerden hangisinde etkileşimde bulunan iki canlı da bu ilişkiden olumsuz yönde etkilenir?
A) Saçak kökler genellikle besin depolar. B) Kazık kök, yan kök oluşturmayan tek bir ana kökten oluşur.
A) Mutualizm
C) Saçak kökler, bir ana kök ve buradan köken alan çok sayıda küçük kökten oluşur.
B) Parazitizm
D) Çift çenekli bitkilerde kazık, tek çenekli bitkilerde saçak kök yaygındır.
C) Kommensalizm
E) Kazık kökte bulunan yan kökler, yanal tomurcuklar tarafından oluşturulur.
E) Herbivorluk
D) Rekabet
10. Aşağıdaki şekilde dinlenme durumundaki bir kas hücresinin kasılması şematize edilmiştir. Dinlenme durumu H bölgesi
Yanıt Yayınları
12. Giberellin hormonu bitkilerde; I. gövde uzamasının baskılanması, II. tohumun çimlenmeye başlaması, III. meyvenin olgunlaşması işlevlerinden hangilerini gerçekleştirir? A) Yalnız I Akn
I Bandı
A Bandı
I Bandı
B) Yalnız II D) I ve II
C) Yalnız III E) II ve III
Miyozin
Kasılma durumu
I Bandı
A Bandı
13. Ebeveynleri AB kan grubundan olan B grubu bir erkek ile
I Bandı
ebeveynlerinin kan grubu bilinmeyen A grubu bir kadının,
Kayan iplikler (filamentler) modeline göre, bu süreçte kas hücresinde aşağıdaki değişimlerden hangisinin olması beklenir?
I. A II. B III. 0
A) I bandının genişlemesi
IV. AB
B) A bandının daralması
kan gruplarından hangilerine sahip çocukları olabilir?
C) Miyozinlerin boyunun kısalması D) H bölgesinin kaybolması
A) Yalnız II
E) I bantlarının birbirinden uzaklaşması
BİYOLOJİ
61
B) Yalnız IV D) II ve IV
C) I ve III
E) III ve IV
DENEME - 10
10
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
4. • Hücre sitokinez evresindedir.
1. • Dünyanın ilk atmosferinde oksijen moleküllerinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
• Hücre duvarı olmadığından bitki hücresi olmadığı söylenebilir.
• Oksijenin atmosferdeki varlığı fotosentezin evrimleşmesinden sonra olmuştur.
• Organellere sahip olduğundan prokaryotik değildir.
• Fotosentez gibi karmaşık bir metabolik olayın bir anda evrimleşemeyeceğine inanılır.
• Golgide üretilen keseler bitki hücrelerinin bölünmesinde rol oynar.
• Oksijensiz solunum, fotosenteze kıyasla daha basit süreçlerden oluşur.
• Şekilden hücrenin boğumlanarak bölündüğü anlaşılmaktadır. Cevap E
• Tüm metabolik olayların gerçekleşebilmesi için enzimlere ya da benzer işlevlere sahip moleküllere ihtiyaç duyulur. • Buna göre verilen olayların evrimsel sırasının; enzim sentezi, oksijensiz solunum, fotosentez, oksijenli solunum şeklinde olduğu düşünülmektedir.
Yanıt Yayınları
Cevap D
5. Kıl memelilere, tüy kuşlara özgü bir yapıdır. Kuşlar ve memelilerde kalp dört odacıklıdır. Kuşlar ve memeliler endotermdir. Cevap A
2. Hücre yoğun ortamda su kaybederek büzüşür. Hücre en çok 4 numaralı ortamda büzüşmüştür. Bu nedenle 4, en yoğundur. Sonra 3 gelir. Hücre 2’de izotonik ortamda, 1’de hipotonik ortamdadır çünkü 1’de su alarak şişmiş ve turgor durumuna geçmiştir. Cevap E
6. • Alyuvarların kalpten çıkıp akciğerlere gitmesi ve tekrar kalbe dönmesi şeklinde olan dolaşıma küçük dolaşım ya da akciğer dolaşımı denir. • Kanın akciğer dışındaki organlara oksijen taşıdığı ve karbondioksidi alarak kalbe döndüğü dolaşıma büyük bolaşım ya da sistemik dolaşım denir.
3. • Sıvıların pH’si tampon çözeltilerle dengede tutula-
• Bağırsaklar ile karaciğer arasında kan tşaıyan damara kapı toplardamarı denir.
bilir. • Kan pH’sinin dengelenmesi de böyle çözeltilerle olur.
• Büyük dolaşımda alyuvarların oksijen derişimi azalır. Cevap D
Cevap A
BİYOLOJİ
63
DENEME - 10
10
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
10. Kasılan kaslarda H bölgesi kaybolur. Bu durum şekilden
7. • Kalbin sol kulakçığında temiz kan bulunur.
de anlaşılabilir.
• Bacaktan gelen kan sol kulakçığa gelmeden önce akciğerlere uğrar. Taşıdığı karbondioksidi buradan atmosfere verir.
Cevap D
• Akciğerde temizlenen kan kalbin sol tarafına gelir. Dolayısıyla sol kulakçıkta bu karbondiokside rastlanmaz. Cevap A
11. Rekabet, rekabette bulunan iki canlının da olumsuz etkilenmesine neden olur. Cevap D
8. • ADP’ye fosfat bağlanarak ATP sentezlenebilmesi için enerji gerekir.
• ATP, yapım olayları için gerekli enerjiyi sağlar. Dolayısıyla yapım olaylarında harcanır ve ADP açığa çıkar. • ATP, ADP ve fosfata yıkılırken su kullanılır ve bu bir hidroliz tepkimesidir.
Yanıt Yayınları
• Solunum tepkimelerinde açığa çıkan enerji ATP sentezinde kullanılır.
• ATP fotosentez ve kemosentez tepkimeleri sırasında da üretilebilir. Cevap D
12. • Giberellin gövde uzamasını artırır. Örneğin bazı cüce bitkilere giberellin verildiğinde, bu bitkilerin aşırı uzadıkları görülür. • Giberellin tohum ve kış dormansisini kırar. Absisik asit nedeniyle dormansi durumunda kalan tohumlar, giberellin uygulanırsa dormansi durumundan çıkarak çimlenmeye başlar. • Meyvelerin büyüklüğünde giberellin etkili olabilir. Ancak meyve olgunlaşması dediğimiz değişimler etilen hormonunun uyarısıyla gerçekleşir. Cevap B
9. • Kazık kökler genellikle besin depolar. • Kazık kök; kalınlaşmış bir ana kök ve buradan ayrılan yan köklerden oluşur. Saçak kök sisteminde belirgin bir ana kök ve yan kökler bulunmaz.
13. • Anne ve babası AB grubu olan bir adam B kan
• Kökte yanal tomurcuk bulunmaz. Yan kökler perisikl tabakasından gelişir.
grubuysa genotipi BB’dir. • A grubu bir kadın AA veya A0 olabilir.
• Kazık kök çift çenekli bitkilerde, saçak kök tek çenekli bitkilerde yaygındır.
• Bu çiftin çocukları AB veya B kan grubundan olur.
Cevap D
BİYOLOJİ
Cevap D
64
DENEME - 10
BİYOLOJİ TESTİ
11
Bu testte 13 soru vardır.
1. Plastitler bitki hücrelerinde bulunurken hayvan hücrele-
4. Üç deney tüpü içerisine sırasıyla 20 amino asitten oluşan
rinde bulunmayan yapılardır. Embriyonik hücrelerde ve bölünebilme özelliğine sahip hücrelerde bulunan proplastitlerin farklılaşmasıyla üretilir.
polipeptit, 20 glukozdan oluşan polisakkkarit ve 20 gliserol kullanılarak üretilen trigliserit molekülü konulmuştur.
Plastitlerle ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?
I
II
III
Polipeptit
Polisakkarit
Trigliserit
A) Kloroplast ve lökoplastlarda nişasta depolanır. B) Kloroplast tek katlı, kromoplast ve lökoplast çift katlı zarla çevrilidir. C) Kromoplast ve lökoplastlarda klorofil pigmenti bulunmaz.
Verilen molekülleri yapı birimlerine ayırmak için geren su miktarlarıyla ilgili aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?
D) Kloroplast ve kromoplastlarda ışığı absorbe eden pigmentler bulunur. E) Kromoplastlarda bazı lipitler karoten üretmek üzere depolanabilir.
A) I = II = III
B) II > I > III
2. Şeker hastaları karbonhidrat oranı yüksek besinlerden kaçınmalıdır. Buna göre, şeker hastası bir çocuğun aşağıdaki besinlerden hangisini daha dikkatli tüketmesi gerekir?
Yanıt Yayınları
D) III > I > II
C) II = I > III E) III > II = I
5. Albinizm insanlarda pigment üretememe sonucu açığa çıkan genetik bir durumdur. Anne ve babası albino olmayan (albinizm görülmeyen) çocuklarda bu özelliğe rastlamak mümkündür. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi albinizm özelliğine ait bir soyağacı olamaz?
A) Kırmızı et B) Balık Eti C) Yumurta
Albino bireyler
Albino olmayan bireyler
D) Mısır cipsi E) Beyaz peynir
A)
B)
C)
D)
3. Yılan, kertenkele, kaplumbağa ve timsah sürüngenler sınıfında incelenen canlılardır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sürüngenlerin tamamı için geçerli olamaz? A) Akciğer solunumu yaparlar. B) Kalpleri üç odacıklıdır. C) Vücutları pullarla kaplıdır.
E)
D) Soğukkanlı (ektoterm) hayvanlardır. E) Yavruları yumurta içerisinde gelişir.
BİYOLOJİ
65
DENEME - 11
11 6. Karbonhidratlar enerji verici olarak kullanılan başlıca or-
7. Aşağıdaki yapılardan hangisi bitkilerin gövdesinde bulunduğu halde köklerinde bulunmaz?
ganik madde grubudur. Bununla birlikte canlılar yağları ve proteinleri de enerji verici olarak kullanılabilir. Herhangi bir besinin enerji verici olarak kullanılabilmesi için ya glukoza dönüştürülmesi gerekir ya da glukoz metabolizmasındaki (solunum tepkimelerindeki) ara bileşiklerden birine dönüştürülmelidir. Şemada karbonhidrat, protein ve yağların enerji açığa çıkarmak üzere solunum basamaklarına katıldıkları aşamalar özetlenmiştir. Yağlar
Karbonhidratlar
Yağ asitleri Gliserol
A) Nodyum B) Epidermis C) Peridermis D) Lentisel E) Soymuk borusu
Proteinler
Amino asit Glukoz NH3 Pirüvat
Krebs Döngüsü
Yanıt Yayınları
Asel - CoA
8. Bitki organları enine ve boyuna kesitler alınarak incelenir.
Buna göre, aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılmaz?
Aşağıda otsu bir bitkinin genç kökünden alınan enine kesit şematize edilmiştir.
A) Amino asitler enerji kaynağı olarak kullanıldığında amonyak açığa çıkar. B) Yağ asitleri solunum tepkimelerine mitokondriden katılır.
X
C) Gliserol, 3 karbonlu bir alkol olup enerji verici olarak kullanılamaz.
Y
D) Proteinler, hidrolize uğramadan solunum tepkimelerine katılamaz.
Z
E) Polisakkaritler, glukoza dönüştükten sonra enerji verici olarak kullanılabilir.
Şemada X, Y, Z ile gösterilen kök bölümleriyle ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur? A) X, su geçirmeyen bir tabaka ile çevrelenmiştir. B) X, korteks; Y, epidermis tabakasını göstermektedir. C) Demet kambiyumu hücreleri Y bölgesinde bulunur. D) Z, ksilem ve floem hücrelerini bulunduran merkezi silindirdir. E) Y’deki hücreler kloroplasta sahip olup fotosentez yapabilir.
BİYOLOJİ
66
DENEME - 11
11 9. Aşağıda, bölünmekte olan bir hücrede, bölünmenin belirli
12. İnsan gözüyle ilgili,
bir aşaması şematize edilmiştir.
I. Kornea göze giren ışık ışınlarını kırar. II. Sert tabaka çok sayıda kan damarı içerir. III. Retina gözün en dış tabakasıdır. IV. Kör noktada görme reseptörü bulunmaz. ifadelerinden hangileri doğrudur? A) I ve II
C) Bölünme sonucunda diploit hücreler oluşur. D) Bölünme sonucunda 2 kromozomlu hücreler oluşur. E) Hayvan hücresine ait bölünme evresi şematize edilmiştir
1. Kart:
Yanıt Yayınları
Sinir sistemine ait yapılar
A) Denitrifikasyon faaliyetlerini hızlandırma
D) Toprağın su ve oksijen miktarını artırma
II
Duyu nöronu
III
Beyincik
IV
Uç beyin
V
Hipotalamus
Kasların koordinasyonu ve vücut dengesini sağlar.
E) Ayrıştırıcıların faaliyetlerini yavaşlatma
Reseptörlerden aldığı uyarıları merkezi sinir sistemine taşır. Çeşitli endokrin bezlerin salgısını düzenler.
11. İnsan sindirim kanalıyla ilgili,
Görüntü ve sesleri yorumlayarak anlamlandırır.
I. Mide sindirim kanalının diğer bölümlerinden farklı olarak çapraz kaslara sahiptir.
Soluk alıp vermeyi düzenler.
II. İnce bağırsak sindirim kanalının diğer bölümlerinden farklı olarak villuslara sahiptir.
Buna göre 2. kart üzerinde boş bırakılan bölümler, 1. karttaki rakamlar kullanılarak tamamlandığında aşağıdaki sıralamalardan hangisi elde edilir?
III. Kalın bağırsak sindirim sisteminin diğer bölümlerinden farklı olarak lenf kılcallarına sahiptir. ifadelerinden hangileri doğrudur?
BİYOLOJİ
Omurilik soğanı
Sinir sistemine ait yapıların işlevleri
C) Toprağın karbondioksit bağlama kapasitesini artırma
B) Yalnız II D) I ve II
I
2. Kart:
B) Toprağın pH’sini düzenleme
E) III ve IV
çeşitli yapılar ile bu yapıların işlevlerini gösteren kartlar hazırlamalarını istemiştir. Öğrencilerden biri aşağıdaki iki tabloyu hazırlamış ancak ikinci kartın üzerine verilen işlevin hangi sinir sistemi bölümüne ait olduğunu yazmayı unutmuştur.
B) Bölünmekte olan hücre 4 kromozomludur.
A) Yalnız I
C) II ve III
13. Biyoloji öğretmeni öğrencilerinde insan sinir sistemine ait
A) Hücre mitozun metafaz evresindedir.
bir çiftçi bu işlemi yaparak aşağıdakilerden hangisini elde etmeyi amaçlamış olabilir?
D) I ve IV
Şemaya göre, aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?
10. Toprağın verimliliğini artırmak için, toprağa kireç ekleyen
B) I ve III
C) Yalnız III
A) I - II - III - IV - V
B) I - II - IV - III - V
C) III - I - II - V - IV
D) III - II - V - IV - I
E) II ve III
67
E) IV - III - V - II - I
DENEME - 11
11
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
5. • Albinizm çekinik genlerden kaynaklanır. Albino
1. Plastitler çift katlı zarla çevrilidir.
bireylerin genotipine aa dersek tüm çocukların aa olması gerekir. • E’de ikisi de özelliği gösteren çiftin normal çocukları olmuştur. Dolayısıyla bu özellik albinizm olamaz.
Cevap B
Cevap E
2. • Mısır bol miktarda nişasta içerir. 6. • Amino asitler solunum tepkimelerine katılmadan
• Nişasta glukoz monomerlerinden oluşan bir polisakkarittir.
önce, amino grupları ayrılır (deaminasyon) ve amonyak açığa çıkar.
Cevap D
Yanıt Yayınları
• Yağ asitleri, beta oksidasyon denilen bir süreçle 2 karbonlu asetil - CoA’ya parçalanır. Asetil - CoA krebs döngüsüne katılır. Krebs döngüsü mitokondride gerçekleşir.
3. Timsahların kalpleri dört odacıklıdır.
• Proteinlerin solunum tepkimelerine katılması için öncelikle hidrolizle yapı birimlerine (amino asitlere) ayrılmaları gerekir. • Polisakkaritler, glukoza dönüştükten sonra solunum tepkimeleriyle yıkılabilir. • Gliserol, glikoliz tepkimelerinin belirli bir basamağından solunum tepkimelerine katılır ve enerji kaynağı olarak kullanılabilir.
Cevap B
Cevap C
7. • Kök ile gövdeyi ayırt etmekte kullanılan ölçütlerden 4.
biri nodyumların (düğümlerin) varlığıdır.
I. 20 amino asit birleşirken 19 su açığa çıkar.
• Nodyumlar , meristem hücreler içeren yapılardır. Yeni dallar nodyumlarda bulunan hücrelerin bölünmesiyle üretilir.
II. 20 glukoz birleşirken 19 su açığa çıkar. III. bir gliserol üç yağ asidiyle birleşerek trigliserit oluşturur ve 3 su açığa çıkar. 20 gliserol kullanıldıysa 60 su açığa çıkmıştır.
• Nodyumlar gövdede bulunur ancak kökte bulunmaz.
Büyük organik moleküllerin sentezi sırasında açığa çıkan sular, parçalanma sırasında harcanmalıdır.
• Epidermis, peridermis, lentisel ve soymuk boruları kök ve gövdede ortak olarak bulunabilen yapılardır.
Cevap E
Cevap A
BİYOLOJİ
69
DENEME - 11
11
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
11. • Midede bulunan çapraz kaslar besinlerin mekanik
8. • X epidermis, Y korteks, Z merkezi silindiri göster-
sindirimine yardımcı olur. Çapraz kaslar sindirim sisteminin diğer bölümlerinde bulunmaz.
mektedir. • Epidermis gövdede kütikula tabakasıyla çevrelenmiş olsa da kökte kütikula bulunmaz.
• Villuslar ince bağırsakta emilim yüzeyini artıran parmak şeklindeki çıkıntılardır. Sindirim kanalının diğer bölümlerinde bulunmaz.
• İletim demetleri kökün merkezi silindirinde bulunur. Ksilem su ve mineral taşıyan, floem organik besinleri taşıyan iletim demetlerini ifade eder.
• Lenf kılcalları sindirim kanalının her bölümünde bulunur.
• Kök hücrelerinde kloroplast bulunmaz.
Cevap D
Cevap D
12. • Göze giren ışık ışınları ilk olarak korneada kırılır.
9. • Verilen hücre mitozun metafaz evresinde ya da
• Kör noktada görme reseptörü bulunmaz.
• Hücre mitoz ya da mayoz geçiriyor olabilir. Dolayısıyla oluşacak hücreler diploit ya da haploit olabilir. • Şekildeki hücre 2 kromozomludur ancak başlangıçta kaç kromozomlu olduğu şekilden anlaşılamaz.
Yanıt Yayınları
mayozun metafaz II evresinde olabilir.
• Sert tabakada kan damarı bulunmaz. • Retina gözün en iç tabakasıdır. Cevap D
• Kardeş kromatitler ayrıldıktan sonra ikişer kromozom hücrenin zıt kutuplarına doğru gider. Bölünme tamamlandğında ikişer kromozomlu hücreler oluşur. • Şekle bakarak hücrenin hayvan hücresi olduğu da söylenemez. Cevap D
13.
Sinir sistemine ait yapıların işlevleri Beyincik Duyu nöronu
Hipotalamus
10. • Kireçte bol miktarda kalsiyum bulunmaktadır. • Kalsiyum pH’nin düzenlenmesinde işlev gösterir. Cevap B
BİYOLOJİ
Kasların koordinasyonu ve vücut dengesini sağlar. Reseptörlerden aldığı uyarıları merkezi sinir sistemine taşır. Çeşitli endokrin bezlerin salgısını düzenler.
Uç beyin
Görüntü ve sesleri yorumlayarak anlamlandırır.
Omurilik soğanı
Soluk alıp vermeyi düzenler.
Cevap D
70
DENEME - 11
12
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Ökaryotik bir hücrenin mayozla bölünmesi sırasında
3. Çiçekler kapalı tohumlu bitkilerin üreme organlarıdır.
gerçekleşen;
Yumurtalıklarda üretilen yumurtaların, erkek organda üretilen spermlerle birleşmelerinden sonra oluşan zigotun gelişmesiyle embriyo, embriyoyu koruyan diğer yapılardan ise tohum kabuğu ve meyve gelişir. Aşağıda böyle bir çiçek şematize edilerek başlıca kısımları gösterilmiştir.
I. Homolog kromozomlar arasında parça değişimi olması, II. Homolog kromozomların bir araya gelerek tetratları oluşturması, III. Homolog kromozomların birbirinden ayrılması,
I
IV. Kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılması olayları aşağıdakilerden hangisinde gerçekleşme sırasına uygun olarak sıralanmıştır? A) I - III - II - IV
B) I - IV - III - II
C) II - I - III - IV
D) II - III - I - IV
II III
IV V
E) IV - III - II - I
Buna göre, tohumu çevreleyen ve yayılmasını kolaylaştıran bitkisel yapı numaralı kısımların hangisinden gelişir?
2. Şekilde kapalı tohumlu bir bitkiye ait kloroplast organeli şematize edilmiş ve bazı kısımları numaralanarak gösterilmiştir. Stroma (I)
Yanıt Yayınları
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V
4. Miyelinli nöronlarda miyelin kılıfın işlevi aşağıdakilerden hangisidir? A) İmpulsları diğer nöronlara iletir.
Dış zar (II)
B) İmpuls iletim hızını artırır. İç zar (III)
C) Nörotransmitterleri depolar. D) Dendritlerin besin alışverişini kolaylaştırır. E) Nöronların iyon alışverişini sağlar.
Zarlar arası alan (V)
Tilakoyit zar (IV)
5. İnsana ait bir hücrenin zarında gerçekleşen aşağıdaki olaylardan hangisi için ATP harcanmadığı kesin olarak söylenebilir?
Kloroplast fotosentez tepkimelerinin gerçekleştiği organeldir. Fotosentez tepkimeleri sırasında fotofosforilasyonla ATP sentezlenir.
A) Potasyum iyonlarının hücre dışına çıkması
Buna göre, kloroplasta ait numaralı kısımlardan hangisinde fotofosforilasyonu gerçekleştiren ATP - sentaz enzimleri bulunur?
B) Sodyum iyonlarının hücre içine girmesi
A) I
E) Proteinlerin zarla birlikte hücre içine alınması
BİYOLOJİ
B) II
C) III
D) IV
C) Suyun hücre dışına çıkması D) Sindirim enzimlerinin hücre dışına salgılanması
E) V
71
DENEME - 12
12 6. Hayvanlar aleminde yer alan bazı canlı grupları şunlardır:
8. Yoğun bir egzersizden sonra aşırı miktarda su kaybeden bir insanın böbreklerinde aşağıdaki olaylardan hangisi gerçekleşir?
I. Böcekler II. Yassı solucanlar III. Halkalı solucanlar
A) Geri emilen su miktarı azalır.
IV. Yuvarlak solucanlar
B) Geri emilen glukoz miktarı artar.
Yukarıdaki canlı gruplarından hangilerinin vücudu dıştan kitin içeren bir tabaka ile çevrelenmiştir?
C) Kandan nefron kanallarına geçen sıvı miktarı artar.
B) Yalnız III D) I ve IV
E) II ve IV
7. Tümü belirli bir özellik bakımından heterozigot olan ailelerden I. ailenin iki çocuğu da fenotipik olarak ebeveynlerinden farklı özellikte olmuştur. II. ailenin ilk çocuğu fenotipik olarak ebeveynlerinden farklı, ikinci çocuk aynı özellikte doğmuştur. III. ailenin iki çocuğu da ebeveynleri ile aynı fenotipte doğmuştur. Bu durum soyağaçlarında gösterilmiştir.
Aa
I.
Aa
E) Daha fazla su, daha az tuz içeren idrar üretilir.
C) II ve III
Aa
II.
Aa
Aa
III.
Yanıt Yayınları
A) Yalnız I
D) İdrar toplama kanallarının suya karşı geçirgenliği artar.
9. Bitkilerde primer meristemler; I. temel meristem, II. prokambiyum, III. protoderm olmak üzere üçe ayrılır.
Aa
Bu meristemler; a. örtü doku, b. temel doku,
aa
aa
aa
c. iletim doku yapılarını oluşturur.
Buna göre, her bir ailenin belirtilen çocuklara sahip olma olasılığı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Buna göre, meristem ve bu meristemin oluşturduğu doku çeşidi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
(Çocukların erkek ya da kız olma olasılıkları dikkate alınmayacaktır.) I _______
II _______
III _______
A)
1/16
2/16
3/16
B)
4/16
8/16
C)
2/16
D) E)
BİYOLOJİ
I _______
II _______
III _______
A)
a
b
c
15/16
B)
a
c
b
4/16
8/16
C)
b
a
c
3/16
3/16
4/16
D)
b
c
a
1/16
3/16
9/16
E)
c
b
a
72
DENEME - 12
12 10. İnsanda soluk borusunun iç yüzeyini döşeyen epitel hüc-
12. Belirli bir bölgedeki fare popülasyonunu 1920 yılında incelenmiş ve çoğunluğu koyu renkli kürke sahip bireylerden oluştuğu gözlenmiştir. Bu fare popülasyonunun bulunduğu bölgeye 1930 yılında avcı türler gelmiş ve popülasyondaki birey sayısı hızla azalmıştır. 1940 yılındaki araştırmalar birey sayısının yeniden arttığını ve popülasyonda açık renkli birey sayısının baskın duruma geldiğini göstermiştir.
relerin boşluğa bakan kısmında siller bulunur. Buna göre, solunum yolunda bulunan sillerin temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir? A) Gaz değişimi için gerekli yüzey alanını artırma B) Karbondioksidin dışarı verilmesini kolaylaştırma C) Gelen havayı akciğere doğru pompalama
Avcıların ortaya çıkması 1930
1920
D) Akciğerlere giden havayı ısıtıp nemlendirme E) Solunum yoluna giren taneciklerin dışarı atılmasını sağlama
1940
Yanıt Yayınları
Fare popülasyonunda 1920 - 1940 yılları arasında ortaya çıkan bu değişim aşağıdakilerden hangisine örnektir? A) Yapay seçilim B) Doğal seçilim C) Melezleme D) Modifikasyon E) Mutasyon
11. İnsan dolaşım sisteminin belirli bir bölümü aşağıda şematize edilmiştir. Kanın akış yönü 2
1 Akciğer Kılcalları
13. Çeşitli canlılarda gerçekleşen;
Şemaya göre,
I. glukoz + glukoz ® maltoz + H2O
I. Kılcalın 1 ucu atardamara, 2 ucu toplardamara daha yakındır.
II. CO2 + H2O ® glukoz + O2
II. 1 → 2 yönünde oksihemoglobin miktarı artar.
III. yağ ® yağ asidi + monogliserit
III. 1 → 2 yönünde kanın osmotik basıncı azalır.
IV. nişasta + H2O ® dekstrin + maltoz
IV. 1 → 2 yönünde kan basıncı artar.
olaylarından hangileri sindirim olaylarına örnek olarak gösterilebilir?
yorumlarından hangileri yapılabilir? A) I ve II
BİYOLOJİ
B) II ve III D) I, II ve III
A) Yalnız II
C) III ve IV
E) I, II, III ve IV
73
B) Yalnız IV D) II ve IV
C) I ve III
E) III ve IV
DENEME - 12
12
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
1. Mayoz I’de tetratlar oluştuktan sonra parça değişimi
4. Miyelin kılıf aksonun yalıtılmasını sağlar. İmpuls iletim
gerçekleşir. Tetratlar ekvator düzlemine dizilir. Kardeş kromatitler mayoz II’de ayrılır.
hızını artırır. Cevap B
Cevap C
5. • Potasyum ya da sodyum iyonları aktif taşımayla taşınabilir. Örneğin sodyum potasyum pompası ATP harcayarak potasyumları hücre içine alırken sodyum iyonlarını hücre dışına pompalar. • Sindirim enzimler ekzositozla hücre dışına atılırken ATP harcanır. • Proteinler pinositozla hücre içine alınırken enerji harcanır.
2. • Fotosentezin ışığa bağımlı tepkimelerinde rol oyna-
• Su hücre zarından geçerken ATP harcanmadığını kesin olarak söyleyebiliriz. Cevap C
• Tilakoyit zarlar çeşitli katlanmalar yaprak granayı oluşturur. Cevap D
Yanıt Yayınları
yan klorofil, elektron taşıma sitemi elemanları ve ATP - sentaz enzimi tilakoyit zar üzerinde bulunur.
6. Böcekler ve yuvarlak solucanların vücudu dıştan kitin içeren bir örtüyle çevrelenmiştir. Cevap D
7. • I: İlk çocuğun aa olma olasılığı 1/4, iki çocuğun da aa olma olasılığı 1/16
3. • I; dişicik borusu, II; taç yaprak III; yumurtalık IV; erkek organ V; çanak yaprak
• II: ilk çocuğun aa olma olasılığı 1/4, ikinci çocuğun A fenotipli olma olasılığı 3/4, verilen durumun ortaya çıkma ihtimali 3/16
• Tohumu çevreleyen ve yayılmasını kolaylaştıran yapı meyvedir.
• III: İlk çocuğun A fenotipli olma olasılığı 3/4. İki çocuğun da A fenotipli olma olasılığı 9 / 16
• Meyve kapalı tohumlu bitkilere özgü olup yumurtalıkların gelişmesiyle oluşur. Cevap C
BİYOLOJİ
Cevap E
75
DENEME - 12
12
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
8. Su kaybeden bir insanın kanının osmotik basıncı yükselir.
11. • Alyuvarlar akciğer kılcallarından gerçeken karbon-
Bu durum ADH salgısını uyarır. ADH nefron kanallarından suyun geri emilimini artırır.
dioksiti bırakır, oksijen bağlar. Alyuvarlarda oksijeni bağlayan molekül hemoglobindir. Oksijne bağlamış hemoglobine oksihemoglobin denir.
Cevap D
• Kan akciğerlere akciğer atardamarıyla taşınır. Akciğerlerdeki kan akciğer toplardamarıyla kalbe gider. • Kılcaldamarlarda atardamar ucundan toplardamar ucuna doğru kan basıncı azalırken kanın osmotik basıncı değişmez. Cevap A
9. • Temel meristem, temel dokuyu oluşturur. • Prokambiyum yeni iletim demetlerini oluşturur. • Protoderm, primer örtü dokuyu yani epidermisi oluşturur.
Yanıt Yayınları
12. • Doğal seçilim başarılı özelliklere sahip bireylerin ha-
Cevap D
yatta kalmasını, başarısız özelliklere sahip bireylerin ise ortadan kalkmasını ifade eder. • Verilen örnekte koyu renkli bireyler kolayca görüldüklerinden avlanmış, açık renk bireyler ise daha iyi kamufle olmuştur. • Bu durum doğal seçilime örnektir. Cevap B
13. • Maltoz oluşumu dehidrasyon tepkimesidir. • Karbondioksit ve sudan glukoz sentezlenmesi yapım olayıdır.
10. Solunum yolundaki sillerin temel amacı vücuda giren parçacıkları tutarak akciğerlere ulaşmasını engellemek ve sonrasında dışarı atılmasını sağlamaktır.
• Yağların yağ asidi ve monogliseritlere yıkımı ile nişastanın dekstrin ve maltoza yıkımı hidroliz tepkimesidir.
Cevap E
Cevap E
BİYOLOJİ
76
DENEME - 12
13
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Hücre zarından madde geçişleriyle ilgili aşağıdaki açık-
4. Fotosentez tepkimeleri ışığa bağımlı tepkimeler ve ışıktan
lamalardan hangisi yanlıştır?
bağımsız tepkimeler olmak üzere ikiye ayrılır. Fotosentezin ışığa bağımlı tepkimeleri klorofilin ışık enerjisini soğurmasıyla başlar. Aşağıda bu olay sadeleştirilerek şematize edilmiştir.
A) Fagositoz toplam zar alanını azaltır. B) Ekzositoz yüzey alanı / hacim oranını artırır. C) Yağda çözünen maddeler fosfolipit tabakadan doğrudan geçer.
Uyarılmış klorofil
Işık
D) Aktif taşımada maddeler az yoğun ortamdan çok yoğun ortama doğru taşınır.
Elektron tutucu
Elektron verici
E) Suda çözünen bütün moleküller hücre içine kolaylaştırılmış difüzyonla alınır.
e— e— e—
Klorofil
2. Soyağacında bir ailenin kan grubu kalıtımı gösterilmiştir. A
–
+
B
e—
+ – e—
e—
e—
A
0
Yanıt Yayınları
B
0
Buna göre, taralı bireyin genotipi aşağıdakilerden hangisidir? A) AA
B) A0 D) 00
Klorofil indirgenir
Klorofil yükseltgenir
Buna göre; ışığa bağımlı tepkimelerin başlangıcıyla ilgili olarak, I. Işık enerjisini soğuran klorofilin bazı elektronları daha yüksek enerjili bir duruma geçer. II. Uyarılmış klorofilin yüksek enerjili elektronları, elektron tutucu bir molekül tarafından bağlanır.
C) B0
III. Işığı soğuran ve elektron veren klorofil molekülü yükseltgenir.
E) AB
IV. Yükseltgenmiş klorofil, elektron verici bir molekülden elektron alarak indirgenir. yorumlarından hangileri yapılabilir?
3. Canlıların temel yapısını oluşturan bileşikler organik ve inorganik maddeler olmak üzere ikiye ayrılarak sınıflandırılır.
A) I ve II
Aşağıdakilerden hangisi organik moleküller altında sınıflandırılmaz?
C) III ve IV
B) II ve III D) I, II ve III
A) Karbondioksit
E) I, II, III ve IV
B) Karbonhidrat C) Trigliserit D) ATP E) Deoksiriboz
BİYOLOJİ
77
DENEME - 13
13 5. Bazı hormonlar gebeliğin önlenmesi amacıyla kullanıl-
7. Peridem tabakasında bulunan, iç kısımdaki canlı hücrelerin gaz alışverişi yapabilmelerine imkan sağlayan açıklıklar aşağıdakilerden hangisidir?
maktadır. Aşağıda verilen hormon, gebeliği önleme mekanizması eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
A) Stoma
A) Luteinize edici hormon (LH) - Olgun folikülün gelişmesini engeller.
B) Lentisel
B) Progesteron - Sahte hamilelik mesajı vererek yumurta üretimini engeller.
D) Hidatot
C) Emergens E) Kütikula
C) Tiroit uyarıcı hormon (TSH) - Endometriyum gelişimi için gerekli östrojenin salgılanmasını önler. D) Adrenalin - Spermlerin düzensiz hareket etmesine neden olur. E) Testosteron - Spermlerin yumurta kanalındaki hareketini engeller.
8. Görevi orta kulakta üretilen mukusu uzaklaştırmak olan ve buradaki basıncın açık hava basıncına yakın olmasını sağlayan kanal aşağıdakilerden hangisidir? A) Fallopi tüpü B) Östaki borusu
Yanıt Yayınları
C) Proksimal tübül
6.
D) Soluk borusu E) Koledok kanalı
9. Aşağıda insan vücudunun belirli bir bölümü şematize edilmiştir. Hava Temiz kan
Ksilem (a)
Kirli kan
Floem (b)
Şekilde gösterilen bitkisel yapılarla ilgili olarak yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır? a __________________
b ___________________
A) Sadece kökte bulunur.
Hem gövdede hem de yaprakta bulunur.
B)
İletim demetlerini oluşturur.
C) Su ve mineralleri taşır.
Fotosentez ürünlerini taşır.
Ölü hücrelerden oluşur.
Canlı hücrelerden oluşur.
E)
Tek yönde taşıma yapar.
İki yönde de taşıma yapabilir.
O2
X
Şemada X ile gösterilen kılcaldan geçen kan, aşağıdaki damarlardan hangisine daha önce uğrar?
İletim demetlerini oluşturur.
D)
BİYOLOJİ
CO2
A) Akciğer toplardamarı B) Akciğer atardamarı C) Kapı toplar damarı D) Koroner atardamarlar E) Böbrek atardamarı
78
DENEME - 13
13 10. PpRrSsTt genotipli bir bireyin sadece PRST ve prst genotipli
12. Nükleotit dizisi 3’-ATG GTT CGC TTA-5’ şeklinde olan bir DNA parçasından sentezlenecek mRNA’nın nükleotit dizisi aşağıdakilerden hangisidir?
gametler üretebildiği biliniyor. Bu bireyle ilgili, I. Gametlerini mitozla oluşturmaktadır.
A) 3’-ATG GTT CGC TTA-5’
II. P, R, S ve T genleri aynı kromozom üzerindedir.
B) 3’-AUG GUU CGC UUA-5’
III. Mayoz sürecinde tüm genleri arasında krossing over gerçekleşmiştir.
C) 3’-UAC CAA GCG UUA-5’
yorumlarından hangileri yapılabilir?
E) 3’-TAA GCG AAC CAT-5’
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
D) 3’-UAA GCG AAC CAU-5’
C) Yalnız III E) II ve III
13. Doğada gerçekleşen azot döngüsü aşağıda şematize edilmiş, döngüye ait bazı olaylar numaralanarak gösterilmiştir.
bezler numaralanarak gösterilmiştir. Hipotalamus 1
Atmosferdeki azot (N₂)
Yanıt Yayınları
11. Şekilde insan vücudunda işlev gösteren bazı endokrin
3 Üreciler
2 Nitrat (NO₃⁻) Ayrışrıcılar 1
4
3
1 ____________
Buna göre, luteinize edici hormon (LH), östrojen hormonu ve tiroksin hormonlarını salgılayan bezler aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir? LH _______
Östrojen ________
Tiroksin _______
1
3
2
B)
2
4
5
C)
3
3
4
D)
1
4
2
E)
2
5
1
BİYOLOJİ
Nitrit (NO₂⁻) 2
Şemada numaralanarak gösterilen olaylar aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
5
A)
Amonyum (NH₄⁺)
A) Denitrifikasyon
79
2 3 ____________ ____________ Nitrifikasyon
Azotun bağlanması
B)
Azotun bağlanması
Denitrifikasyon
Nitrifikasyon
C)
Azotun bağlanması
Nitrifikasyon
Denitrifikasyon
D) Denitrifikasyon
Azotun bağlanması
Nitrifikasyon
E)
Azotun bağlanması
Denitrifikasyon
Nitrifikasyon
DENEME - 13
13
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
4. • Fotosentezin ışığa bağımlı tepkimelerinde ışık enerji-
1. Suda çözünen büyük moleküller hücre içine kolaylaş-
sini soğurulan klorofilin elektronlarının enerji düzeyi yükselir, klorofil uyarılmış duruma geçer.
tırılmış difüzyonla alınamaz. Örneğin bazı proteinler suda çözünür ancak büyük olduklarından difüzyona hücre içine alınmaları mümkün değildir.
• Uyarılmış klorofilin uyarılmış durumdaki elektronları elektron tutucu bir molekül tarafından yakalanarak elektron taşıma sistemine aktarılır.
Cevap E
• Elektron veren klorofil molekülü yükseltgenmiş olur. • Yükseltgenmiş durumdaki klorofil elektron alma eğilimi gösterir ve uygun bir elektron vericiden elektron alarak indirgenir. Başlangıç durumuna geri döner. Cevap E
kocası B grubundan olduğundan A geni taşıması gerekir. • Taralı bireyin babası B grubudur. B grubu bir insan BB ya da B0 genotiplidir.
Yanıt Yayınları
2. • Taralı bireyin A grubu çocuğu olmuş. Bu bireyin 5. Gebelik önleyici hapların çoğu progesteron içerir. Progesteron hamilelikte yüksek miktarda salgılanır ve bu süreçte yeni bir yumurta oluşturulmasını önler. Cevap B
• Bu durumda taralı birey annesinden A geni babasından 0 geni alarak A0 genotipli olmalıdır. Cevap B
6. • Ksilem ve floem birlikte iletim demetlerini oluşturur. • Ksilem su ve mineralleri taşır. Floem fotosentez ürünlerini taşır. • Ksilem hücreleri işlevsel durumda ölü, floem hücreleri canlıdır. • Ksilem kökten yapraklara doğru taşıma yaparken floem iki yönde de taşıma yapabilir.
3. Karbondioksit, canlı vücudunda üretilebilen ve karbon
• Ksilem boruları, floem gibi kök, gövde ve yaprakta bulunur.
içeren inorganik bir maddedir.
Cevap A
Cevap A
BİYOLOJİ
81
DENEME - 13
13
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
7.
11. • LH, hipofizden salgılanır 1 ile gösterilmiştir.
Lensel
• Östrojen yumurtalıklardan salgılanır 4 ile gösterilmiştir. • Tiroksin tiroit bezinden salgılanır 2 ile gösterilmiştir. Cevap D • Peridem tabakası mantar doku ve mantar kambiyumundan oluşur. • Mantar doku hücreleri su ve gaz geçirmeyen suberinle çevrelenmiştir. Bu nedenle periderm iç kısımdaki hücrelerin gaz alışverişini sınırlar. • Peridermdeki bazı yırtılmalara lentisel denir. • Lentisel iç kısımdaki hücrelerin gaz alışverişi yapabilmelerine imkan sağlayan açıklıklardır.
12. • DNA birbirine zıt yönde uzayan iki zincirden oluşur.
Cevap B
sağlayan kanal östaki borusudur. Cevap B
Yanıt Yayınları
8. Kulak zarının iki tarafındaki basıncın dengelenmesini
Zincirlerden biri 3’ ® 5’ yönünde uzuyorsa karşı zincir 5’ ® 3’ yönünde uzar.
• Bu durum DNA’dan sentezlenen RNA molekülleri için de geçerlidir. • Soruda 3’-ATG GTT CGC TTA-5’ şeklindeki zincirden sentezlenen mRNA’nın nükleotit dizisi 5’- UAC CAA GCG AAU -3’ şeklinde olmalıdır. Cevap D
9. • Şekilde alveol şematize edilmiştir. • Alveolden çıkan kan akciğer toplardamarına geçerek buradan kalbe ulaşır. Cevap A
10. • Her genin iki aleline sahip olduğundan (P ve p gibi)
13. • Havadaki azotun bağlanması 1 ile gösterilmiştir. Bu
birey diploittir. Gametlerini mayozla üretmelidir.
olayda azot gazı, amonyum iyonlarına dönüştürülür.
• Genler bağlı olduğunda gametlere birlikte gider. Dolayısıyla P, R, S, T genleri aynı kromozom üzerindedir.
• Amonyağın (suda çözündüğünde amonyum iyonu oluşturur) nitrite, nitritin nitrata dönüştürülmesine nitrifikasyon denir.
• Krossing over bağlı genleri birbirinden ayrılır. P, R, S, T genleri birbirinden ayrılmadığına göre krossing over olmamıştır.
• Topraktaki azotlu bileşiklerin azot gazına dönüştürülerek atmosfere verilmesine denitrifikasyon denir. Cevap C
Cevap B
BİYOLOJİ
82
DENEME - 13
14
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Endosimbiyotik hipotez prokaryotik hücrelerin ökaryotik
3. X, Y, Z, T ailelerine ait soyağaçlarında a, b, c, d özelliklerinin
hücrelere nasıl evrimleştiğini açıklamaya çalışır. Hipotez özellikle iki organelin evrimi hakkında görüş bildirmiştir.
kalıtımı gösterilmiştir. X ailesi
Y ailesi
Buna göre, aşağıdakilerden hangisinde verilen organel çiftinin oluşumu endosimbiyotik hipotezle açıklanmaktadır? A) Kloroplast - Mitokondri B) Mitokondri - Golgi
b özelliğine sahip dişi
a özelliğine sahip dişi
C) Golgi - Ribozom
b özelliğine sahip erkek
D) Koful - Lizozom Z ailesi
E) Sentrozom - Sentriol
T ailesi
Yanıt Yayınları
c özelliğine sahip erkek
2.
d özelliğine sahip dişi
Soyağaçlarına göre, I. a özelliğinin otozomal çekinik genlerle kalıtıldığı kesindir. II. b özelliği baskın ya da çekinik olabilir.
I. Sistematik olarak doğadaki olayların gözlemlenip deneylerle test edilmesinden sonraki bilgi üretim faaliyeti
III. c özelliği, X kromozomu üzerinde taşınan baskın bir genden kaynaklanır.
II. Değiştiğinde deneyin sonucunu etkileyen değişken, diğer bir ifadeyle deneyde etkisi araştırılan faktör
IV. d özelliği X’e bağlı çekinik bir gen tarafından kalıtılır. yorumlarından hangileri yapılabilir?
III. Kontrollü deneylerde araştırılan faktörün etkisiyle ortaya çıkan sonuç ya da sonuçlar
(Mutasyon ihtimali dikkate alınmayacaktır.) A) I ve II
Yukarıda tanımlanan kavramlar hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
B) II ve III D) I, II ve III
C) III ve IV E) I, II, III ve IV
I __________
II __________
III __________
A)
Bilim
Bağımlı değişken
Bağımsız değişken
B)
Deney
Bilimsel yöntem
Gözlem
sorunlardan hangisini yaşaması beklenir?
C)
Gözlem
Kontrollü deney
Bağımsız değişken
A) Minerallerin emilimi
D)
Bilim
Bağımsız değişken
Bağımlı değişken
C) Mide pH’sinin yükseltilmesi
E)
Gözlem
Bağımsız değişken
Tahmin
BİYOLOJİ
4. Safra kesesi ameliyatla alınmış bir insanın, aşağıdaki
B) Yağların sindirimi D) Bağırsak pH’sinin düşürülmesi E) Ürenin vücuttan uzaklaştırılması
83
DENEME - 14
14 5. Memeli bir hayvanda kürk rengi iki farklı genin birlikte
7. Fotosentez yapabilen arkelerde mikrobiyal rodopsin deni-
gösterdiği etkiyle belirlenir. Bu genler bakımından olası genotipler ve ortaya çıkan fenotipler şöyledir.
len özel bir molekül bulunur. Mikrobiyal rodopsinin işlevini araştıran bir bilim insanı aşağıdaki uygulamaları yapmıştır.
• A- B- : Siyah
1.
• A- bb: Kahverengi • aa B- : Sarı
H+
ATP
ATP - sentaz
• aabb : Ölü (aabb genotipine sahip bireyler embriyonik gelişimini tamamlayamaz. -; işareti ilgili alelin baskın ya da çekinik olabileceğini ifade etmektedir.)
H+
H+
Mikrobiyal rodopsin
Bir araştırmada kahverengi kürk rengine sahip bireyler sarı kürklü bireylerle çaprazlanmış ve yavruların yaklaşık üçte birinin siyah kürklü olduğu görülmüştür. Buna göre, aynı çaprazlama sonucunda oluşan yavrulardan sarı ve kahverengi kürk rengine sahip olanların oranları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? Kahverengi __________
A)
1/2
1/2
B)
1/2
1/3
C)
1/3
1/3
D)
1/3
1/4
E)
1/4
1/4
2.
Yanıt Yayınları
Sarı __________
ADP +
Karanlık
Pi
H+ H+
H+
Aydınlık
3.
H+
Aydınlık
H+
1. Mikrobiyal rodopsin içeren yapay kofulları aydınlık ortamda bekletmiş ve ADP’nin ATP’ye dönüştüğünü gözlemlemiştir. 2. Mikrobiyal rodopsin içeren yapay kofulların karanlık ortamda ATP sentezleyemediklerini görmüştür. 3. Mikrobiyal rodopsin içermeyen kofulların aydınlık ortamda ATP sentezleyemediğini tespit etmiştir. Buna göre, bilim insanının mikrobiyal rodopsinle ilgili olarak aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşması beklenir?
6. Belirli bir vücut bölgesinden besinlerin emiliminin en iyi şekilde yapılabilmesini sağlayacak adaptasyonlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
A) Işık enerjisinin kimyasal enerjiye dönüştürülmesinde işlev gösterir. B) Fotosentez yapabilen tüm hücrelerde bulunur.
A) İnce emilim yüzeyi, geniş yüzey alanı, yoğun kılcal damar ağı
C) Oksijenli solunumda elektron taşıyıcı olarak işlev gösterir.
B) İnce emilim yüzeyi, küçük yüzey alanı, yoğun kılcal damar ağı
D) Hücre içi pH’nin düzenlenmesini sağlar. E) Hücre içi sindirim için gerekli uygun koşulları oluşturur.
C) Kalın emilim yüzeyi, geniş yüzey alanı, seyrek kılcal damar ağı D) Kalın emilim yüzeyi, küçük yüzey alanı, seyrek kılcal damar ağı E) İnce emilim yüzeyi, geniş yüzey alanı, seyrek kılcal damar ağı
BİYOLOJİ
84
DENEME - 14
14 8. Gelişmiş bir bitkide gerçekleşen bir dizi olay aşağıda
10. Tepe tomurcuğu bitkinin boyuna uzamasını sağlar. Tepe
şematize edilmiştir.
tomurcuğun varlığı çoğu zaman yanal tomurcukların yeni dallar oluşturmasını engeller. Böylece bitkinin boyuna uzaması ve enerjisinin önemli bir kısmını bu yönde harcaması sağlanır. Bitki boyuna uzayarak ışığa ulaşmayı ve güneşten daha fazla yararlanmayı amaçlar. Tepe tomurcukları uzaklaştırılan bir bitkide boyuna büyüme yavaşlar ve bitki çok sayıda yan dal oluşturarak çalımsı bir görünüm alabilir.
X hücresi
Buna göre, tepe tomurcuğunun, yanal tomurcukları uyku durumunda tutması aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
Mitoz
A) Apikal dominansi B) Işığa yönelme ( fototropizma) X hücresi
C) Gutasyon
Farklılaşmış hücre
D) İnternodyum
Mitoz
E) Senesens
X hücresi
Farklılaşmış hücre
Buna göre, X hücresi aşağıdakilerden hangisi olabilir? A) Meristem
Yanıt Yayınları
11. Tabloda insan böbreğinin farklı kısımlarındaki sıvıların bileşenleri verilmiştir. Tablodaki değerler ilgili bölümden 1 saat içerisinde geçen bileşenlerin gram/litre cinsinden toplam ağırlığını göstermektedir. Bileşenler
B) Parankima C) Arkadaş hücresi D) Kollenkima E) Sklerenkima
Getirici Glomerulustan atardamarın süzülen sıvı İdrar plazması (Bowman kapsülü)
Üre
0,03
0,03
2
Glukoz
0,20
0,20
0
Amino asitler
0,06
0,06
0
Büyük proteinler
8,00
0
0
Tuzlar
0,72
0,72
1,5
Tabloya göre, I. İnsanlar günde yaklaşık 48 gram üreyi idrarla vücut dışına atar.
9. Bilimsel yöntem kullanılarak belirli bir probleme çözüm
II. Glomerulustan süzülen amino asitlerin çoğu geri emilmez.
arayan bilim insanının elde ettiği veriler sonucu ortaya koyduğu geçici çözüm aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
III. Büyük proteinler glomerulus kılcallarından geçemez.
A) Gözlem
IV. Bowman kapsülüne geçen faydalı tuzların tümü geri emilir.
B) Kanun
yorumlarından hangileri yapılabilir?
C) Hipotez D) Tahmin
A) Yalnız II
E) Teori
BİYOLOJİ
85
B) Yalnız IV D) II ve IV
C) I ve III
E) I, III ve IV
DENEME - 14
14 12. Yarışmalara yüksek rakımlara sahip bölgelerde antren-
13. Aynı türe ait iki farklı popülasyonun büyüme eğrileri
man yaparak hazırlanan sporcular genellikle yarışmalar sırasında daha iyi performans gösterir.
aşağıda verilmiştir. Birey sayısı
Bu durumun en iyi açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?
Popülasyon 1
A) Vücutları su kaybına karşı dirençlidir.
Taşıma kapasitesi
B) Bacak kasları daha kolay kasılıp gevşer.
Popülasyon 2
C) Kanlarının oksijen taşıma kapasitesi fazladır. D) Akciğer kapasiteleri daha yüksektir. E) Kalp kası hücreleri daha fazla mitokondri taşır. Zaman
Popülasyon 1 ile popülasyon 2’nin büyüme eğrileri arasındaki farkı ifade eden yeşil alan aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir? A) Çevre direnci B) Birim zamanda üretilen canlı sayısı C) Genetik çeşitliliğin oranı
Yanıt Yayınları
D) Genetik sürüklenme sonucu hayatta kalan birey sayısı
BİYOLOJİ
86
E) Birim zamanda ortaya çıkan mutasyon miktarı
DENEME - 14
14
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
5. • Kahverengi Aabb veya AAbb, Sarı aaBb veya aaBB
1. Endosimbiyotik hipotez mitokondri ve kloroplastın
genotipli olur. Eğer AAbb x aaBB çaprazlaması yapılmış olsaydı tüm bireyler AaBb genotipli ve siyah olurdu.
hücre içinde simbiyotik yaşayan bakterilerden evrimleştiğini ileri sürmektedir. Cevap A
• Yavruların 1/3’ü siyah olduğundan ebeveynler Aabb ve aaBb olmalıdır. • Bu çaprazlama sonucunda Aabb, aaBb, AaBb ve aabb genotipler eşit oranda oluşur. aabb ölü olup doğmayacağından yavruların 1/3’ünün siyah olması normaldir. Buna göre sarı ve kahverengi fenotipler de 1/3 oranında görülür.
2.
Cevap C
I - bilim II - bağımsız değişken III - bağımlı değişken
3. • a özeliği baskın olamaz. Baskın özellik nesil atlamaz.
Yanıt Yayınları
Cevap D
X’e bağlı çekinik de olamaz çünkü kız çocuğunda ilgili özelliğin çıkması için babada da bulunması gerekir.
6. Emilim yüzeyinin geniş olması, difüzyonun hızlı olması için ince olması ve emilen maddelerin kana kolayca alınabilmesi için kılcal damar ağının yaygın olması önemlidir. Cevap A
• b özelliği baskın ya da çekinik olabilir. • X’e bağlı baskın özellikler babanın tüm kızlarında görülür. c, X’e bağlı baskın bir özellik olamaz. • d, X’e bağlı çekinik olamaz çünkü kız çocuğunda bu özelliğin çıkması için babada da bulunması gerekir. Cevap A
7. • Mikrobiyal rodopsin, ışık enerjisini soğurur. • Işıkla uyarılan bu molekül hidrojen iyonlarını hücre dışına pompalar.
kesesi alındığında bağırsaklara yüksek miktarda safra verilemez. Yağ sindirimi olumsuz etkilenir.
• Hücre dışına pompalanan hidrojen iyonları hücre içine girerken ATP - sentaz enziminden geçer ve ATP sentezi için gerekli gücü oluşturur. Böylece ışık enerjisinin kimyasal bağ enerjisine dönüştürülmesinde işlev gösterir.
Cevap B
Cevap A
4. Safra karışımı yağların sindirimini kolaylaştırır. Safra
BİYOLOJİ
87
DENEME - 14
14
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
8. • X hücresi bölünerek kendine benzer bir hücre ve
11. • 1 saatte 2 g üre atıldığına göre günde yaklaşık 48 g
farklı bir işlevi yapmak üzere özelleşmiş (farklılaşmış) hücreyi oluşturmaktadır.
üre vücut dışına atılır. • İdrarda amino asit bulunmadığından glomerulustan süzülen amino asitlerin tümü geri emilmiştir.
• Bitkilerde bölünerek yeni hücreleri oluşturan hücreler meristem hücrelerdir.
• Büyük proteinler süzüntüde bulunmadığından glomerulus kılcallarından geçemez.
Cevap A
• Tuzlar vücudun ihtiyacına göre geri emilir. Tümünün geri emildiğini söyleyemeyiz. Cevap C
9. Hipotez bilimsel bir problemin çözümü için ileri sürülen Cevap C
Yanıt Yayınları
doğruluğu tam olarak kanıtlanmamış geçici çözümdür.
12. Yüksek rakımda oksijenin kısmi basıncı düşüktür. Hemoglobine daha az oksijen bağlanır. Bu durumda ortaya çıkan oksijen açığı daha fazla alyuvar üretilerek giderilir. Bu durumda kanın oksijen taşıma kapasitesi artar. Cevap C
10. • Apikal; tepe ile ilgili anlamına gelir. • Dominant baskın demektir. • Apikal dominansi; tepe tomurcuğunun yanal tomurcuklar üzerindeki baskısını ifade etmek amacıyla kullanılır. • Tepe tomurcuğu, yan dal oluşumunu engelleyerek bitkinin daha hızlı ve daha fazla uzamasını sağlayabilir. Bu durum apikal dominansi olarak ifade edilir.
13. Popülasyon 2 daha yavaş büyümüş ve sonrasında
• Gutasyon; damlama, internodyum; iki nodyum arası, senesens; yaprak yaşlanması demektir.
büyüme durmuştur. Bu durumun nedeni popülasyon büyümesini sınırlayan çevre direncidir.
Cevap A
Cevap A
BİYOLOJİ
88
DENEME - 14
15
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Bilimsel çalışma yapan bir araştırmacı nedenini merak
3. Renk körlüğü X kromozomunun Y kromozomu ile homolog
ettiği bir olguya önceki çalışmalarda cevap verilip verilmediğini araştırmış ancak kesin bir cevaba ulaşamamıştır. Bununla birlikte araştırmacı sorunun cevabıyla ilgili belirli bir fikre sahip olup bunu ifade etmiştir.
olmayan bölgesinde taşınan çekinik bir genden kaynaklanır. Soyağacında bir ailenin renk körlüğü bakımından durumu gösterilmiştir.
Bu araştırmacı bilimsel araştırma yönteminin aşağıda verilen basamaklarından hangisini en son gerçekleştirmiştir?
1
2
A) Gözlem yapma
3
4
B) Hipotez kurma X
C) Hipoteze dayalı tahminde bulunma
5
Y
D) Kontrollü deney yapma E) Sonuçları yayımlama
Yanıt Yayınları
Z
2.
Normal görüşlü dişi
Renk körü dişi
Normal görüşlü erkek
Renk körü erkek
Soyağacındaki bilgilere göre yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur? A) X, bu özelliği babasından almıştır. B) Y, bu karakter bakımından heterozigottur. C) 2, 4 ve 5 renk körlüğü genini taşımaz. D) 1, 2, 4 ve 5 renk körlüğü bakımından taşıyıcıdır.
X
E) Z’nin renk körü olmasına neden olan gen 4 ve 5 kişilerinden gelmiştir.
Y
Z
4. Oksin hormonunun bitkideki düzensiz dağılımı bazı yöne-
Şekildeki, çift çenekli bir bitkinin ikincil büyüme göstermemiş gövde bölgesinden alınmış enine kesitte I, II, III ile gösterilen kısımlar aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? X __________
Y __________
Z __________
A)
Epidermis
Ksilem
Floem
B)
Peridermis
Kambiyum
Korteks
C)
Mantar doku
Ksilem
Kambiyum
D)
Epidermis
Floem
Ksilem
E)
Peridermis
Floem
Öz bölgesi
BİYOLOJİ
lim hareketlerinin ortaya çıkmasını sağlar. Buna göre; I. ışık, II. yer çekimi, III. sıcaklık faktörlerinden hangileri düzensiz oksin dağılımına yol açarak bazı tropizma hareketlerinin ortaya çıkmasına neden olur? A) Yalnız I
B) Yalnız II D) I ve II
89
C) Yalnız III E) II ve III
DENEME - 15
15 5. Dört çocukları olan bir çiftin sıtma hastalığına dirençli
7. Aşağıdaki şemada oksijenli solunum, laktik asit ferman-
olup olmama özelikleri ile orak hücre anemisi bakımından durumları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
tasyonu ve etil alkol fermantasyonu olaylarının bir kısmı gösterilmiştir.
Orak hücre anemisi mi?
Sıtmaya dirençli mi?
Anne
Hayır
Evet
Baba
Hayır
Evet
1. çocuk
Evet
Bilinmiyor
2. çocuk
Hayır
Evet
3. çocuk
Hayır
Evet
4. çocuk
Hayır
Evet
Oksijensiz ortam Pirüvat H2O O2
NAD +
Oksijenli ortam NADH
NADH
Elektron Taşıma Sistemi (ETS)
CO2
Asel - CoA
NAD + Lakk asit
Krebs Döngüsü
I. Glikoliz tepkimelerinde açığa çıkan NADH molekülleri, taşıdıkları elektronları oksijenli ortamda elektron taşıma sistemine aktarır.
B) Yalnız III D) II ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
Yanıt Yayınları
III. Orak hücre anemisi geni bu çiftin tüm çocuklarında bulunmaktadır.
A) Yalnız I
NAD+
Şemaya göre,
II. Orak hücre anemisi bakımından heterozigot bireyler sıtma etkenine karşı dirençlidir.
yorumlarından hangileri yapılabilir?
NADH
El alkol
Tabloya göre, I. Orak hücre anemisi çekinik bir genden kaynaklanır.
Asetaldehit
II. Pirüvat oksijensiz ortamda laktik asit ya da etil alkole dönüşürken 2 ATP sentezlenir. III. Etil alkol fermantasyonu sırasında CO2 açığa çıkarken laktik asit fermantasyonunda CO2 oluşmaz. IV. Asetil - CoA oksijensiz ortamda oluşurken asetaldehit oksjenli ortamda oluşur. yorumlarından hangileri yapılabilir?
6. Komüniteyi oluşturan canlılar arasında çeşitli etkileşimler görülür. Etkileşim, etkileşimde bulunan canlı için yararlı (+) veya zararlı (–) olabilir. Bazı durumlarda ise canlı bu etkileşimden herhangi bir şekilde etkilenmez (0).
B) I ve IV
A) I ve III
D) I, II ve III
C) II ve IV E) I, III ve IV
Buna göre, iki canlının birbiriyle etkileşimini ifade eden; I. kommensalizm, II. mutualizm, III. parazitizm olayları aşağıdakilerin hangisinde etkileşimde bulunan canlılara etkisi bakımından doğru sınıflandırılmıştır?
8. Aşağıdakilerden hangisi iskelet kasıdır?
I __________
II __________
III __________
A)
+/+
+/–
+/0
B)
+/+
+/0
+/–
C)
+/0
+/–
+/+
D)
+/–
+/+
+/0
D) Bağırsağın boyuna kasları
E)
+/0
+/+
+/–
E) Midenin çapraz kasları
BİYOLOJİ
A) Atardamarlardaki kaslar B) Toplardamarlardaki kaslar C) Diyafram kası
90
DENEME - 15
15 9. Aşırı miktarda su içen bir insanda gerçekleşebilecek
11.
olaylarla ilgili, I.
II.
Kan ADH düzeyi
Hipotalamus 1 Ürelen idrar miktarı
3 saat sonra
Su içme III.
2
3 saat sonra
Su içme
5
Kanın osmok basıncı
Su içme
Şekildeki numaralanmış hormon salgılayan bezlerden hangisi, kana verdiği salgıları ile diğer bezlerin çalışmasını düzenler?
3 saat sonra
grafiklerinden hangileri çizilebilir? A) Yalnız I
B) Yalnız II D) II ve III
B) 2
A) 1
C) 3
D) 4
E) 5
C) I ve III
E) I, II ve III
Yanıt Yayınları
3
4
12. İnsan savunma hücrelerinin fagositozla hücre içine aldığı bakteri ve virüsler sindirim enzimleri taşıyan özel bir organelin etkisiyle yapı birimlerine ayrılır. Buna göre, vücudun savunulmasında işlev gösteren bu organel aşağıdakilerden hangisidir?
10.
A) Ribozom
B) Peroksizom
D) Sentrozom
C) Lizozom E) Koful
X
Şekilde insan kalbinin X ile gösterilen bölümünün işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
13. Aşağıdakilerden hangisinde vücutlarının bir bölümü
A) Temiz kanı vücuda pompalama
keratin pullarla kaplı olan iki canlı birlikte verilmiştir?
B) Kirli kanı akciğerlere pompalama C) Temiz kanı sol karıncığa pompalama
A) Timsah - Güvercin
B) Güvercin - Fare
D) Kirli kanı kulakçıklara pompalama
C) Fare - Kertenkele
D) Kertenkele - Semender
E) Kirli kanı karaciğere pompalama
BİYOLOJİ
91
E) Semender - Balina
DENEME - 15
15
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
4. • Tropizma; bitkilerde uyaranın yönüne bağlı olarak
1. Araştırmacı doğruluğundan kesin emin olmadığı bir
ortaya çıkan yanıtlardır.
cevap vermiştir. Bu durumda hipotez kurduğunu söyleyebiliriz.
• Tropizma hareketlerinde bitkinin bir bölümü diğer bölümünden daha fazla uzar (asimetrik büyüme).
Cevap B
• Işığa karşı ortaya çıkan böyle yanıtlara fototropizma, yer çekimine karşı ortaya çıkan yanıtlara ise graviotropizma ya da geotropizma denir. • Işık ve yerçekimine karşı verilen yanıtlarda oksin hormonunun asimetrik dağılımı rol oynar. • Sıcaklık genellikle belirli bir yönden gelen uyarı şekli değildir. Bitkiler bu nedenle sıcaklığa karşı genel bir tepki verir. Sıcaklığa karşı verilen yanıtlar doğrudan oksin etkisiyle ortaya çıkmadığı gibi tropizma da değildir. Cevap D
2. • Genç gövdeler dıştan epidermis ile çevrelenmiştir.
• Y ve Z iletim demetlerini (floem ve ksilem) göstermektedir. Floem dışta (Y), ksilem iç kısımda (Z) bulunur. Cevap D
Yanıt Yayınları
Kalınlaşma gösteren ve büyüyen hücrelerde epidermis yerini peridermise bırakır. Sorudaki gövde ikincil büyüme göstermediğinden X epidermistir.
5. • Orak hücre anemisi bakımından heterozigot bireyler sıtmaya dirençlidir. • Orak hücre anemisi görülmeyen anne babanın çocuklarında bu özellik görüldüğünden ilgili özellik çekiniktir. • Sıtmaya dirençli olmayan çocukta orak hücre anemisi geni bulunmamaktadır. Cevap C
6. • Kommensalizmde etkileşimde bulunan iki canlıdan
3. • X, ilgili özelliği annesinden almıştır. • Kadınlar sadece homozigot durumda renk körü olur.
biri olumlu etkilenirken diğeri bu etkileşimden kural olarak ne fayda ne de zarar sağlar. (+/0)
• X’in renk körü olmasına neden olan gen 2 numaralı bireyden gelmiştir. 2 renk körlüğü genini taşır.
• Mutualizmde etkileşimde bulunan iki canlı bu etkileşimden olumlu yönde etkilenir. (+/+)
• Z renk körü olmasına neden olan geni 5’ten almıştır. Z’nin babasında renk körlüğü geni bulunmaz.
• Parazitizmde etkileşimde bulunan canlılardan biri fayda sağlarken diğeri bu ilişkiden zarar görür. (+/–)
Cevap D
Cevap E
BİYOLOJİ
93
DENEME - 15
15
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
7. • Pirüvat laktik asit ya da etil alkole dönüşürken ATP
10. • X ile gösterilen bölüm sağ karıncıktır.
sentezlenmez. Fermantasyon yapan hücrede ATP fermantasyon tepkimelerinden önce, glikoliz evresinde üretilir.
• Sağ karıncık kirli kanı akciğerlere pompalar. Cevap B
• Pirüvat oksijen varlığında asetil - CoA’ya, oksijensiz ortamda ise asetaldehite (sadece bazı canlılarda) dönüşür. • NADH elektronlarını oksijenli ortamda elektron taşıma sistemine aktarır. • Etil alkol fermantasyonunda karbondioksit oluşurken laktik asit fermantasyonunda oluşmaz. Cevap A
11. • Hipofiz bezi diğer bezlerin çalışmasını düzenleyen önemli bir bezdir. • Şekilde 1 ile gösterilmiştir.
8. • İstediğimiz zaman nefes alıp verebiliriz. • Nefes alıp verme isteğimize bağlı olduğundan iskelet kasları tarafından gerçekleştirilir.
Yanıt Yayınları
Cevap A
• Nefes alıp vermeyi sağlayan kas diyaframdır. Cevap C
12. Lizozom kofullarla hücre içine alınan büyük molekülleri parçalayarak savunmada rol oynar. Cevap C
9. • Su içen bir kişinin kanındaki su miktarı artar. • Kanının osmotik basıncı azalır. • ADH salgısı azalır.
13. • Kuşlar ve sürüngenlerde keratin pullarla kaplı deriye
• İdrarla atılan su miktarı artar.
rastlanabilir.
• Kanın osmotik basıncı normale döner.
• Timsah sürüngen, güvercin kuştur. Cevap A
Cevap E
BİYOLOJİ
94
DENEME - 15
16
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Odunsu bir bitkinin gövde kesitinde gözlenen tabakalar
3. Hücre zarla çevrili içi sıvı dolu bir yapıdır. Bu sıvıda çeşitli
aşağıda numaralanarak şematize edilmiştir.
moleküller ve organeller bulunabilir. Hücre zarı ise kendine özgü molekülleri olan canlı bir yapıdır.
I II
Hücre zarıyla ilgili olarak yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?
Demet kambiyumu III
A) Hücre zarı proteinlerinin zar üzerindeki konumları sabittir. B) Yapısına katılan tek lipit çeşidi fosfolipitlerdir.
Numaralı kısımlar aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
C) Hücre içine bakan kısmında daha fazla karbonhidrat bulunur.
II __________
III __________
D) Yapısındaki lipitlerin hareketliliğinden dolayı akıcıdır.
A)
Kabuk
Floem
Ksilem
B)
Epidermis
Ksilem
Mantar kambiyumu
E) Yapısal bileşenleri ökaryotik hücrelerin sitoplazmasında sentezlenir.
C)
Peridermis
Floem
Ksilem
D)
Epidermis
Ksilem
Floem
E)
Mantar doku
Mantar kambiyumu
Kabuk Yanıt Yayınları
I __________
4. Aşağıda glikoliz tepkimeleri, kullanılan ve üretilen ATP molekülleri bakımından özetlenmiştir.
CCCCCC (Glukoz)
2 ATP 2 ADP
P CCCCCC P (P-6C-P)
2. Metabolizma yapım ve yıkım olaylarından oluşur. Aşağıda
4 ADP
hücrelerde gerçekleşen metabolizma olaylarından bazıları verilmiştir. amino asitler ribonükleotitler n.(glukoz) trigliserit
1
4 ADP
CCC
protein
2
(Pirüvat)
RNA
3
Buna göre; glikoliz tepkimeleriyle ilgili olarak, I. ATP bulunmayan ortamlarda başlamaz.
selüloz
4
II. Tepkimeler sonucunda net 2 ATP kazanılır.
yağ asitleri
III. Prokaryotların sitoplazmasında, ökaryotların mitokondrisinde gerçekleşir.
Verilen olaylardan hangileri hayvan hücrelerinde gerçekleşebilen yapım olaylarındandır? A) Yalnız 3
B) 1 ve 2 D) 1, 2 ve 4
BİYOLOJİ
yorumlarından hangileri yapılabilir? A) Yalnız I
C) 2 ve 3
E) 1, 2, 3 ve 4
B) Yalnız II D) I ve II
95
C) Yalnız III E) II ve III
DENEME - 16
16 5. Aşağıdakilerden hangisi böbreğin işlevlerinden biri de-
8. Mitoz sırasında gerçekleşen;
ğildir?
I. kardeş kromatitlerin ayrılması,
A) Kanın osmotik basıncını düzenleme
II. çekirdek zarının oluşması,
B) Kan pH’sini ayarlama
III. çekirdekçiğin kaybolması,
C) Kandaki metabolik atıkları uzaklaştırma
IV. iğ ipliklerinin kinetokorlara bağlanması
D) Kanın kolesterol düzeyini ayarlama
olayları aşağıdakilerin hangisinde gerçekleşme sırasına uygun olarak verilmiştir?
E) Kanın tuz miktarını düzenleme
A) I-II-III-IV
B) I-III-IV-II D) III-IV-I-II
C) III-II-IV-I E) IV-II-III-I
6. Arkeler aleminde sınıflandırılan canlılarda aşağıdaki olaylardan hangisine rastlanmaz? A) Protein sentezi
B) Ekzositoz
C) Kemosentez
D) Oksijensiz solunum
E) Bölünerek çoğalma
7. İnsanlarda feniltiokarbamit (PTC) tadını alma yeteneği kalıtsaldır. Seyreltik çözelti halindeyken tadılan PTC, beyaz ırkın yaklaşık %70’i tarafından ekşi olarak tanımlanır. Geri kalan %30 için PTC tatsızdır. PTC tadını algılayamayan insanlarda bu özellik çekinik bir gen tarafından belirlenir. Bu gen PTC tadını algılayan reseptörlerin işlev görmesi için gereklidir.
Yanıt Yayınları
9. Grafik belirli bir molekülün nefron kanalları boyunca miktarındaki değişimi göstermektedir. Madde miktarı
Soyağacında PTC’yi tatsız olarak algılayan bireyler koyu renkte gösterilmiştir. Proksimal tüp 1
3
PTC tadını algılayamayan bireyler
4
B) Proksimal tübülde, kan kılcallarından nefron kanallarına salgılanmıştır. C) Süzülme, geri emilim ve salgılama olaylarına maruz kalmamıştır.
Buna göre, soyağacındaki numaralı bireylerden hangilerinde PTC tadını algılayamama geninin bulunduğu kesin değildir?
BİYOLOJİ
B) Yalnız 4 D) 2 ve 4
Toplama kanalı
A) Glomerulus kılcallarından bowman kapsülüne aktif taşımayla geçmiştir.
PTC tadını algılayabilen bireyler
Distal tüp
Buna göre, grafiği verilen molekülle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
2
A) Yalnız 3
Henle kulbu
D) İdrar toplama kanalında bulunan bu maddenin mesaneye gönderilen sıvı içerisinde bulunması beklenmez.
C) 1 ve 2
E) Henle kulbunun inen kolunda emilimle alınmış çıkan kolunda nefron kanalına geri verilmiştir.
E) 3 ve 4
96
DENEME - 16
16 10. Laboratuvar koşullarında bitkileri klonlayan bilim insanları,
13. Bir bakteri popülasyonu belirli bir antibiyotiğe karşı direnç
bitki hücrelerinden yetişkin bitkiler elde edebilir. Bu süreçte özellikle oksin ve sitokinin hormonları bitki gelişiminin doğru yönlendirilmesi açısından önemlidir.
gösteren ve göstermeyen bireyler bakımından incelendiğinde başlangıçta şemadaki gibi farklı özellikte bireylerden oluştuğu görülmüştür. Bakteri popülasyonu
Buna göre, I. Oksin oranının az, sitokinin oranının fazla olduğu durumlarda kök daha fazla gelişir.
Başlangıç popülasyonu
II. Oksin ve sitokinin oranının yüksek olduğu durumlarda gövde daha fazla gelişir.
Anbiyok kullanımından kısa bir süre sonra
III. Sitokinin oranının az, oksin oranının fazla olduğu durumlarda kök daha fazla gelişir. açıklamalarından hangileri doğrudur? A) Yalnız I
B) Yalnız II D) I ve III
Anbiyok kullanımından uzun bir süre sonra
C) Yalnız III E) II ve III
Çok
Az
11. Kan ile diğer dokuların hücreleri arasındaki madde alışverişi aşağıdaki yapılarından hangisinde gerçekleşir? A) Atardamarlar
B) Lenf kılcalları
C) Lenf damarları
D) Kılcal damarlar
Yanıt Yayınları
Anbiyok Direnci
İncelenen popülasyona bu antibiyotik uygulanmış ve kısa bir süre sonra birey sayısı oldukça azalmıştır. Antibiyotik kullanımı devam etmiş ve bir süre sonra ortamdaki bakteri sayısının yeniden arttığı gözlenmiştir. Buna göre, I. Bakteriler antibiyotiğin yapısını öğrenmiş ve ona karşı savunma geliştirmiştir. II. Seçilim antibiyotiğe direnç göstermeyen türleri ortadan kaldırmış ve son durumda popülasyon sadece dirençli türlerden oluşmuştur.
E) Toplardamarlar
III. Bakteriler mutasyon geçirerek antibiyotiğe karşı direnç geliştirmiştir. yorumlarından hangileri yapılabilir? A) Yalnız I
B) Yalnız II D) I ve II
C) Yalnız III E) II ve III
12. Atardamarların duvarının toplardamarlardan daha kalın olmasının nedeni aşağıdakilerin hangisinde doğru açıklanmıştır? A) Atardamarlardaki kanın daha fazla oksijen taşıması B) Atardamarlardaki kanın daha fazla alyuvar taşıması C) Toplardamarlarda kanın osmotik basıncının daha yüksek olması D) Atardamarlarda kan basıncının daha yüksek olması E) Toplardamarların organlardan aldığı kanı kalbe doğru taşıması
BİYOLOJİ
97
DENEME - 16
16
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
4. • Glikoliz evresi, glukoza ATP’den koparılan fosfat
1. • Odunsu gövdeler dıştan peridermis ile çevrelenir.
molekülünün bağlanmasıyla başlar. Dolayısıyla ATP bulunmayan ortamlarda başlamaz.
• İçte bulunan demet kambiyumunun dışında floem, içinde ksilem boruları bulunur.
• Glikoliz evresinde 2 ATP harcanır, 4 ATP oluşur. Net ATP kazancı ikidir.
• I; peridermis, II; floem, III; ksilemdir. Cevap C
• Glikoliz tepkimeleri canlıların tümünde sitoplazmada gerçekleşir. Cevap D
5. Böbrekler kanın kolesterol düzeyinin ayarlanmasında işlev göstermez. Kanın kolesterol düzeyini ayarlayan en önemli organ karaciğerdir.
• Trigliseritlerden yağ asidi elde edilmesi yıkım olayıdır. Cevap B
Cevap D
Yanıt Yayınları
2. • Hayvan hücreleri selüloz sentezleyemez.
6. Arkeler ve bakterilerde salgı kofulu olmaz. Ekzositoza rastlanmaz. Cevap B
3. • Hücre zarı proteinleri hareketlidir. • Hayvan hücrelerinde, hücre zarının yapısında kolesterol de bulunur. • Karbonhidratlar zarın sadece dış yüzeyinde bulunur.
7. 3 numaralı bireyin çocuklarında bu özellik görülme-
• Ökaryotik hücrelerde hücre zarının yapısal bileşenleri Ribozom, E.R ve Golgide sentezlenir.
diğinden genin bulunup bulunmadığını kesin olarak söyleyemeyiz.
Cevap D
Cevap A
BİYOLOJİ
99
DENEME - 16
16
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
11. Kan ile dokular arasındaki madde alışverişi kılcal da-
8. Verilen olayların gerçekleşme sırası ve ilgili mitoz evresi
marlarda gerçekleşir.
şöyledir:
Cevap D
• Çekirdekçiğin kaybolması; profaz • İğ ipliklerinin kinetokorlara bağlanması; profaz • Kardeş kromatitlerin ayrılması; anafaz, • Çekirdek zarının yeniden oluşması; telofaz Cevap D
12. Atardamarlardaki basınç toplardamarlardan daha faz-
9. Grafikte ilgili molekülün miktarı proksimal tübülden Cevap B
ladır. Yanıt Yayınları
geçerken artmıştır. Bu durum salgılamayla olur.
Cevap D
10. • Bitkiler, uygun hücreler kullanılarak laboratuvar koşullarında kolayca klonlanabilir. Bu tip bir klonlamada, hücrelerin yetiştirildiği ortama uygun dozda oksin ve sitokinin hormonları eklenmelidir.
13. • Başlangıçta antibiyotiğe dirençli ve dayanıksız bak-
• Eklenen hormonların miktarı doğru ayarlanmazsa tam bir bitki gelişemez. Buna göre;
teriler bir aradadır. Antibiyotik uygulanması zayıf bakterileri ortadan kaldırmış geriye sadece dirençli bakteriler kalmıştır.
• Oksin fazla sitokinin az kullanılır ise kök gelişir. • Sitokinin fazla oksin az eklenirse gövde gelişir. • Oksin ve sitokinin fazla miktarda kullanılırsa farklılaşmamış hücre topluluğu (kallus) oluşur.
• Soruda bakterilerin antibiyotiği öğrendiğine ya da mutasyon geçirerek direnç geliştirdiğine dair bir veri yoktur.
Cevap C
Cevap B
BİYOLOJİ
100
DENEME - 16
17
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Hücre zarından birim zamanda difüzyonla geçen molekül
3.
miktarı;
I II III IV
I. molekülün büyüklüğü, II. molekülün derişimi, III. ortamın sıcaklığı, IV. molekülün elektriksel yükü
Şekilde kapalı tohumlu bir bitkinin kökünden alınan enine kesit şematize edilmiş ve başlıca bölümleri numaralanmıştır.
faktörlerinden hangilerine bağlıdır? A) I ve II
B) II ve III D) I, II ve III
C) III ve IV E) I, II, III ve IV
Şemada numaralanmış kısımlarla ilgili olarak yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır? A) I, epidermis tabakasıdır. B) Sağlıklı bitkilerde II deki hücrelerin osmotik basıncı IV’teki hücrelerden düşüktür. C) II, odun borularını, III soymuk borularını göstermektedir.
Yanıt Yayınları
D) IV’deki hücrelerde lökoplast bulunabilir. E) II ve III’ün bulunduğu kısım merkezi silindir olup dıştan endodermis tabakası ile çevrelenmiştir.
4. Fotosentez hızı ile çeşitli faktörler arasındaki ilişkiyi gösteren, I.
II.
Fotosentez hızı
0
Işık şidde
2. Yapısında etilen hormonu bağlayan maddeler bulundu-
III.
ran sebze - meyve saklama kapları kullanmanın başlıca avantajı aşağıdakilerden hangisidir?
Fotosentez hızı
10
20
30
40
50
Sıcaklık (°C)
Fotosentez hızı
A) Besinlerin daha hızlı olgunlaşmasını sağlama CO2 miktarı
B) Meyveleri bozulmadan daha uzun süre saklayabilme C) Meyvelerde bulunan tohumların çimlenmesini engelleme
grafiklerinden hangileri doğrudur?
D) Yeşil sebzelerde fotosentezin sürekliliğini sağlama
A) Yalnız I
E) Besinlerin kokularının birbirine karışmasını önleme
BİYOLOJİ
B) Yalnız III D) II ve III
101
C) I ve II
E) I, II ve III
DENEME - 17
17 5. Kan grubu A Rh(+) olan renk körü bir erkek ile normal
7. Aşağıdaki şekilde insan kalbine ait bazı bölümler numa-
görüşlü 0 Rh(–) kan grubundan bir kadının renk körü bir kızları olmuştur. Bu çocuğun AB0 sistemi bakımından tüm gruplara kan verebildiği bilinmektedir. Ayrıca Rh(–) kana sahiptir.
ralanarak gösterilmiştir.
5 1
Bu çiftin ikinci çocuklarının A Rh(–) kan grubuna sahip renk körü bir kız olma olasılığı kaçtır? A) 1/4
B) 1/6 D) 1/12
4
C) 1/8
2
3
E) 1/16
Yanıt Yayınları
Buna göre, temiz (oksijen oranı yüksek) ve kirli (oksijen oranı düşük) kan taşıyan bölümler aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir? Temiz kan bulunduran bölümler __________________
Kirli kan bulunduran bölümler __________________
A)
1, 2, 3
4, 5
B)
1, 2
3, 4, 5
C)
3, 4, 5
1, 2
D)
1, 3, 5
2, 4
E)
2, 3, 5
1, 4
6. Önemli bir ameliyat geçiren bir insanda, ameliyat sonrasında görme ve konuşma becerilerinde çeşitli sorunlar ortaya çıkmıştır.
8. Canlıları oluşturan yapılar aşağıdakilerin hangisinde
Buna göre, ameliyat sırasında aşağıdaki merkezi sinir sistemi bölümlerinden hangisinin hasar gördüğü söylenebilir?
en az karmaşık olandan en çok karmaşık olana doğru sıralanmıştır?
A) Uç beyin
A) hücre, doku, organ, sistem
B) Omurilik soğanı
B) hücre, organ, doku, sistem
C) Beyincik
C) hücre, sistem, organ, doku
D) Hipotalamus
D) sistem, organ, doku, hücre
E) Omurilik
E) sistem, hücre, doku, organ
BİYOLOJİ
102
DENEME - 17
17 9. İnsanların alyuvarlarında bulunan hemoglobin proteini
11. Tabloda beş farklı canlıdan alınan X enzimine ait belirli bir
akciğerden aldığı oksijeni diğer dokuların hücrelerine taşır. Bu dokulardan biri olan kas dokuda bulunan miyoglobin ise hemoglobin gibi oksijen bağlar ve gerekli durumlarda bu oksijeni serbest bırakarak hücrenin oksijenli solunumun sürdürülebilmesini sağlar.
bölgenin amino asit dizisi verilmiştir.
Anne karnında bulunan fetüsün hemoglobinleri yetişkin hemoglobininden kısmen farklıdır. Çünkü fetüs akciğerlerinde hava olmadığından oksijen ihtiyacını plasentadan geçen annenin kanından karşılar.
Canlı
Amino asit dizilimi
K
valin - metionin - lizin - sistein - alanin - glisin
L
metionin - valin - prolin - sistein - alanin - glisin
M
valin - metionin - prolin - sistein - alanin - glisin
N
valin - metionin - lizin - alanin - sistein - glisin
O
metionin - sistein - valin - prolin - alanin - glisin
Buna göre, yetişkin hemoglobini (HbA), fetüsün hemoglobini (HbF) ve miyoglobinin (Miy) oksijen ilgileri ile ilgili olarak yapılan aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?
Buna göre, verilen canlılardan hangi ikisi birbirine daha yakındır?
A) HbF > HbA
A) K - L
D) HbF > Miy
C) HbA > Miy
E) HbA = Miy
10. Üç farklı ülkedeki nüfusun yaş dağılımı aşağıdaki grafiklerde gösterilmiştir. Grafikler hazırlanırken bireylerin üreme özellikleri dikkate alınmış ve bireyler üreme öncesi dönem, üreme dönemi ve üreme sonrası dönem olmak üzere üçe ayrılmıştır. a popülasyonu
b popülasyonu
Yanıt Yayınları
B) HbA = HbF
B) L - O D) M - N
C) K - M E) N - O
12. Aşağıdaki olaylardan hangisi hem mitoz hem de mayoz sırasında gerçekleşir? A) DNA’nın kendini eşlemesiyle hücredeki miktarının iki katına çıkması B) Homolog kromozomların ayrı hücrelere giderek birbirinden ayrılması
c popülasyonu
C) Homolog kromozomların bir araya gelerek tetratları oluşturması D) Homolog kromozomlar arasında parça değişimi olması Erkek
Kadın Üreme sonrası dönem
Erkek Kadın Üreme dönemi
E) Kardeş kromatitlerin iğ ipliklerine tutunarak birbirinden ayrılması
Erkek Kadın Üreme öncesi dönem
Grafiklere göre, a, b ve c popülasyonlarıyla ilgili olarak aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?
13. Aşağıdakilerden hangisi şeker hastalığının belirtilerinden
A) Birey sayısı en fazla olan a popülasyonudur.
biri değildir?
B) Büyüme hızı en fazla olan a popülasyonudur.
A) Kişinin sık sık idrara çıkması
C) b popülasyonunda doğum oranı oldukça düşüktür.
B) İdrarda şeker bulunması
D) c popülasyonu dengeli bir popülasyon olup nüfus artış hızı sıfıra yakındır.
C) Hastanın sık sık su içmek istemesi D) Kan basıncının (tansiyon) düşük olması
E) Popülasyonlar nüfus artış oranı bakımından a>c>b şeklinde sınıflandırılabilir.
BİYOLOJİ
E) Kan şekerinin yüksek olması
103
DENEME - 17
17
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
1. Difüzyon hızı verilen faktörlerin tümünden etkilenir.
4. • Işık şiddeti arttıkça fotosentez hızı artar. Ancak bir süre sonra başka faktörlerin yetersiz kalmasından dolayı (örneğin CO2 miktarı) fotosentez hızı sabitlenir. Buna göre I’deki grafik çizilebilir
Cevap E
• Bitkilerin fotosentez hızı belirli sıcaklık değerinde en yüksektir. Bununla birlikte belirli bir sıcaklık değerinin altında ve üstünde fotosentez tepkimeleri gerçekleşmez. Buna göre II’deki grafik çizilebilir. • Karbondioksit miktarının artması belirli bir değere kadar fotosentezi hızlandırır. Ancak bu değerden sonra ışık şiddetinin artmasında olduğu gibi fotosentez hızı sabitlenir. Buna göre III’deki grafik çizilemez.
2. • Etilen meyve olgunlaşmasını uyarır.
Cevap C
• Olgunlaşan meyveler yumuşayarak nispeten korumasız kalır. • Küflenme ve bozulma olasılığı artar.
• Meyvelerin daha uzun süre bozulmadan kalabilmesi sağlanır. Cevap B
Yanıt Yayınları
• Olgun meyvelerden salgılanan etilen hormonu bağlanırsa, kap içindeki meyvelerin daha fazla olgunlaşmalarının önüne geçilebilir.
5. • İlk çocuk renk körü kız olduğuna göre anne renk körü geni bulundurur ve taşıyıcıdır. • Renk körü bir erkek ile renk körü taşıyıcısı bir kadının renk körü kızları olma ihtimali 1/4’tür. • İlk çocuk tüm gruplara kan verebildiğine göre 0 grubudur. Bu durumda baba A0 genotiplidir. Çocuk Rh(–) olduğundan baba Rr genotiplidir. • İkinci çocuğun A Rh(–) kan grubuna sahip olma olasılığı 1/4, renk körü kız olma olasılığı 1/4’tür. Buna göre ikinci çocuğun A Rh(–) renk körü bir kız olma ihtimali 1/16’dır.
3. • I; epidermis, II; ksilem, III; floem, IV; korteksi gös-
Cevap E
termektedir. • Kökteki parankima hücrelerinde besin depolayan lökoplastlar bulunabilir. • Ksilem ve floem merkezi silindirde bulunur. Merkezi silindir dıştan endodermis ile çevrelenmiştir. • Bitkinin varlığını sürdürebildiği koşullarda su topraktan kök merkezine doğru hareket ettiğinden II deki hücrelerin osmotik basıncının daha yüksek olması gerekir.
6. Görüntülerin algılanması ve konuşma gibi beceriler uç beyin tarafından gerçekleştirilir.
Cevap B
BİYOLOJİ
Cevap A
105
DENEME - 17
17
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
7. • Kalbin sol tarafı ve buradan çıkan, buraya kan taşıyan
10.•
damarlar temiz kan taşır. • Kalbin sağ tarafı ve buradan çıkan, buraya kan taşıyan damarlar kirli kan taşır.
a büyümekte olan, b küçülen, c dengeli bir popülasyondur.
• Küçülen popülasyonlarda doğum oranı düşüktür. • Grafiklere bakarak popülasyonların birey sayısını tahmin edemeyiz.
• 1 sol kulakçık, 2 sol karıncıktır. • 4 sağ kulakçık, 5 sağ karıncık, 6 akciğer atardamarıdır. Cevap B
Cevap A
11. K ve M canlılarından alınan polipeptit parçaları arasındaki benzerlik daha fazla olduğundan bu iki canlının birbirine daha yakın olduğu söylenebilir.
8. Hücreler dokuları, dokular organları, organlar sistemleri oluşturur.
Yanıt Yayınları
Cevap C
Cevap A
12. Kardeş kromatitler hem mitozda hem de mayozun ikinci bölünmesinde birbirinden ayrılır. Cevap E
9. • Fetüsün anne kanındaki oksijeni bağlayabilmesi için oksijen alma isteğinin daha yüksek olması gerekir.
13. Şeker hastalarında kan şekerinin yüksek olması aşırı
• Benzer şekilde miyoglobinin kandaki oksijeni bağlayabilmesi için oksijen alma isteğinin kandan yüksek olması gerekir. Cevap A
BİYOLOJİ
idrar çıkarmaya, idrarda şeker bulunmasına ve çok su içilmesine neden olur. Cevap D
106
DENEME - 17
18
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Canlıların döllenmiş yumurtadan ergin bireyler haline
3. Aşağıdaki bitkisel hareketlerden hangisi bitkinin belirli
geldiği süreçte gerçekleşen olaylar DNA üzerindeki şifreye uyumlu bir şekilde ilerler. Bu süreçte hücreler farklılaşarak çeşitli dokuları oluşturur. Farklılaşan hücrelerin DNA dizileri genellikle birbirinin aynıdır. Bununla birlikte farklı özellikte hücrelerin oluşması embriyonik gelişim sırasında farklı genlerin aktifleşmesinden kaynaklanır.
bir bölümünün asitmetrik büyümesi sonucunda ortaya çıkmaz? A) Tigmotropizma
B) Kemotropizma
C) Gravitropizma
D) Fotonasti
E) Fototropizma
Buna göre, tüm genleri aktifleşme yeteneğini koruyan ve yeni bir canlı oluşturma potansiyeline sahip hücreler aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
4. İnsanlar karbonhidrat, yağ, protein, vitamin gibi birçok
A) Gamet
besini dışarıdan, besinlerle birlikte alır. Farklı besinler bu molekülleri farklı oranlarda içerir.
B) Kök hücre C) Embriyonik hücre
Buna göre, aşağıdaki yiyeceklerin hangisinde diğerlerinden daha yüksek oranda protein bulunur?
D) Aktif hücre E) Bölünür hücre
A) Pirinç
B) Bulgur
C) Balık eti
D) Makarna
Yanıt Yayınları
E) Domates
2. Şekilde kök enine kesiti şematize edilmiş ve suyun merkezi
5. Tabloda seçici olarak kalbi etkileyen bir ilaç olan atenololün günlük uygulanan miktarına bağlı olarak kalbin dinlenme ve egzersiz sırasındaki ortalama atım sayıları gösterilmiştir.
silindire ulaşıncaya kadar izlediği yollar gösterilmiştir.
Uygulanan atenolol miktarı 25 mg 50 mg 100 mg 200 mg
Epidermis Simplast
Apoplast
Korteks Endodermis Kaspari Şeridi Merkezi silindir
Dinlenme durumunda, dakikadaki atım sayısı
63
62
59
57
Egzersiz sırasında, dakikadaki atım sayısı
100
97
90
87
Buna göre, Buna göre, kök merkezi silindirine gelen suyun apoplast yoldan girişini engelleyerek simplast yola yönlendirilmesini sağlayan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
I. Atenolol kalbin dakikadaki atım sayısını azaltır. II. Atenolol adrenalin hormonunun etkisini artırır.
A) Kaspari şeridi
III. Atenolol kalp hücrelerinin asetilkolin duyarlılığını azaltır.
B) Epidermis
yorumlarından hangileri yapılabilir?
C) Periskl A) Yalnız I
D) Peridermis E) Kütikula tabakası
BİYOLOJİ
B) Yalnız II D) I ve II
107
C) Yalnız III E) I ve III
DENEME - 18
18 6. Bazı hücrelerde bulunan, belirli bir işi yapmak üzere özel-
8. İnsan gözünde kırmızı, yeşil ve mavi rengi daha iyi algıla-
leşmiş bir organel aşağıda şematize edilmiştir.
mak üzere özelleşmiş koni hücreleri bulunur. Koni hücrelerinin farklı renkleri algılaması nasıl gerçekleşir? A) Farklı şekil ve büyüklükte olmalarıyla
DNA
B) Farklı dalga boyundaki ışığa duyarlı farklı reseptörlerle
Stroma
C) Aynı dalga boyundaki ışığı farklı şekilde algılayan reseptörlerle
Tilakoyit zar
Şematize edilen organel ile ilgili olarak yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?
D) Gözün farklı bölümlerine yerleşmiş olmalarıyla E) Farklı dalga boyunda farklı şiddette uyarı oluşturan aynı tip reseptörlerle
A) Mitokondride üretilen ATP’leri kullanarak inorganik maddeleri organik besine dönüştürür. B) Klorofil gibi güneş ışığının çoğunu yansıtan koruyucu pigmentlere sahiptir. C) Kendine özgü DNA’sı sayesinde çekirdekten bağımsız olarak bölünüp çoğalabilir.
E) Bitkiler aleminde sınıflandırılan canlılardan başka bazı arke ve bakteri hücrelerinden de bulunur.
Yanıt Yayınları
D) Stroma olarak gösterilen bölümünde, mRNA, tRNA ve rRNA moleküllerine rastlanabilir.
9. Diploit bir canlının kromozom durumu şematik olarak şöyledir:
A B C
a b c
Bu canlı tarafından üretilen aşağıdaki gametlerden hangisinin oluşumu sırasında hem A-B hem de B-C genleri arasında krossing over gerçekleşmiştir?
7. Kapalı tohumlu bir bitkinin kök tüylerine sahip bölgesinden
A)
B)
C)
alınan enine kesitte rastlanacak bazı yapılar şunlardır. I. Odun boruları
A B C
II. Endodermis
a b C
A b c
III. Epidermis IV. Öz bölgesi
D)
Buna göre, verilen tabakaların dıştan içe doğru sıralanması için hangi ikisinin yer değiştirmesi gerekir? A) I ve II
BİYOLOJİ
B) I ve III D) II ve IV
E) A b C
C) II ve III
a B C
E) III ve IV
108
DENEME - 18
18 10. Şekilde bir iskelet kasının mikroskobik yapısı gösterilmiştir.
12. Büyüme sürecinde çevre direncine maruz kalan ve taşıma
Kaslarda kasılma kayan iplikler modeliyle açıklanmaktadır.
kapasitesine ulaşan bir popülasyonun büyüme eğrisi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Z çizgisi H bölgesi
A) Birey sayısı
B) Birey sayısı
Taşıma kapasitesi
Akn
I Bandı
A Bandı
I Bandı
Taşıma kapasitesi
Zaman
Miyozin
Zaman
C) Birey sayısı Bu modele göre,
D) Birey sayısı
Taşıma kapasitesi
Kasılma sırasında;
Taşıma kapasitesi
I. Z çizgilerinin birbirine yaklaşması, Zaman
II. Miyozin ipliklerinin boyunun uzaması, III. A bandının kısalması,
Zaman
E) Birey sayısı
Gevşeme sırasında;
Taşıma kapasitesi
IV. I bandının boyunun uzaması, V. H bölgesinin kaybolması, VI. Sarkomerin boyunun uzaması olaylarından hangileri görülür? A) I, II, V
B) I, IV, VI D) II, IV, VI
C) II, III, V E) III, V, VI
Yanıt Yayınları
Zaman
13. Hücrede genellikle mitokondrilerin yanında bulunan, damar aşağıdakilerden hangisidir?
bazı yağ asitlerini mitokondrinin kullanabileceği daha küçük moleküllere dönüştüren organel aşağıdakilerden hangisidir?
A) Aort
A) Lökoplast
B) Koroner arterler
B) Merkezi koful
C) Akciğer atardamarı
C) Lizozom
D) Akciğer toplardamarı
D) Peroksizom
E) Kapı toplardamarı
E) Ribozom
11. Oksijen oranı yüksek kanı akciğerlerden kalbe taşıyan
BİYOLOJİ
109
DENEME - 18
18
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
1. Kök hücre diğer doku türlerini oluşturma potansiyeline
4. Et bol miktarda protein içeren bir besindir. Balık etinin
sahip hücredir.
de protein oranı yüksektir. Ayrıca soya fasülyesi, nohut, bezelye gibi protein içeriği yüksek besinler de vardır.
Cevap B
Cevap C
2. • Topraktaki suyun kök merkezi silindirine kadar ulaşması iki şekilde olabilir.
5. • Tablodan ilacın kalbin atım sayısını azalttığı görüle-
• Simplast yol: Su hücre içine girer ve özel geçitlerle bir hücreden diğerine geçerek merkezi silindire ulaşır.
Cevap A
• Adrenalin kalbin atım sayısını artıran bir ilaçtır.
Yanıt Yayınları
• Apoplast yol: Su hücreye girmez ve hücre duvarlarının olduğu, hücre dışı bölümde ilerleyerek endodermise kadar gelir. Endodermiste apoplast yol kaspari şeridiyle kapatılmıştır. Su bu tabakada hücre içine girer ve merkezi silindire buradan geçer.
bilir.
• Asetilkolin kalbin atım sayısını azaltır. Atenolol asetil kolin duyarlığını azaltıyor olsaydı kalp atımı hızlanırdı. Cevap A
6. • Şematize edilen organel kloroplasttır. • Kloroplastlar kendi ürettikleri ATP moleküllerini kullanarak inorganik maddelerden organik besin sentezler.
3. • Tropizma hareketleri asimetrik büyüme sonucu ortaya çıkar. • Asimetrik büyümede bitkinin bir bölümü diğer bölümünden daha fazla büyür. Böylece bitki daha az büyüyen tarafa doğru yönelmiş olur.
• Klorofil güneş ışığını yansıtarak kloroplastı koruyan bir pigment değildir. Klorofil güneş ışığını soğuran ve bu enerjinin kimyasal bağ enerjisine dönüştürülmesini sağlayan pigmenttir.
• Nasti hareketleri uyaranın yönünden bağımsız olarak ortaya çıkar. Turgor basıncındaki değişimlere bağılıdır.
• Arke ve bakterilerde kloroplast bulunmaz. • DNA ve RNA kloroplastın stromasında bulunur.
Cevap D
BİYOLOJİ
Cevap D
111
DENEME - 18
18
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
7. Kökün dış kısmında epidermis bulunur. Epidermisin iç
10. I, kasılma sırasında gerçekleşir.
kısmında korteks bulunur. Endodermis korteksin en iç tabakasıdır. Endodermisin çevrelediği alanda ise odun boruları ve öz bölgesi bulunur. Öz bölgesi özellikle tek çenekli bitkilerin kökünde belirgindir.
II, miyozin ipliklerin boyu uzayıp kısalmaz. III, A bandının boyu değişmez. IV, gevşeme sırasında gerçekleşir. V, kasılma sırasında gerçekleşir.
Cevap B
VI, gevşeme sırasında gerçekleşir. Cevap B
11. Oksijen oranı yüksek yani temiz kanı akciğerlerden kalbe
8. Koni hücrelerinde ışık varlığında uyarılan reseptörler
Cevap B
taşıyan damar akciğer toplardamarıdır. Cevap D
Yanıt Yayınları
bulunur. Her bir koni hücresindeki reseptör farklı dalga boyundaki yani farklı renkteki ışığı algılar. Böylece koni hücreleri kırmızı, mavi ya da yeşili algılamak için özelleşmiş olur.
12. Çevre direncinin en yüksek olduğu noktada popülasyon büyümesi durur. Bu aşamada birey sayısı daha fazla artmaz ve yatay bir eğri ortaya çıkar. Cevap A
9.
A
a
b
B
C
c
Krossing over hem A-B hem de B-C arasında gerçekleşirse şekilde görülen durum ve sonuç ortaya çıkar. Buna göre, AbC veya aBc gametleri bu şekilde oluşur.
A
a
b
B
C
c
13. Peroksizom bazı yağ asitlerini küçük parçalara ayırır ve mitokondrinin kullanabileceği hale getirir. Peroksizom ayrıca hidrojen peroksiti su ve oksijene parçalayan katalaz enzimini bulundurur. Cevap D
Cevap D
BİYOLOJİ
112
DENEME - 18
19
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Kan grubu bilinmeyen bir adam A Rh(+) bir kadınla evlen-
3. Topraktan alınan su, kökün merkezine ulaşıncaya kadar iki
miş ve B Rh(–) kan grubuna sahip bir oğlu ve B Rh(+) kan grubuna sahip bir kızı olmuştur.
temel yol izler. Bu yollardan birinde su hücreden hücreye geçerek ilerler (a). Diğer yolda ise su hücrelerin etrafından, hücre duvarlarının olduğu bölümden ilerler (b).
Aynı adamın ikinci evliliğinden 0 Rh(+) bir kızı olduğuna göre, genotipi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
a
(Rh proteininin üretilmesini sağlayan gen R, bu genin işlev yapamayan aleli r ile gösterilmiştir.) A) BB Rr
B) B0 RR
b Sitoplazma
C) B0 rr
D) AB Rr
E) AA Rr
Hücre duvarı Plazmodezm
Yanıt Yayınları
Buna göre, şekilde a ve b ile gösterilen yollar aşağıdakilerin hangisinde doğru vaaerilmiştir? a _____________
b _____________
A)
Simplast
Apoplast
B)
Apoplast
Transmembran
C)
Transmembran
Apoplast
D)
Apoplast
Simplast
E)
Simplast
Transmembran
2. Aşağıda hayvansal bir hücre şematize edilmiş, bu hücrede işlev gösteren X, Y, Z yapıları numaralanarak gösterilmiştir. X
Y
Z
4. Alyuvarlardan alveollere geçen ve oradan atmosfere
Şemadaki X, Y, Z ile gösterilen yapılarla ilgili,
verilen bir karbondioksit molekülünün izleyeceği yol aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
I. X, oksijenli solunum yapan tüm hücrelerde bulunur. II. Y, hücre duvarına sahip birçok canlıda bulunmaz. III. Z, bakterilerde bulunurken arkelerde bulunmaz.
A) Bronşçuk - Bronş - Soluk borusu
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Bronşçuk - Soluk borusu - Bronş
A) Yalnız I
B) Yalnız II D) I ve II
BİYOLOJİ
C) Soluk borusu - Bronş - Bronşçuk C) Yalnız III
D) Soluk borusu - Bronşçuk - Bronş E) Bronş - Soluk borusu - Bronşçuk
E) II ve III
113
DENEME - 19
19 5. Oksijenli solunumun belirli aşamasında pirüvat mitokondri
7. Aşağıdakilerin hangisi bitkiler aleminde sınıflandırılan
matriksine girer ve büyük bir enzim kompleksi tarafından asetil - CoA’ya dönüştürülür. Aşağıda bu tepkimeler şematize edilmiştir.
tüm canlıların ortak olarak sahip olduğu yapılardan biri değildir? A) Kütikula
CCC
(pirüvat)
B) Hücre duvarı D) Stoma
C) Plastit E) Plazmodezmata
X Z
Y
CC
Asel - CoA
8. Bitkilerin toprak üstü organları su kaybını azaltan kütikula
Şemada X, Y ve Z molekülleri yerine yazılabilecekler aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? Y ________
Z ________
A)
ADP
ATP
CoA
B)
NAD+
NADH
CO2
C)
ATP
ADP
NAPDH
D)
NADP+
FADH
CO2
E)
NAD+
NADP+
ATP
Stoma kapalı
Yanıt Yayınları
X _________
tabakası ile çevrelenmiştir. Kütikula tabakası gazı alışverişini de engellediğinden, kütikula bulunan kısımlarda gaz alışverişini sağlayan ve stoma denilen açıklıklar bulunur. Stoma; özelleşmiş epidermis hücreleri olan iki bekçi hücresi arasındaki açıklıktır.
Bekçi hücreler
Kloroplast
Stoma
Stoma açık
Şekilde stomaların açık ve kapalı olma durumları şematize edilerek gösterilmiştir. Buna göre, stomalar ve bitkilerin gaz alışverişi ile ilgili olarak yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?
6. Kalbin sol karıncığı ile aort arasında bulunan ve kanın
A) Bekçi hücreler, diğer epidermis hücrelerinden farklı olarak fotosentez yapabilir.
kalbe geri dönüşünü engelleyen kapakçıklar aşağıdakilerden hangisidir?
B) Aydınlık ortamda bekçi hücrelerin turgor basıncı artar. C) Bekçi hücrelerinde turgor basıncının artması stomaların açılmasına neden olur.
A) Mitral kapak B) Biküspit
D) Bitkilerin çoğunda stomaların başlıca işlevi oksijenin alınıp karbondioksidin verilmesidir.
C) Triküspit D) Yarım ay kapakçıları
E) Otsu bitkilerin gövde ve yapraklarında stomalar bulunurken, köklerinde bu yapılara rastlanmaz.
E) Üç parçalı kapakçıklar
BİYOLOJİ
114
DENEME - 19
19 9. Şemada erkek eşey hormonlarının (androjenlerin) salgısı-
11. Kıkırdak doku hücreleri arasında bol miktarda bulunan
nın düzenlenmesi sadeleştirilerek gösterilmiştir. Gonadotropin salgılatıcı hormon (GnRH), ön hipofizi, luteinleştirici hormon (LH) üretip salgılaması için uyarır. LH, testosteron gibi androjenlerin (erkek eşey hormonlarının) üretilmesini teşvik eder.
organik ara madde aşağıdakilerden hangisidir? A) Kondrin B) Glikojen C) Kitin D) Osein
GnRH
E) Kolesterol
Ön hipofiz Kan
LH
Tessler
Androjenlerin üremi
Negaf geri besleme
12. İskelet kaslarının kasılması sırasında; Birincil ve ikincil eşeysel karakterleri etkiler
I. hücre hacminin artması, II. üretilen ATP miktarının azalması, III. sagılanan insülin miktarının artması,
Buna göre, vücut geliştirme sporu yapan ve dışarıdan sentetik androjen alan bir insanda aşağıdaki durumlardan hangisinin ortaya çıkması beklenir?
B) Kanda aşırı miktarda GnRH hormonu birikir. C) Birincil eşey karakterlerinin oluşması hızlanır.
Yanıt Yayınları
A) Negatif geri besleme, LH salgısını artırır.
IV. depolanan glikojen miktarının azalması olaylarından hangileri gerçekleşir? B) Yalnız IV
A) Yalnız II
D) II ve IV
C) I ve III
E) III ve IV
D) Doğal androjenlerin üretimi artar. E) GnRH ve LH hormonlarının salgısı azalır.
13. Gametlerini mayozla oluşturan bir canlının vücut hücrelerinde 12 kromozom bulunmaktadır.
10. İnsan faaliyetleri sonucu azot ve fosfor içeriği artan bir
Bu canlının bölünmekte olan hücreleri incelenecek olursa,
gölde oksijen miktarındaki dalgalanlamalara bağlı olarak balık sayısının hızla azalmaya başladığı tespit edilmiştir.
I. Sitoplazmasında 24 kromozoma rastlanan hücreleri mitozun anafaz evresindedir.
Böyle bir gölde komünitedeki bozulmayı durdurmak için aşağıdakilerden hangisinin öncelikli olarak yapılması gerekir?
II. Mayozun profaz II evresindeki hücrelerinin sitoplazmasında 6 tetrat bulunur.
A) Göl suyunu havalandırarak oksijen oranın artırma
III. Mayozun anafaz II evresinde ve mitozun metafaz evresinde 12 kromozomludur.
B) Göle oksijensiz solunum yapan mikroorganizmalar ekleme
durumlarından hangilerine rastlanır?
C) Göle oksijenli solunum yapan bakteriler ekleme D) Göle fotosentez yapabilen algler ekleme E) Göl suyundaki azot ve fosforu uzaklaştırma
BİYOLOJİ
B) Yalnız II
A) Yalnız I
115
D) I ve II
C) Yalnız III E) I ve III
DENEME - 19
19
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
1. • Adamın A grubu kadından B grubu çocuğu olduğuna
4. Akciğerden atmosfere verilen hava; alveol - bronşçuk
göre genotipinde B geni bulunmalıdır.
- bronş - soluk borusu - ağız ve burun yolunu izleyerek dışarı çıkar.
• Adamın ikinci evliliğinden 0 grubu çocuğu olduğundan, genotipinde 0 geni de bulunmalıdır.
Cevap A
• Buna göre adam B0 genotiplidir. • Adamın Rh(—) çocuğu olduğuna göre Rh (—) geni bulundurması gerekir. Ancak adam Rr veya rr genotipli olabilir. Cevap C
5. • Oksijenli solunumda pirüvat asetil - CoA’ya dönüşürken 1 CO2 molekül açığa çıkar. • NAD+, elektron alarak indirgenir ve NADH’a dönüşür. Cevap B
lumdur (ER). • Mitokondri oksijenli solunum yapan bakteri ve arkelerde bulunmaz. • Sentriol gelişmiş bitkilerde ve mantarlarda bulunmaz.
Yanıt Yayınları
2. • X, mitokondri; Y, sentriol; Z, endoplazmik retiku-
6. Kalp ile atardamarlar arasında yarım ay kapakçıkları bu-
• E.R. bakteri ve arkelerde bulunmaz.
lunur. Yarım ay kapakçıkları kanın kalbe geri dönmesini engeller.
Cevap B
Cevap D
3. • Simplast yol: Su hücre içine girer ve özel geçitlerle bir hücreden diğerine geçerek merkezi silindire ulaşır. Suyun hücreden hücreye geçtiği özel geçiler, plazmodezmlerdir.
7. • Bitkilerin çoğunda stoma bulunursa da küçük bir kara yosunu grubunda (ciğer otları) stoma bulunmaz.
• Apoplast yol: Su hücreye girmez ve hücre duvarlarının olduğu, hücre dışı bölümde ilerleyerek endodermise kadar gelir. Cevap A
BİYOLOJİ
• Kütikula, hücre duvarı, plastit ve plazmodezmata tüm bitkilerde bulunan yapılardır. Cevap D
117
DENEME - 19
19
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
8. • Epidermis hücreleri fotosentez yapamaz ancak
11. Kıkırdak dokunun ara maddesi kondrindir.
farklılaşmış epidermis hücreleri olan stoma bekçi hücreleri fotosentez yapabilir.
Cevap A
• Aydınlık ortamda çeşitli faktörler bekçi hücrelerin osmotik basıncını artırır. Osmotik basıncı artan hücreler su alarak şişer ve turgor basınçları artar. • Bekçi hücrelerde turgor basıncının artması, iki hücre arasındaki açıklığın artmasına ve stomaların açılmasına neden olur. • Stomalar, kütikula içermeyen kökte bulunmaz. • Stomaların temel işlevi karbondioksit alıp oksijeni dışarı vermektir. Bu nedenle birçok bitkide sadece aydınlık ortamda açılır. Cevap D
12. • Kasılma kasların hacmini değiştirmez. • Kasılma sırasında ATP kullanıldığından ATP üretimi artar.
Yanıt Yayınları
• İnsülin salgısı ile kas kasılması arasında doğrudan bir ilişki kurulamaz. • Kasılma sırasına enerji ihtiyacı çeşitli molekülerden karşılanır. Bu süreçte glikojen kullanılabilir. Depolanan glikojen miktarı azalır. Cevap B
9. Kandaki testosteron seviyesinin yükselmesi GnRH ve LH salgılaması üzerine baskılayıcı etki göstererek (negatif geri besleme) bu hormonların salgılanmasını engeller. Cevap E
13. • Mitozun anafaz evresinde kardeş kromatitler birbirinden ayrılır ve kromozom sayısı iki katına çıkar. 12 kromozomlu canlının hücrelerinde bu evrede 24 kromozom görülür.
10. Azot ve fosfor içeriği artan bir gölde muhtemelen kültürel ötrofikasyon ortaya çıkmaktadır. Bu durumda yapılacak ilk ve en önemli uygulama gölün oksijen oranını artırmaktır. Sonrasında mineraller ya da aşırı artan üreticiler uzaklaştırılabilir.
• Tetratlar profaz I evresinde gözlenir. • Mayozun anafaz II evresinde ve mitozun metafaz evresinde hücre 12 kromozomludur.
Cevap A
BİYOLOJİ
Cevap E
118
DENEME - 19
20
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. İnsanlarda (Homo sapiens) 46 kromozom bulunur. Benzer
3. Fındık kabuğu ağırlıklı olarak taş hücrelerinden oluşur. Taş
şekilde kurtbağrı (Ligustrum vulgare) bitkisi (sporofit dönemdeyken) ve moli balığı (Poecilia sphenops) da 46 kromozomludur.
hücreleri olgun durumda ölü hücrelerdir. Tohum kabuklarına ek olarak, meyve çekirdeklerinde ve meyvelerin iç kısmında (armut, ayva gibi) bulunabilir.
Buna göre,
Buna göre, taş hücreleri aşağıdaki hücre çeşitlerinden hangisine örnektir?
I. Canlılar sınıflandırılırken kromozom sayısı temel belirleyicidir.
A) Parankima
II. Farklı alemlerde incelenen canlıların kromozom sayısı aynı olabilir.
B) Kollenkima
D) Trake
C) Sklerenkima E) Trakeit
III. Bir türün tüm üyelerinin kromozom sayısı aynıdır. yorumlarından hangileri yapılabilir? A) Yalnız I
B) Yalnız II D) I ve II
C) Yalnız III E) I ve III
4. Hücre dışında gerçekleşebilen bir tepkimede, tepkimeye şematize edilerek, burada bulunan bazı hücreler numaralanmıştır. I
Yanıt Yayınları
2. Şekilde 2n = 20 kromozomlu bir bitkiye ait embriyo kesesi
giren ve tepkime sonucu açığa çıkan maddelerin enerji düzeyi grafikte kırmızı eğri ile gösterilmiştir. Aynı tepkime hücre içinde ve X maddesi varlığında da gerçekleşebilir. Bu durumda moleküllerin enerji düzeyindeki değişim turuncu eğrideki gibi olur. Enerji düzeyi Hücre dışı
II III IV Hücre içi
Numaralı hücrelerin adları ve kromozom sayıları ile ilgili, Adı
Kromozom sayısı
I
Antipot hücreleri
10
II
Polar çekirdek
20
III
Sinerjit
20
II. Yapısında vitamin veya mineral bulunabilir.
IV
Yumurta
10
III. Tepkime için gerekli aktivasyon enerjisi miktarını düşürmüştür.
Tepkime yönü
Buna göre, X maddesiyle ilgili, I. Ribozomlarda sentezlenir.
eşleştirmelerinden hangileri yanlıştır? A) Yalnız I
B) Yalnız III D) I ve IV
BİYOLOJİ
yorumlarından hangileri yapılabilir? A) Yalnız I
C) II ve III
B) Yalnız II D) II ve III
E) II ve IV
119
C) I ve III E) I, II ve III
DENEME - 20
20 5. Fazla miktarda tuz tüketen bir insanda hipofiz bezinden
7. Soluk alma sürecinde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
daha fazla ADH (antidiüretik hormon veya vazopressin de denir) salınır. ADH salınımı kan basıncını yükseltir.
A) Akciğer basıncının önce artması sonra azalması
Buna göre, aşırı tuz tüketiminin kan basıncını yükseltmesiyle ilgili olarak yapılan,
B) Diyaframın kasılarak mümkün olduğunca düzleşmesi C) Kaburgalar arası dış kasların gevşemesi
I. Fazla tuz tüketimi kanın osmotik basıncını ve buna bağlı olarak da ADH salınımını artırır.
D) Kaburgalar arası iç kasların kasılması E) Bronşçuk kaslarının kasılmasıyla bronşçukların daralması
II. ADH böbreklerden daha fazla suyun geri emilimini sağlayarak kan hacmini artırır. III. ADH bazı damarların daralmasına neden olarak kan basıncını artırır. IV. ADH nefron kanallarının genişlemesini sağlayarak daha fazla idrar üretilmesine neden olur.
8. Aşağıdaki ekolojik birimlerden hangisinde genetik çe-
açıklamalarından hangileri doğrudur? A) I ve II D) I, II ve III
C) III ve IV
A) Biyom
E) I, II, III ve IV
B) Komünite
C) Popülasyon
D) Sosyal grup
Yanıt Yayınları
B) II ve III
şitlilik daha fazladır?
E) Habitat
9. Grafikte atardamar, kılcal damar ve toplardamarların; I. taşıdıkları kanın akış hızı, II. taşıdıkları kanın basıncı, III. ilgili damarın kesit alanı,
6. Hücre içinde birbiriyle ilişkili zarların oluşturduğu sisteme
değerlerininin değişimi X, Y, Z ile gösterilmiştir.
özel olarak iç zar sistemi denilir. Aşağıdaki şekilde iç zar sistemini oluşturan yapıların çoğu gösterilmiştir.
Yüksek
Y
X
Golgi
Z
Düşük
Çekirdek zarı Endoplazmik rekulum
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi şemada gösterilmeyen ancak iç zar sistemi içerisinde incelenen yapılardan biridir?
BİYOLOJİ
D) Hücre duvarı
Toplardamarlar
X ______
Y ______
Z ______
A)
I
II
III
B)
I
III
II
C)
II
I
III
D)
II
III
I
E)
III
II
I
Hücre zarı
B) Sentrozom
Kılcal damarlar
Buna göre; X, Y, Z eğrileri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
Lizozom
A) Salgı kofulu
Atardamarlar
C) Peroksizom E) Ribozom
120
DENEME - 20
20 10. Aşağıdaki çoğalma şekillerinden hangisinde yeni oluşan
12. İskelet kasları kemiklere bağlanarak hareketin gerçek-
canlıların ata bireyden farklı genetik özellikte olması beklenir?
leştirilmesinde rol oynar. İskelet kasının eklem bölgesine uzaklığı ilgili eklemin hareket tarzı üzerinde etkili olur. Aşağıda X ve Y şeklindeki iki farklı bağlanma durumu şematize edilmiştir.
A) Tohumlu bir bitkinin yaprağından yeni bir bitkinin üretilmesi B) Tohumsuz bir bitkinin sporlarından yeni bir bitkinin gelişmesi
Eklem bölgesi
C) Maya mantarından tomurcuklanma yoluyla yeni bir canlının oluşması D) Damarlı tohumsuz bir bitkinin hücre kültürü yöntemiyle çoğaltılması
X
Y
Eklem bölgesi
Bağlanma noktası
Bağlanma noktası
E) Şapkalı mantarın mitozla ürettiği sporlardan yeni mantarların gelişmesi
Buna göre, I. X kası, Y kasından daha fazla güç oluşturur. II. X’in kasılması Y’nin kasılmasından daha hızlı bir harekete neden olur. III. X ve Y kası birbirine zıt yöndeki hareketi sağlayan antagonist kastlardır.
Yanıt Yayınları
yorumlarından hangileri yapılabilir?
11.
Dişi birey
Özelliği gösteren dişi birey
Erkek birey
Özelliği gösteren erkek birey
B) Yalnız II
A) Yalnız I
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
Yukarıdaki soyağacında koyu renkle işaretlenmiş bireyler belirli bir özelliği fenotiplerinde göstermektedir. Soyağacına göre, bu özellikle ilgili, I. Baskındır.
13. Hücre solunumunun amacını aşağıdakilerden hangisi en
II. Çekiniktir.
iyi şekilde ifade etmektedir?
III. X kromozomunda taşınır.
A) Nefes almak için oksijen açığa çıkarma
IV. Otozomlarda taşınır.
B) Hücrede depolanmak üzere glukoz sentezleme
ifadelerinden hangileri kesin olarak yanlıştır? A) Yalnız I
BİYOLOJİ
B) Yalnız IV D) II ve IV
C) Hücresel faaliyetler için gerekli enerjiyi sağlama C) I ve III
D) Fotosentezde kullanılmak üzere karbondioksit üretme
E) III ve IV
E) Hücre için gerekli suyu açığa çıkarma
121
DENEME - 20
20
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
1. • Bazı durumlarda kromozom sayısı sınıflandırma
4. • Aktivasyon enerjisini düşüren moleküller enzimlerdir.
yapılırken dikkate alınsa da soruda verilen örnekler için bu durum geçerli değildir.
• Enzimler protein yapılı olup ribozomlarda sentezlenir.
• Bir türün tüm üyelerinde kromozom sayısının aynı olduğunu söyleyemeyiz. Örneğin erkek arılar n dişi arılar 2n kromozomludur. Cevap B
• Yapısında yardımcı kısım olarak vitamin (koenzim) veya mineral (kofaktör) bulunabilir. Cevap E
2. • I; antipot hücreleri (n kromozomlu), II; polar çekir-
• Bitki 2n = 20 olduğuna göre n = 10’dur. • Buna göre antipot 10, polar çekirdek 20, yumurta 10, sinerjit hücresi 10 kromozom bulundurur.
5. • Fazla tuz tüketimi kanın osmotik basıncını ve buna bağlı olarak da ADH salınımını artırır. Yanıt Yayınları
dek (2n kromozomlu), III; sinerjit hücresi (n kromozomlu), IV; yumurta (n kromozomlu)
Cevap B
• ADH böbreklerden daha fazla suyun geri emilimini sağlayarak kan hacmini artırır. • ADH bazı damarların daralmasına neden olarak kan basıncını artırır. • ADH nefron kanallarının su geçirgenliğini artırır. Genişlemesini sağlamaz. Ayrıca oluşturulan idrar miktarını azaltır. Cevap D
3. • Bitkilerin başlıca destek elemanları sklerenkima ve kollenkima hücreleridir. • Kollenkima hücreleri olgun durumda canlıdır. • Sklerenkima hücreleri olgun durumda ölüdür. • Sklerenkima hücreleri taş hücreleri ve sklerenkima lifleri olmak üzere ikiye ayrılır.
6. Kofullar, golgiden ayrılan keseciklerdir. İç zar sisteminin
Cevap C
Cevap A
BİYOLOJİ
elamanlarıdır.
123
DENEME - 20
20
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
10. • Mayozla oluşan hücrelerden ya da döllenmeyle
7. • Soluk alma sırasında akciğer basıncı önce düşer
oluşan zigottan gelişen yeni canlılar ata bireyden farklıdır.
sonra hava girişine bağlı olarak artar. • Diyaframın kasılması soluk almayı sağlar. Kasılan diyafram düzeleşir.
• Tohumsuz bitkilerde sporlar mayozla oluşur. Haploittir ve ata bireyden farklıdır. Cevap B
• Soluk alma sırasında kaburgalar arası dış kaslar kasılırken, kaburgalar arası iç kaslar gevşer. • Bronşçukların kasılması akciğerlere hava girişini zorlaştırır. Bu durumun soluk alma sırasında gerçekleşmesi beklenmez. Cevap B
11. Baskın özellik nesil atlamaz. Soyağacında özelliği gösteren erkek bireylerden bir tanesinin ne annesinde ne de babasında bu özellik görülmediğinden, ilgili özelliğin baskın olmadığını söyleyebiliriz.
8. • En fazla birey içeren grupta genetik çeşitliliğin daha fazla olması gerekir. • Biyomlar büyük ekosistemlerdir.
Yanıt Yayınları
Cevap A
Cevap A
12. • Y kası destek noktasından daha uzağa bağlandığından daha büyük bir güç oluşturur. • X, destek noktasına daha yakın olduğundan kasıldığında daha hızlı bir harekete yol açar. • X ve Y kasları birbiriyle alakalı kaslar değildir. Cevap B
9. • Atardamar; AD, toplardamar; TD, Kılcal damar; KD olsun. • Damarlar kanın akış hızı, kan basıncı ve kesit alanı bakımından şöyle sıralanır. • Kanın akış hızı: AD > TD > KD (Z eğrisi)
13. Hücre solunumu ile hücrenin ihtiyaç duyduğu ATP sen-
• Kan basıncı: AD > KD > TD (X eğrisi)
tezlenir. Böylece hücresel faaliyetler için gerekli enerji sağlanır.
• Kesit alanı: KD > TD > AD (Y eğrisi)
Cevap C
Cevap D
BİYOLOJİ
124
DENEME - 20
21
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Hücrede enzimlerle gerçekleştirilen bir tepkime aşağıda
3. Bazı hücreler hücre dışına salgılanacak maddeleri özel bir
şematize edilmiştir.
yöntemle hücre dışına salgılar. Bu yöntemde salgılanacak madde koful içerisinde paketlenir. Kofulun hücre zarıyla kaynaşmasıyla da hücre dışına atılır. Aşağıda bu durum şematize edilmiştir.
Sükroz
Hücre dışı
Enzim - Subsrat Kompleksi
H 2O
Glukoz OH
Hücre içi
Fruktoz HO
Enzim - Subsrat Kompleksi
Enzim
Buna göre, şemada gösterilen olayla ilgili olarak yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?
I. Verilen tepkime su kullanılan dehidrasyon tepkimelerine örnektir. II. Enzim, substrata bağlandıktan sonra şeklini geçici olarak değiştirebilir. III. Tepkime sırasında aktivasyon enerjisi olarak ATP kullanılmıştır.
Yanıt Yayınları
Şemada gösterilen olaylarla ilgili olarak,
B) Yalnız II D) I ve II
D) İnsan vücudunda sadece sindirim sisteminde işlev gösteren hücrelerde rastlanır.
C) Yalnız III E) II ve III
E) Hücre içindeki maddelerin enerji harcanmadan hücre dışına atılabilmesini sağlar.
4. “Bitki gelişimini sağlayan faktörlerden birinin eksikliği,
2. Bir nöronda impulsun izlediği en uzun yolda;
diğer faktörlerin miktarı yeterli olsa dahi bitki gelişimini sınırlar. Bitkiler eksik olan faktöre ait eksikliğin izin verdiği ölçüde büyür.”
I. dendrit, II. akson, III. hücre gövdesi
Buna göre, bitki gelişmesiyle ilgili bu kural aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
yapılarının görev yapma sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? A) I - II - III
B) I - III - II D) II - III - I
BİYOLOJİ
B) Gelişmiş bitkilerin hücre duvarına sahip hücreleri tarafından gerçekleştirilmez. C) Hücrenin toplam zar alanını artırırken hücre hacmini azalttığından yüzey alanı / hacim oranını artırır.
yorumlarından hangileri yapılabilir? A) Yalnız I
A) Saprofit yaşayan bakteri veya arkelerde sindirim enzimlerinin hücre dışına atılmasını sağlar.
C) II - I - III E) III - I - II
A) Minimum kuralı
B) Yap hep ya hiç kuralı
C) Starling yasası
D) Dollo prensibi
E) Hardy-Weinberg prensibi
125
DENEME - 21
21 5. Yukarıdaki soyağacında koyu renkte gösterilen bireylerde
7. Bitkilerde temel dokuyu oluşturan;
belirli bir özellik, fenotipte görülmektedir.
I. kollenkima, II. parankima, III. sklerenkima hücrelerinden işlevsel olgunlukta ölü olanlar ile hücre duvarı kalınlaşmaları sayesinde destek işlevi görenler aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir? İşlevsel olgunlukta ölü olanlar ________________
Destek işlevi görenler ________________
A)
I
II, III
B)
II
I
C)
III
I, III
I. X kromozomunda taşınır ve baskındır.
D)
I, II
II, III
II. X kromozomunda taşınır ve çekiniktir.
E)
I, III
II
Dişi birey
Özelliği gösteren dişi birey
Erkek birey
Özelliği gösteren erkek birey
Soyağacına göre, bu özellikle ilgili,
III. Otozomal kromozomlarla taşınır ve baskındır. IV. Y kromozomunda taşınır ve çekiniktir.
B) Yalnız IV
A) Yalnız II
D) II ve IV
C) I ve III
E) III ve IV
6. Aşağıda nefronu oluşturan kanallar şematize edilmiştir.
Yanıt Yayınları
yorumlarından hangileri yapılabilir?
Distal kıvrımlı tübül
Bowman Kapsülü X
8. A B
Z
İdrar toplama kanalı
Proksimal kıvrımlı tübül
a b c d
C D
X
a b
a c b d
d d
Yukarıda kromozom durumları şematize edilen iki canlının çaprazlanması sonucu, I. ABCD
İdrar
II. ABcd
Henle kulpu
III. AbCd IV. abcd fenotipli bireyler oluşmuştur.
Y
Nefronun X, Y ve Z noktalarında bulunan sıvıların derişimleriyle ilgili olarak yapılan karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?
Buna göre, fenotipi verilen bireylerden hangilerini oluşturan gametlerden en az birinin krossing over sonucu oluştuğu kesin olarak söylenebilir?
A) X > Y ve Y > Z
A) Yalnız I
BİYOLOJİ
B) X < Y ve Y < Z
D) X < Y ve Y > Z
C) X > Y ve Y = Z
E) X > Y ve Y < Z
126
B) Yalnız III D) I ve IV
C) II ve III E) II ve IV
DENEME - 21
21 9. Kan şekerinin aşırı yükselmesine bağlı olarak;
12. Grafiklerde insan vücudunda işlev yapan X, Y, Z damarlarının yapısını oluşturan endotel, elastik doku ve düz kas dokusu miktarları gösterilmiştir.
I. hücrelerin su kaybetmesi, II. kanın osmotik basıncının düşmesi,
Endotel Elask doku Düz kas
III. aşırı idrar çıkarılması, IV. böbreklerden geri emilemeyen glukoz miktarının azalması durumlarından hangilerinin ortaya çıkması beklenir? A) I ve III
B) I ve IV D) III ve IV
C) II ve IV
X damarı
Y damarı
E) I, II ve III
10. Genomik, genom ile ilgili çalışmaları yapan bilim dalıdır.
Z damarı
Genomik çalışmalarında canlıların sahip olduğu genlerin tümü değerlendirilerek yorumlanmaktadır. bu süreçte biyoinformatikten önemli ölçüde yararlanılır.
Grafiğe göre; X, Y, Z damarlarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
A) Biyolojik araştırmalarda nedensellik varsayımlarının geçerliliğini, araştırma yöntem bilimi ilkeleri çerçevesinde ve istatistik biliminin olanaklarından yararlanarak değerlendirme B) Belli bir zamanda ve belli bir yerde bulunan tüm proteinlerin yapılarını, yerleşimlerini, miktarlarını, doku ve hücrelerdeki işlevlerini gösterme
Yanıt Yayınları
Buna göre, biyoinformatik aşağıdakilerden hangisini yaparak genomik çalışmalarına katkı sağlar?
C) İstenen özellikte olan geni bir başka canlıya aktarma ve istenen amaca yönelik ürün elde edilmesini sağlama
Atardamar ___________
Toplardamar ___________
Kılcal damar ___________
A)
X
Y
Z
B)
X
Z
Y
C)
Y
Z
X
D)
Y
X
Z
E)
Z
Y
X
13. Popülasyonu oluşturan bireyler kümeli, rastgele ya da düzenli dağılım gösterebilir. Aşağıda dağılım tipleri numaralanarak şematize edilmiştir.
D) Belirli hücresel veya biyokimyasal işlemlerin gerçekleşme şekli, bu olaylar sırasında kullanılan ve üretilen moleküller ile işlev gösteren enzimleri belirleme
I
II
III
E) Bilişim araçlarını kullanarak biyolojik molekülleri analiz etme, üç boyutlu yapılarını tespit etme ve moleküler dizilimlerini belirleme
11. Oksijenli solunum yapan bir hücrenin sitoplazmasında
Numaralı dağılım tipleriyle ilgili olarak yapılan aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
bu olaya bağlı olarak; I. ATP, II. Pirüvat,
I ___________
II ___________
III ___________
III. NAD+,
A)
Kurt
Penguen
Papatya
IV. CO2
B)
Kurt
Papatya
Penguen
moleküllerinden hangilerinin miktarı artar?
C)
Papatya
Kurt
Penguen
D)
Papatya
Penguen
Kurt
E)
Penguen
Kurt
Papatya
A) I ve IV
BİYOLOJİ
B) II ve III D) I, II ve III
C) II ve IV E) I, III ve IV
127
DENEME - 21
21
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
1. • Dehidrasyon tepkimelerinde su açığa çıkar. Verilen
4. Soruda minimum kuralı tanımlanmıştır.
tepkime hidroliz tepkimesidir.
Cevap A
• Şekilden anlaşılacağı üzere enzim substrata bağlandıktan sonra şeklini kısmen değiştirmiştir. Bu durum indüklenmiş uyum (uyarılmaya bağlı uygunluk) olarak bilinir. • Tepkime sırasında aktivasyon enerjisi olarak ATP kullanılmamıştır. Ayrıca ATP bir enerji şekli değil, enerji içeriği yüksek bir moleküldür. Cevap B
5. • X kromozomunda taşınan baskın özellikler babadan tüm kızlara geçer. • X kromozomunda taşınan çekinik özellikler anneden tüm erkek çocuklara geçer. • Baskın özellik nesil atlamaz. • Y kromozomu kadınlarda bulunmaz.
2. • İmpulsun izleyeceği en uzun yolda dendritler, hücre gövdesi ve akson bulunur. • İmpuls iletimi dendritten akson ucuna doğrudur. Cevap B
Yanıt Yayınları
Cevap A
6. • Henle kulpunun uç kısmındaki sıvı (Y) en yoğundur. • Y noktasındaki sıvı hem X hem de Z noktasındaki sıvıdan yoğundur. Cevap D
3. • Şematize edilen olay ekzositozdur. Olay sırasında enerji harcanır. • Prokaryotlarda bu tip salgı kofulları bulunmadığından ekzositoza rastlanmaz.
7. • Sekonder hücre duvarına sahip hücreler olgunlaşmalarını tamamladıktan sonra ölür.
• Ökaryotik tüm canlılarda gözlenebilir.
• Sklerenkima hücreleri olgun durumda sekonder hücre duvarına sahip olup, ölüdür.
• İnsan vücudunda salgı yapan her hücrede rastlanabilir. • Zara parça eklendiğinden toplam zar alanını artırır.
• Bitkilerin başlıca destek elemanları kollenkima ve sklerenkima hücreleridir.
Cevap C
Cevap C
BİYOLOJİ
129
DENEME - 21
21
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
8. • AB ve ab genleri bağlıdır. CD ve cd genleri de bağlıdır.
11. • Oksijenli solunum yapan bir hücrede glikoliz sonucu
• Ab ve aB gametleri krossing over ile oluşur. Cd ve cD genlerine sahip gametler de krossing over ile oluşur.
açığa çıkan pirüvatlar parçalanarak ATP sentezlenir. • Glikoliz oksijensiz bir olaydır. Dolayısıyla glikoliz sonucu pirüvat miktarının artmasını oksijenli solunuma bağlayamayız. Ayrıca oluşan pirüvatlar kullanılır.
• Bu fenotiplere sahip bireyleri oluşturan gametlerde krossing over en azından bu genler arasında gerçekleşmiştir.
• Bu süreçte karbondioksit açığa çıkarken NAD+ molekülleri NADH’a dönüştürülür.
Cevap B
Cevap A
12. • Kılcal damarlar sadece endotel tabakasından oluşur.
9. • Kan şekerinin yükselmesi kanın yoğunluğunu yani
• Kandaki şekerin bir kısmı nefron kanallarına geçer. Nefronlardan şekerin tümü geri emilemediğinden şeker içeren idrar oluşur. Şekerli idrarın da osmotik basıncı yüksek olduğundan fazla miktarda su çeker. Bu durumda aşırı kan şekeri yüksek bireyler aşırı miktarda idrar oluşturur.
Yanıt Yayınları
osmotik basıncını artırır. Bu durumda hücreler su kaybeder.
(X) • Toplardamarlarda endotel tabakası ve düz kas tabakası bulunur. (Z) • Atardamarlarda endotel ve düz kas tabakası yanında elastik tabaka da bulunur. Cevap C
Cevap A
13. • I sürü halinde dolaşan canlıların dağılımını göstermektedir. Kümeli dağılım adını alır. Kurtlar genellikle sürü halinde dolaşır.
10. Biyoinformatik bilişim araçlarını kullanarak biyolojik
• II, rastgele dağılımı göstermektedir. Birbirleriyle ilişkisiz canlılar arasında rastlanır. Kırlarda papatyaların dağılımı bu şekildedir.
molekülleri analiz etme, üç boyutlu yapılarını tespit etme ve moleküler dizilimlerini belirleme ile ilgilenen bilim dalıdır.
• III düzenli dağılımdır. Bazı canlılar aralarında belirli bir mesafe bırakacak şekilde yuva yapar. Örneğin penguenler.
Cevap E
Cevap B
BİYOLOJİ
130
DENEME - 21
22
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. İçerisinde %3 oranında şekerli su bulunduran özdeş bü-
3. Aşağıda hücrede gerçekleşen bir olay ve bu süreçte işlev
yüklükte üç bağırsak parçası şekerli su bulunduran A, B, C kaplarına konulmuş ve bir süre sonra bağırsak parçalarının şekildeki gibi değiştiği gözlenmiştir.
gösteren yapılar verilmiştir. Polipet tRNA
% 97 Su % 3 Şeker Büyük alt birim
Küçük alt birim
mRNA
A
B
C
Hücrede gerçekleşen bu olayla ilgili olarak yapılan aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?
Buna göre; A, B, C kapları aşağıdakilerin hangisinde az yoğundan çok yoğuna doğru sıralanmıştır? A) A ® B ® C
B) B ® C ® A
C) C ® B ® A
B) Tüm canlı hücrelerde gerçekleşir.
E) C ® A ® B
C) Sitoplazmada gerçekleşebilir. Yanıt Yayınları
D) B ® A ® C
A) Tüm canlılarda gerçekleşir.
D) Endoplazmik retikulum zarı üzerinde gerçekleşebilir. E) Mitokondri veya kloroplastta gerçekleşebilir.
2. Soyağacında, otozomal genlerle taşınan bir karaktere ait baskın özelliğe sahip bireyler koyu renkte gösterilmiştir.
4. Yukarıda kapalı tohumlu bir bitkinin yaprağından alınan enine kesitte gözlenebilecek bazı bölümler numaralanarak verilmiştir.
Dişi birey 1
2
Erkek birey Özelliği gösteren dişi birey
3
Ksilem (II)
Mezofil (I)
Özelliği gösteren erkek birey 4 Periderm (IV)
Buna göre, numaralı bireylerden hangilerinde bu karaktere ait çekinik alelin bulunduğu kesin olarak söylenebilir?
Buna göre, numaralı kısımlardan hangilerinin adı yanlış yazılmıştır?
(İlgili karakteri etkileyen alel sayısı ikidir.) A) 1 ve 2
B) 2 ve 3 D) 1, 2 ve 3
BİYOLOJİ
Floem (III)
A) Yalnız II
C) 3 ve 4
B) Yalnız IV D) II ve IV
E) 1, 2, 3, ve 4
131
C) I ve III E) III ve IV
DENEME - 22
22 5. Soymuk boruları ile taşınan bir madde,
7. Aşağıdakilerden hangisi bir nöronda impuls oluşumunu başlatabilir?
I. yaprak ® meyve
II. meyve ® yaprak
A) K+ iyonlarının hücre dışına çıkması
III. kök ® gövde
B) K+ iyon kanallarının açılması
IV. gövde ® kök
C) Na+ iyonlarının hücre dışına çıkması
yollarından hangilerini izleyebilir? A) I ve II
B) II ve III D) I, III ve IV
D) Na+ iyonlarının hücre içine girmesi E) Cl– iyonlarının hücre içine girmesi
C) III ve IV E) I, II, III ve IV
Yanıt Yayınları
8. Fotosentez hızı ile ışığın dalga boyu arasında doğrudan bir ilişki vardır. Işığın dalga boyu hem taşıdığı enerji miktarı hem de soğurulma oranı bakımından fotosentezin ışığa bağımlı tepkimelerinde üretilen ATP miktarını etkiler. (Farklı renkteki ışıklar dalga boyu bakımından mavi ışık < yeşil ışık < kırmızı ışık şeklinde gösterilir.) Buna göre, ışığın dalga boyu ile fotosentez hızı arasındaki ilişkiyi gösteren grafik aşağıdakilerden hangisi olabilir? A)
B)
Fotosentez hızı
Fotosentez hızı
6. Böbrek üstü bezlerin çalışmasını etkileyen bir rahatsızlık bu bezlerin yeteri kadar kortizol hormonu salgılamasını engeller.
Mavi
C)
Bu rahatsızlığın görüldüğü bir kişide;
Ye il
Mavi
Kırmızı
D)
Fotosentez hızı
Ye il
Kırmızı
Fotosentez hızı
I. ACTH salgısının artması, II. böbrek üstü bezlerin küçülmesi, III. CRH salgısının azalması Mavi
durumlarından hangilerinin gözlenmesi beklenir? (CRH hipotalamus tarafından üretilen ve hipofizin ACTH salgılamasını uyaran özel bir hormondur. RH; salgılatıcı hormon anlamındadır.) A) Yalnız I
BİYOLOJİ
B) Yalnız II D) I ve II
Ye il
Mavi
Kırmızı
E)
Ye il
Kırmızı
Fotosentez hızı
C) Yalnız III E) II ve III
Mavi
132
Ye il
Kırmızı
DENEME - 22
22 9. Hardy - Weinberg dengesinde olan ve 1000 bireyden olu-
11. DNA molekülünün yapısında bulunabilecek moleküllere
şan bir popülasyonda, belirli bir özellik bakımından çekinik fenotipli bireylerin sayısının 160 olduğu görülmüştür.
ait aşağıdaki eşleştirmelerden hangisinde verilen moleküllerin sayıları birbirine eşit değildir?
Bu popülasyondaki baskın fenotipli bireyler arasından rastgele seçilecek bir bireyin çekinik geni bulundurma olasılığı kaçtır? A) 1 / 4
B) 2 / 3 D) 5 / 8
A) Adenin - Timin
B) Pürin - Pirimidin
C) Pirimidin - Sitozin
D) Şeker - Organik baz
C) 4 / 7
E) Deoksiriboz - Fosfat grubu
E) 12 / 25
12. Hayvanlarda aşağıdaki özelliklerden hangisi diğerlerinden Yanıt Yayınları
daha sonra ortaya çıkmıştır?
10.
1
2
A) Sinir sistemi
B) Kas doku
D) Kemik doku
C) Kollajen üretimi
E) Bilateral simetri
3
5 4
13. Otonom sinir sistemi sempatik ve parasempatik sinirlerden oluşur. Otonom sinirler etkiledikleri organlar üzerinde genelikle zıt yönlü etkiler gösterir.
Hipotalamus hücreleri tarafından üretilip, hipofizin arka lobundan kan dolaşımına geçen ADH (vazopressin) hormonu şekilde numaralanmış olarak gösterilen nefron bölgelerinden hangilerini etkileyerek suyun geri emilimini artırır? A) Yalnız 3
BİYOLOJİ
B) 1 ve 3 D) 3 ve 5
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sempatik ve parasempatik sinirlerin birlikte etki ettiği yapılardan biri değildir?
C) 2 ve 4 E) 4 ve 5
A) Göz bebekleri
B) Kan damarları
C) Tükürük bezleri
D) Ter bezleri
133
E) İdrar kesesi
DENEME - 22
22
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
4. • Yapraklar epidermis ile çevrelenmiştir.
1. • Bağırsak parçası ile kaplardaki sıvıları karşılaştıracak olursak bağırsak,
• IV ile gösterilen örtü doku epidermistir.
• A kabında su kaybetmiş. A hipertoniktir (çok yoğun).
• Yaprağa ait diğer bölümler doğru gösterilmiştir.
• B kabında hacim değişmemiş. B izotoniktir (eşit yoğunlukta).
Cevap B
• C kabında su alarak şişmiş. C hipotoniktir (az yoğun). Cevap C
5. • Soymuk borularında taşıma kaynaktan havuza doğru olur.
2. • Açık renkte gösterilen bireyler çekinik fenotiplidir.
• Çiçek, meyve gibi yapılar daima havuzdur.
Bunları aa olarak işaretleyelim. Bu durumda; Yanıt Yayınları
• 1: Aa, (aa çocuğu olmuş.) • 2: Aa (aa çocuğu olmuş.) • 3: Aa ( Annesi aa genotipli. • 4: Aa veya AA olabilir.
• Yapraktan meyveye taşıma olabilir. • Meyveden yapraklara organik besin taşınmaz. • Kök bazen havuz, bazen kaynak olarak işlev gösterebilir. • Buna göre kökten gövdeye ya da gövdeden köke doğru taşıma olabilir.
Cevap D
Cevap D
3. • Şematize edilen olay protein sentezidir. • Tüm canlılarda gerçekleşir ancak tüm canlı hücrelerde gerçekleşmez. Örneğin olgun alyuvarlarda ve floemin kalburlu boru elemanlarında ribozom bulunmaz.
6. • Kandaki kortizol miktarını düşük olması hipofizi uyararak ACTH salgısını, hipotalamusu uyararak CRH salgısını artırır. (geri besleme)
• Sitoplazma, ER zarı üzerinde, mitokondri ve kloroplastta gerçekleşebilir
• ACTH böbrek üstü bezlerini uyarır. Bezler küçülmez. Cevap A
Cevap B
BİYOLOJİ
135
DENEME - 22
22
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
7. Nöronda impuls oluşumunun başlaması için zar po-
10. • 1; Bowman kapsülü
tansiyelinin eşik değere ulaşması gerekir. Bu durum hücre içine artı yüklü sodyum iyonlarının girmesiyle gerçekleşir.
• 2; proksimal tübül • 3; distal tübül
Cevap D
• 4; henle kulpu • 5; idrar toplama kanalı • ADH distal tübül ve idrar toplama kanalı hücrelerinin su geçirgenliğini dolayısıyla da suyun geri emilimi artırır.
8. • Fotosentez hızı, mavi ve kırmızı ışıkta yüksek, yeşil
Cevap D
ışıkta düşüktür. • Mavi ışık klorofil tarafından soğurulan, enerji düzeyi yüksek bir ışıktır. • Kırmızı ışık klorofil tarafından yüksek oranda soğurulur. • Yeşil ışık klorofil tarafından soğurulamadığından yeşil ışıkta fotosentez hızı düşüktür.
11. • Sitozin ve timin pirimidin bazlardır.
• Buna göre aşağıdaki grafik çizilebilir.
• DNA’da ikisi de bulunduğundan pirimidin sayısı sitozin sayısından fazladır.
Mavi
Ye il
Yanıt Yayınları
Fotosentez hızı
Cevap C
Kırmızı
Cevap A
12. • Kollajen tüm hayvanlarda bulunur. • İlkel bir sisnir sistemi, kas doku ve bilateral simetri erken dönemde ortaya çıkan özelliklerdir.
9. • Çekinik fenotipe ait genotip aa olsun.
• Kemik doku omurgalı hayvanlarda bulunur.
aa frekansı (q2) 160 / 1000 = 0,16
Cevap D
a geninin frekansı (q) = 0,4 p + q = 1 olduğundan p = 0,6 • Baskın fenotipli bireyler AA veya Aa olabilir. p2; AA 2pq; Aa • Baskın fenotipin toplam oranı p2+2pq yani 0,84’tür. Bu oran 1-q2 formülü ile de hesaplanabilir. 2pq= 2. 0,6.0,4 = 0,48
13. • Sempatik sinirler ter bezlerinin aktivitesini artırır.
• Soruda istenen oran 2pq / p2+2pq olduğundan cevap 0,48/0,84 = 4/7 olarak hesaplanır.
Parasempatik sinirler ter bezlerini etkilemez. Cevap D
Cevap C
BİYOLOJİ
136
DENEME - 22
23
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Bilimsel bilginin değişebilir yapısı ile ilgili olarak yapılan,
3. Aşağıdaki soyağacında X kromozomuna bağlı çekinik genlerle kalıtılan bir özelliğin seyri gösterilmiştir.
I. Bilimsel bilgiler, paradigma değişimlerine bağlı olarak değişebilir.
Dişi birey
II. Bilimsel bilginin değişime açık yapısı, bilimin ilerlemesini engelleyen önemli bir problemdir.
Erkek birey Özelliği gösteren erkek birey
III. Bilimsel bilgiler; teknoloji ve bilgi düzeyindeki ilerlemelere, yeni bulguların ortaya konulmasına ya da eski bilgilerin yeniden yorumlanmasına bağlı olarak değişebilir.
Cinsiye ve fenopi bilinmeyen birey
Bu soyağacında taralı olarak gösterilen bireyin bu özelliği gösterme olasılığı kaçtır?
açıklamalarından hangileri yanlıştır? A) Yalnız I
B) Yalnız II
A) 1/2
E) II ve III
B) 1/3 D) 3/4
C) 1/4 E) 1/8
Yanıt Yayınları
D) I ve II
C) Yalnız III
2. Şekilde bitki hücresi şematize edilerek gösterilmiş, hücreye ait bazı yapılar numaralanmıştır.
4. İdrar miktarını artıran maddelere diüretikler, idrar mikta-
Merkezi koful (I)
Kloroplast (IV)
rını azaltan maddelere antidiüretikler denir. Örneğin ADH (Anti-Diüretik Hormon) idrar miktarını azaltır.
Çekirdek (II)
Mitokondri (V)
Buna göre, böbrekler tarafından üretilen diüretikler aşağıdakilerden hangisine neden olarak yüksek kan basıncını (hipertansiyon) düşürür?
Golgi (III)
A) Kan hacmini azaltma
Şemada numaralanmış yapılardan çift katlı zara sahip olanlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir? A) I ve II
B) II ve III D) IV ve V
BİYOLOJİ
B) Kan hacmini artırma C) Kalbin atım hızını azaltma
C) III ve IV
D) Atardamarların çapını azaltma E) Toplardamar çapını azaltma
E) II, IV ve V
137
DENEME - 23
23 5. Kalp kası hücrelerine ait aşağıdaki özelliklerden hangisine
8. Aşağıda belirli bir ekosistemdeki beslenme ve enerji trans-
iskelet kası hücreleri sahip değildir?
feri olayları şematize edilmiştir. Bu süreçte rol oynayan canlılar numaralanarak gösterilmiştir.
A) Hızlı kasılıp gevşeme
ISI
B) Dallanmış yapı gösterme
ISI
C) Bol miktarda mitokondri içerme
ISI
I
D) Dinlenme evresine sahip olma E) Düzenli dizilmiş kas proteinlerine sahip olma
II V III
6. Aşağıdakilerden hangisi karaciğerin bol miktarda demir
IV
içermesinin nedenlerinden biridir? A) Hemoglobin proteinini üretmesi B) Kırmızı kan hücrelerini üretmesi
IŞIK
C) Amonyağı üreye dönüştürmesi
Şemaya göre, aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
D) Alyuvarların yıkımını gerçekleştirmesi
A) Şemada V ile gösterilen ayrıştırıcılar besin piramidinin tepesinde bulunur.
7. Hamilelik sürecinde kandaki hCG, progesteron ve östrojen miktarının değişimi grafikteki gibidir.
Yanıt Yayınları
E) Glukozu glikojen halinde depolaması
Kan hormon miktarı Östrojen
hCG
1
2
3
4
5
6
7
8
C) IV’ten I’e doğru gidildikçe toplam biyokütle azalırken vücut büyüklüğü istisnasız bir şekilde artar. D) III’teki canlılar birincil trofik düzeyi; II’deki canlılar ikincil trofik düzeyi, I’deki canlılar ise birinci trofik düzeyi oluşturur. E) Üretici sayısında ortaya çıkabilecek bir azalma en çok III. basamaktaki canlıları etkilerken, I. basamaktaki canlılar bu durumdan etkilenmez.
Progesteron
0
B) Ekosisteme ışık olarak giren enerji ısı enerjisine dönüştükten sonra ekosistemi terk eder.
9
Aylar
Buna göre, kanında düşük miktarda hCG, yüksek miktarda progesteron ve daha yüksek miktarda östrojen bulunan bir kadınla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
9. X ve Y canlılarının aynı takım altında sınıflandırıldıkları bilindiğine göre, X ve Y canlıları için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle aynıdır?
A) Hamileliğinin ilk dönemlerindedir.
A) Sınıflandırıldıkları aile
B) Hamileliğinin son dönemlerindedir.
B) Sınıflandırıldıkları şube
C) Menstrüasyon döngüsünün ilk aşamasındadır.
C) Ergin dönemdeki vücut büyüklükleri
D) Regl dönemindedir (menstrüasyon evresindedir.).
D) Üremeye başladıkları dönem
E) Ovaryum döngüsünün korpus luteum evresindedir.
E) Diploit hücrelerinin kromozom sayısı
BİYOLOJİ
138
DENEME - 23
23 10.
12. -Grafikte mayoz geçiren bir hücrenin kromozom sayısındaki değişim verilmiştir. Hücredeki kromozom sayısı
X
Bitkilerde yan dal oluşumu üzerinde etkili olan X ve Y hormonlarından, X yan dal oluşumunu baskılarken, Y yan dal oluşumunu uyarır. X tepe tomurcuğunda fazla üretilir ve köke doğru taşınır. Bitki gövdesinin üst kısımlarından uzaklaştıkça X hormonu miktarı azalır. Y kökte üretilir ve gövdeye doğru taşınır. Üst kısımlara çıkıldıkça Y hormonu miktarı azalır. Sonuç olarak bitkinin alt kısımlarında yan dal oluşumu fazla, üst kısımlarında az olur ve resimdeki görünüm ortaya çıkar.
Evreler
Grafikte X ile gösterilen evre aşağıdakilerden hangisidir? A) Telofaz II
B) Anafaz I
D) Metafaz I
C) Anafaz II
E) Metafaz II
X ___________
Y ___________
A)
Oksin
Sitokinin
B)
Sitokinin
Giberellin
C)
Giberellin
Etilen
D)
Etilen
Sitokinin
E)
Sitokinin
Oksin
Yanıt Yayınları
Buna göre, X ve Y hormonları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
13. Fotosentezin ışığa bağımlı tepkimelerinde; 11. Bazı bitkiler Rhizobium bakterileriyle simbiyotik birlikte-
I. oksijen,
likler oluşturdukları kök nodüllerine sahiptir. Bu bitkiler genel olarak protein içeriği yüksek tohumlar oluşturan baklagillerdir.
II. karbondioksit, III. su, IV. azot
Buna göre, aşağıdaki bitkilerden hangisinde kök nodüllerine rastlanmaz? B) Bakla
A) Yonca
BİYOLOJİ
D) Mısır
moleküllerinden hangileri tüketilir? A) Yalnız I
C) Bezelye
E) Yer fıstığı
139
B) Yalnız III D) II ve IV
C) II ve III E) III ve IV
DENEME - 23
23
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
1. • Paradigma değişimi bilimsel bilginin üretim şeklini
4. Kan hacmini azaltmak veya damarları genişletmek kan
değiştireceğinden mevcut bilgilerin sorgulanmasına ve değişmesine neden olabilir.
basıncını düşürür. Cevap A
• Bilim ve teknolojideki gelişmeler de bilgilerin yeniden değerlendirilmesine ve gerekiyorsa değiştirilmesine neden olabilir. • Bilimsel bilginin değişime açık yapısı bilimin ilerlemesini sağlayan önemli bir özelliğidir. Cevap B
5. İskelet kası hücreleri dallanmamış düz silindirik hücrelerdir. Cevap B
2. Çekirdek, kloroplast ve mitokondri çift katlı zarla çevrilidir.
Yanıt Yayınları
Cevap E
6. • Alyuvarlarda demir içeren ve oksijen taşıyan bir protein olan hemoglobin bulunur. • Karaciğer yıpranmış veya yaşlanmış kan hücrelerini (alyuvarları) dolaşımdan uzaklaştırır. Bu süreçte parçaladığı hücrelerden açığa çıkan demir atomlarını depolar.
3. • Özelliği taşıyan kromozomu X’ ile baskın geni taşıyan kromozomu X ile gösterelim. • Taralı bireyin babasında bu özellik görülmediğinden baba XY genotiplidir.
Cevap D
• Taralı bireyde bu özelliğin görülebilmesi için anneden X’ geni gelmelidir. • Anne babasından X geni almıştır. Annenin erkek kardeşi X’Y genotiplidir. Bu durumda Anneannenin X’X genotipli olduğu bulunur. • Anneanneden X’ geninin anneye gelme ihtimali 1/2 dir. Yani taralı bireyin annesinin taşıyıcı olma ihtimali 1/2’dir. Bu durumda XY x X’Y çaprazlamasının olma ihtimali 1/2, bu çaprazlama sonucunda özelliği taşıyan birey oluşma ihtimali 1/4’tür (sadece X’Y erkek oluşabilir.).
7. Grafikten ilgili hormonların miktarlarındaki değişim
İki olasılığın aynı anda gerçekleşmesi gerekeceğinden cevap 1/2 x 1/4 = 1/8 olarak hesaplanır.
incelenecek olursa hamileliğin son döneminde hamile kadınların kanında düşük miktarda hCG, yüksek miktarda progesteron ve daha yüksek miktarda östrojen bulunduğu görülür.
Cevap E
Cevap B
BİYOLOJİ
141
DENEME - 23
23
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
8. • Ayrıştırıcılar besin piramidi içerisinde değerlendi-
11. • Baklagiller çift çeneklidir. Mısır tek çenekli bir bit-
rilmemiştir.
kidir.
• Üreticilerden tüketicilere doğru vücut büyüklüğü daima artmaz. Örneğin birçok bitki hayvanlardan daha büyük vücutludur. Yine parazitler üzerinde yaşadığı hayvandan küçüktür.
• Baklagiller protein içeriği yüksek tohumlar oluşturur. Mısır bitkisinin tohumu bol miktarda nişasta içerir. Cevap D
• Üretici sayısının azalması en çok en üst basamağı etkiler. Nitekim nesli tehlikede olan canlıların çoğu son tüketicidir. • Birincil trofik düzeyi IV’teki canlılar oluşturur. Cevap B
9. Belirli bir basamakta birlikte sınıflandırılan canlılar bu basamaktan daha üst sınıflandırma basamaklarında birlikte bulunur.
Yanıt Yayınları
12. • X evresinde kromozom sayısı artmıştır. • Kardeş kromatitlerin ayrılması sitoplazmadaki kromozom sayısını iki katına çıkarır. • Kardeş kromatitler mayozun anafaz II evresinde ayrılır. Cevap C
Cevap B
10. • Oksin en çok tepe tomurcuğundan salgılanır ve yan dal oluşumunu baskılar.
13. • Fotosentezin ışığa bağımlı tepkimelerinde su tüketilir ve oksijen açığa çıkar.
• Oksin tepeden aşağıya doğru taşınır. • Sitokinin köklerde salgılanır. Yukarı doğru taşınırken ya dal oluşumunu artırır.
• Bu tepkimelerde ayrıca ADP kullanılarak ATP, NADP+ indirgenerek NADPH üretilir.
Cevap A
Cevap B
BİYOLOJİ
142
DENEME - 23
24
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. Bilimsel çalışma yönteminin herhangi bir aşamasında
3. Aşağıda prokaryotik bir hücre ve bu hücreye ait bazı yapılar
yapılabilen gözlemlerle ilgili olarak aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?
gösterilmiştir. Kamçı Çekirdek alanı
A) Bilimsel çalışma doğal bir olgunun gözlemlenmesiyle başlar.
Ribozom
B) Gözlem, bir konu ile ilgili duyu organları ya da ölçme araçları kullanılarak yapılan veri toplama sürecidir. C) Ölçme araçları kullanılmadan sadece duyu organları ile yapılan gözlemlere nitel gözlem denir.
Hücre duvarı Kapsül
D) Ölçme araçları kullanılarak yapılan ve sonuçları sayısal olarak ifade edilebilen gözlemlere nicel gözlem denir.
Şemada gösterilen yapılardan, bakterilerin tümünde bulunanlar aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
E) Nitel gözlemler, nesnel olup daima kesin sonuçlar içerir.
A) Ribozom B) Ribozom, çekirdek alanı C) Ribozom, çekirdek alanı, hücre duvarı D) Kamçı, hücre duvarı, kapsül
Yanıt Yayınları
E) Kamçı, kapsül
2. İnsanlarada renk körlüğü X kromozomunun Y ile homolog bölgesinde taşınan çekinik bir genden kaynaklanır. Soyağacında renk körü bireyler koyu renkte gösterilmiştir.
2
1
3
4
5
4. Aşağıda bir nörona ait bazı bölümler numaralanarak şematize edilmiştir.
Kadın 6
7
Erkek
I
Renk körü kadın 8
II
Renk körü erkek
III
Soyağacına göre yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?
V IV
A) 1 renk körlüğü geni bakımından homozigottur.
Schwann hücrelerini araştıran bir öğrencinin, şekilde numaralanmış bölümlerinden hangisini incelemesi yerinde bir davranış olur?
B) 3 renk körülüğü bakımından heterozigottur. C) 2 ve 8 de renk körülüğü geni bulunmaz. D) 6 renk körlüğü genini 4’ten almıştır.
A) I
E) 7 renk körlüğü geninin taşıyıcısıdır.
BİYOLOJİ
143
B) II
C) III
D) IV
E) V
DENEME - 24
24 5. Mayoz geçiren bir hücrenin çeşitli evrelerdeki görünümü
7. Aşağıdaki bitkisel hormonlardan hangisi köklerde sen-
aşağıda şematize edilmiş ve bu evreler numaralanmıştır.
tezlenir ve odun borularıyla bitkinin toprak üstü organlarına iletilir? A) Etilen B) Oksin
I
II
III
C) Giberellin D) Sitokinin
Şemaya göre, numaralı evrelerde ilgili hücrede bulunan kromozom sayısı aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
E) Absisik asit
II ______
III ______
A)
3
3
3
B)
3
3
6
C)
6
3
6
8. X kişisinde hipotiroidizm rahatsızlığı vardır. Hipotiroi-
D)
6
6
6
E)
12
6
6
dizmde hasta tiroksin gibi tiroit hormonlarını normalden daha düşük miktarlarda salgılar. X kişisinin kan tahlili yapıldığında düşük tiroksin değerleri yanında yüksek TSH (tiroit uyarıcı hormon) ve TRH (tirotropin salıcı hormon) değerlerine sahip olduğu görülmüştür. Yanıt Yayınları
I ______
Buna göre, X kişisindeki hipotiroidizmin nedeni aşağıdakilerden hangisidir? (TRH, hipotalamustan salgılanan ve hipofizin TSH salgısını uyaran bir hormondur.) A) Vücudun metabolik hızının çok fazla azalması B) Sindirim sisteminden besinlerle emilen iyot miktarının düşük olması C) Hipofiz bezinden aşırı miktarda TSH salgılanması
6. Kılcal damarların atardamara yakın kısmında kan plaz-
D) Hipotalamustan yeteri kadar TRH salgılanamaması
masının bir kısmı damar dışına çıkarken, kılcal damarın toplardamara yakın ucunda damar dışında bulunan sıvının bir kısmı kılcal damara girer.
E) Tiroit bezinin hormon salgılayan hücrelerindeki reseptörlerin aşırı tepki oluşturması
Bu olaylar, I. Kılcal damarın toplardamara yakın ucunda kan plazmasının osmotik basıncı damar dışındaki sıvının osmotik basıncından düşüktür. II. Kılcal damarların atardamara yakın ucunda kan basıncı kan plazmasının osmotik basıncından yüksektir.
9. Çiçekli bitkilerde sperm çekirdeklerini aşağıdaki yapılardan hangisi oluşturur?
III. Kılcal damar boyunca kan basıncı azalır ancak kanın osmotik basıncı damar boyunca sabit kalır.
A) Erkek organ
durumlarından hangilerine bağlı olarak gerçekleşir?
B) Dişi organ
A) Yalnız I
D) Tohum taslağı
BİYOLOJİ
B) Yalnız II D) I ve II
C) Tüp oluşturmuş polen
C) Yalnız III
E) Çanak yapraklar
E) II ve III
144
DENEME - 24
24 10. Hücreleri arasında plazmodezm denilen özel geçitler
12. X bitkisi ile Y bakterisinden alınan iki DNA parçası analiz
bulunan bir canlıyla ilgili,
edilmiştir.
I. Çok hücrelidir.
X ve Y DNA’larında;
II. Bitkiler aleminde sınıflandırılır.
I. A + T / G + S oranı,
III. Prokaryot hücre yapısındadır.
II. pürin / pirimidin oranı,
yorumlarından hangileri yapılamaz?
III. hidrojen bağı sayısı,
A) Yalnız I
B) Yalnız III D) II ve III
IV. nükleotit dizisi
C) I ve II
özelliklerinden hangilerinin aynı olması beklenir?
E) I, II ve III
A) Yalnız II
11. Canlı sistemlerde negatif e pozitif geri besleme olmak üzere iki temel düzenleme mekanizması vardır. Negatif geri besleme genellikle homeostazinin sağlanmasında işlev gösterirken daha nadir görülen pozitif geri besleme belirli bir olayın daha hızlı sonuçlandırılmasını sağlar.
D) II ve IV
C) I ve III
E) III ve IV
Yanıt Yayınları
B) Yalnız IV
Buna göre, aşağıdaki olaylardan hangisi pozitif geri beslemeye örnektir? A) Kanın H+ derişimi artar. ® Karbonik asit, karbondioksit ve su oluşturmak üzere parçalanır. ® Solunum hızı artar. ® Kan pH’si yükselir.
B) Fetüs rahim ağzını zorlar. ® Hipofiz bezi oksitosin salgılar. ® Oksitosin rahim kasılmasını artırır. ® Fetüs rahim dışına doğru daha güçlü itilir.
13. Fotosentezin ışık tepkimeleriyle ilgili olarak yapılan
C) Kalsiyum seviyesi düşer. ® Paratiroit bezi parathormon salgılar. ® Kemikten kana geçen kalsiyum miktarı artar. ® Kan kalsiyum seviyesi yükselir.
aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur? A) Enzim kullanılmaz.
D) Hava sıcaklığı arttığında derideki kan damarları genişler. ® Deriye doğru akan kan miktarı artar. ® Deriden kaybedilen ısı artar. ® Vücut ısısı azalır.
B) Bazı fotosentetik bakterilerde görülmez. C) Kloroplastların stomasında gerçekleşir. D) Su tüketilir ve oksijen açığa çıkar.
E) Glukoz düzeyi yükselir. ® Pankreas insülin hormonu salgılar. ® Karaciğerde glikojen sentezi artar. ® Glukoz seviyesi düşer.
BİYOLOJİ
E) Karbondioksitin beş karbonlu bir moleküle bağlanmasıyla başlar.
145
DENEME - 24
24
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
4. • Schwann hücreleri miyelin kılıfı oluşturur.
1. Nitel gözlemler kişiden kişiye değişebilen öznel gözlemlerdir. Kesin sonuçlar içermeyebilir.
• Miyelin kılıf IV ile gösterilmiştir.
Cevap E
Cevap D
2. • Erkeklerin renk körlüğü bakımından genotipleri
5. • I’de her biri iki kromatitli olan 6 kromozom vardır.
fenotipine bakılarak belirlenebilir. Renk körlüğü genini Xr , normal geni XRY ile gösterecek olursak 2 ve 8 için XrY, 4 ve 6 XRY genotiplidir diyebiliriz.
• II’de her biri iki kromatitli 3 kromozom vardır. • III’te 6 kromozom vardır. Birbirinden ayrılmış kromatitler bağımsız birer kromozom olarak kabul edilir.
• 3’ün oğlu renk körü olduğundan 3 taşıyıcıdır. Erkek çocuklar renk körlüğü genini annelerinden alır. 6 da 5’ten almıştır. Cevap D
Yanıt Yayınları
• Renk körü kadınlar (1) XrXr genotiplidir.
Cevap C
6. • Kan ile diğer dokular arasındaki madde alışverişi olaylarında kan basıncı (KB) ve kanın osmotik basıncı (KOB) işlev gösterir.
3. • Ribozom tüm bakterilerde bulunur.
• Kanın atardamara yakın ucunda KB > KOB’dur. • Kanın toplardamara yakın ucunda KOB > KB’dir.
• Çekirdek alanı sitoplazmada DNA’nın bulunduğu bölgedir.
• Kılcal damar boyunca kanın osmotik basıncı değişmez ancak kan basıncı azalır.
• Hücre duvarı bakterilerin çoğunda vardır ancak bazı bakterilerde bulunmaz. • Kamçı ve kapsül de yine tüm bakterilerde bulunmayan yapılardır.
• Kan dışındaki sıvının osmotik basıncı kan plazmasından daha yüksek olursa sıvılar kandan dokuya sızar.
Cevap B
Cevap E
BİYOLOJİ
147
DENEME - 24
24
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
11. • Pozitif geri beslemede belirli bir olayın sonucu o
7. Sitokinin hormonu köklerde sentezlenir ve odun boru-
olayın daha fazla ya da hızlı gerçekleşmesini uyararak olayı hızlandırır. Örneğin A salgısı B’yi, B salgısı C’yi uyarsın. C miktarındaki artış A ve B salgısını azaltıyorsa bu olaya negatif geri besleme denir. C miktarındaki artış A ve B salgısını artırıyorsa pozitif geri besleme vardır. Pozitif geri beslemede C artışı daha fazla C’ye, daha fazla C, çok daha fazla C’ye neden olacaktır.
larıyla gövdeye doğru taşınır. Cevap D
• Doğum sırasında gerçekleşen olaylar pozitif geri beslemeye örnektir. Pozitif geri beslemenin amacı bir olayı hızlandırarak mümkün olan en kısa sürede sonuçlandırmaktır.
8. • Tiroksin yapısında iyot bulunan bir hormondur. • TRH ve TSH hormonları tiroksin salgısını artırır.
Cevap B
• Yüksek TRH ve TSH oranlarına rağmen tiroksin miktarının düşük olmasını iyot eksikliğine bağlayabiliriz.
Yanıt Yayınları
Cevap B
9. • Çiçekli bitkilerde spermler polendeki generatif (üretken) çekirdeğin mitozla bölünmesi sonucunda oluşur.
12. • A+T / G+S türe özgüdür. • Çift zincirli bir DNA molekülünde pürin sayısı pirimidin sayına eşittir. Bu oran X ve Y için 1’dir. • Hidrojen bağı sayısı nükleotit sayısına ve çeşidine göre değişir. X ve Y için farklıdır. Benzer şekilde nükleotit dizisinin de farklı olması beklenir. Cevap A
• Sperm çekirdekleri polen tüpü içerisinde oluşur. Polen tüpünün oluşması için polenin dişi organa tutunması gerekir. Cevap C
13. • Fotosentezin ışık tepkimelerinde çeşitli enzimler işlev gösterir. Örneğin NADP redüktaz NADPH sentezler. • Işık tepkimeleri olmadan fotosentez olmadığından fotosentetik tüm canlılarda görülmesi gerekir.
10. • Plazmodezmler bitkilerde bulunan geçitlerdir. • Bitkiler çok hücreli canlılardır.
• Kloroplastların granasında (tilakoyit zarlarında) gerçekleşir.
• Prokaryot hücreler arasında bu tip geçitler bulunmaz.
• Karbondioksit ışıktan bağımsız tepkimelerde bağlanır.
Cevap B
Cevap D
BİYOLOJİ
148
DENEME - 24
25
BİYOLOJİ TESTİ Bu testte 13 soru vardır.
1. A vitamini uzun süre yüksek miktarda alındığında deri sarı
4. X kromozomunun Y ile homolog olmayan bölgesinde ta-
bir renk alır. Bulanık görme, kemik ağrısı ve şişme, iştahın azalması ve baş dönmesi gibi zehirlenme belirtileri görülür. A vitamini eksikliği yetişkinlerde bir yıldan sonra görülmeye başlar. Eksiklik belirtileri; kemik ve diş gelişiminde problemler, deride kuruma ve pullanma, gece körlüğü, vücut direncinin azalması şeklide sayılabilir.
şınan çekinik bir genden kaynaklanan renk körlüğü erkek bireylerde dişi bireylerden daha yaygındır. Kadın erkek sayısının eşit olduğu, 1000 kişiden oluşan bir popülasyonda erkeklerden 50 tanesi renk körüdür. Hardy - Weinberg dengesinde olduğu bilinen bu popülasyondan rastgele seçilen bir kadının renk körü olma ihtimali kaçtır?
Buna göre, I. A vitamini vücutta depolanabilir.
A) 0,1
II. A vitamini yağda çözünen bir vitamindir.
B) 0,01
C) 0,9
D) 0,99
III. Vitaminler belirli bir dozda alınmalıdır.
E) 0,09
yorumlarından hangileri yapılabilir? B) Yalnız II D) II ve III
C) I ve III E) I, II ve III
2. Pankreas tarafından üretilen tripsinojen, elestaz ve nükleaz gibi enzimler aşağıdaki sindirim sistemi bölümlerinden hangisinde işlev gösterir? A) İnce bağırsak
B) Mide
C) Kalın bağırsak
D) Yemek borusu
Yanıt Yayınları
A) Yalnız I
5. Diploit bir canlının belirli bir kromozom bakımından durumu aşağıda şematize edilmiştir.
E) Rektum
A
b
C
c
Buna göre, bu canlıya ait aşağıdaki gametlerden hangisinin üretimi sırasında mutasyon gerçekleşmiştir?
3. İnsanın kan damarları içerisinde dolaşan alyuvarlarda bulunan karbonik anhidraz enzimlerinin tamamı işlevini kaybedecek olsaydı aşağıdakilerden hangisinin ortaya çıkması beklenirdi?
A)
A) Oksijenin alyuvarlara girme olasılığının azalması B) Kan plazmasındaki bikarbonat (HCO3– ) düzeyinin artması
B) a
B
b
b
C
c
C
E) Alyuvarlarla daha fazla Cl– iyonunun taşınması
149
A
E) A
D) Kandaki karbondioksit kısmı basıncının (pCO2) düşmesi
C)
A
D)
C) Karbondioksitin alyuvara girme olasılığının azalması
BİYOLOJİ
a
B
A
C
b
B
c
DENEME - 25
25 6. Hidatot ve stomalar için;
8. İnsanlarda mayoz bölünme gerçekleşirken homolog kromozomlar ya da kardeş kromatitler zamanında ayrılamaz. Bu durumda fazla ya da eksik sayıda kromozom taşıyan gametler oluşur. Kromozom sayısı bakımından anormal kromozomlara sahip gametlerin döllenmesiyle çeşitli sorunlar ortaya çıkar.
I. gerektiğinde açılıp kapanabilme, II. su ve mineralleri yapraktan uzaklaştırma, III. boşaltımda rol oynama özelliklerinden hangileri ortaktır? A) Yalnız I
B) Yalnız II D) I ve II
Buna göre,
C) Yalnız III
I. Down sendromlu erkek (45 + XY)
E) II ve III
II. Turner sendromlu dişi (44+X0) III. Triplet X sendromlu dişi ( 44+XXX) IV. Klinefelter sendromlu erkek ( 44+XXY) bireylerden hangileri otozomlardaki ayrılmama sonucunda oluşur? A) Yalnız I
7. Grafiklerde insan vücudunda işlev yapan X, Y, Z damarlarının yapısını oluşturan endotel, elastik doku ve düz kas dokusu miktarları gösterilmiştir.
Yanıt Yayınları
B) II ve III
D) II, III ve IV
C) I ve IV
E) I, II, III ve IV
9. Hücre zarının yapısı akıcı mozaik zar modeli ile açıklanır. Bu modele göre zarlar lipit, protein ve karbonhidratlardan oluşur. Aşağıda ökaryotik bir hücrenin zarı akıcı mozaik zar modeline uygun olara şematize edilmiştir.
Endotel Elask doku Düz kas
Glikoprotein Glikolipit
X damarı
Y damarı
Kolesterol
Z damarı
Şematize edilen hücre ile ilgili,
Grafiğe göre, aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?
I. Bitki hücresidir. II. Granüllü endoplazmik retikuluma sahiptir.
A) Kan ile diğer dokular arasındaki madde alışverişi Z damarında gerçekleşir.
III. Aktif taşımayla madde alışverişi yapamaz.
B) X damarının kan basıncı Y damarından yüksektir.
yorumlarından hangileri yapılabilir?
C) Z damarı daima kirli kan taşır.
A) Yalnız I
D) Y damarındaki kanın akış hızı X damarından yüksektir.
E) Y damarı daima temiz kan taşır.
BİYOLOJİ
150
B) Yalnız II D) I ve II
C) Yalnız III E) II ve III
DENEME - 25
25 10. Belirli bir anda adrenalin verilen bir insanın atarda-
12. Bir saksı bitkisi şekildeki gibi aydınlatılmış ve bu bitkinin
marlarındaki kan basıncının değişimini gösteren grafik aşağıdakilerden hangisidir?
140
B)
Kan basıncı (mmHg)
140
120
120
100
100
80
80
60
60
40
40
20
20
0
Kan basıncı (mmHg)
1 2
0
Zaman Adrenalin verilmesi
Zaman
Şemaya göre yapılan,
Adrenalin verilmesi
C)
D)
Kan basıncı 140 (mmHg)
140
120
120
100
100
80
80
60
60
40
40
20
20
0
Zaman
II. Bitkinin 2 tarafındaki oksin derişimi 1 tarafından daha azdır. III. Bitkilerin bu şekilde ışığa yönelmelerine fotonasti denir. açıklamalarından hangileri doğrudur?
0
Adrenalin verilmesi
I. Bitkinin 1 tarafındaki hücreler daha fazla giberellin sentezlemiştir.
Kan basıncı (mmHg)
Zaman
A) Yalnız I
Adrenalin verilmesi
E)
Kan basıncı (mmHg) 140
B) Yalnız II D) I ve II
C) Yalnız III E) II ve III
Yanıt Yayınları
A)
2 yönünde büyüdüğü görülmüştür.
120 100 80 60 40 20 0
Zaman Adrenalin verilmesi
13. Aşağıdaki şekilde biyolojinin santral dogması gösterilmiş, santral dogmayı oluşturan 3 önemli olay numaralandırılarak belirtilmiştir.
1
11. Canlıların akrabalık derecelerinin belirlenmesinde;
DNA
2
RNA
3
Polipeptit
Buna göre, aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?
I. homolog organlar, III. biyokimyasal yapı
A) 1, insan vücudundaki tüm canlı hücreler tarafından gerçekleştirilebilir.
özelliklerinden hangilerinin benzerliğine bakmak yerinde bir davranış olmaz?
C) Ökaryotlarda 2 sitoplazmada, 3 çekirdekte gerçekleşir.
II. analog organlar,
A) Yalnız I
BİYOLOJİ
B) Yalnız II D) I ve II
B) 1, replikasyon; 2, translasyon; 3, transkripsiyondur. D) 3’te mRNA, tRNA ve rRNA birlikte işlev gösterir.
C) Yalnız III
E) 2 gerçekleşirken hücrenin deoksiribonükleotit miktarı azalır.
E) II ve III
151
DENEME - 25
25
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
1. • Fazlası zarar verdiğinden A vitaminin vücutta de-
4. • Popülasyonda 500 erkek 500 kadın bulunmaktadır.
polandığı söylenebilir.
• Erkeklerde bir adet X olduğundan Xr geninin frekansı ile renk körü erkeklerin oranı birbirine eşittir. Bu oran 50/500 = 0,1 olarak hesaplanır.
• Yağda çözünen vitaminler vücutta depolanabilir. • Fazlası ve eksikliği sorun oluşturduğundan vitaminlerin belirli dozlarda alınması gerekir.
• Kadınlarda XrXr genotipine sahip bireyler renk körüdür. Kadınların renk körü olması için sahip oldukları iki X kromozomunun da “Xr” olması gerekir. Bu durumun gerçekleşme ihtimali ayrı ayrı her birinin (Xr kromozomlarının) bulunma ihtimallerinin çarpımına eşittir. Yani kadının renk körü olma olasılığı 0,1 x 0,1 = 0,01’dir.
Cevap E
Cevap B
salgılar ve salgılanan enzimler burada işlev gösterir. Cevap A
Yanıt Yayınları
2. Pankreas sindirimle ilgili enzimlerini ince bağırsağa 5. • D’deki gametin kromozomunda C ve B genleri yer değiştirmiştir. • Bu durum kromozom yapısı mutasyonlarına örnektir. • Bu mutasyona özel olarak inversiyon denir. Cevap D
3. • Karbonik anhidraz enzimi aşağıdaki tepkimeyi ka-
6. • Stomalar açılıp kapanabilir. Hidatotlar açılıp kapan-
talizler.
ma özelliğine sahip değildir. Yaprakların kenarlarındaki açıklıklardır.
• CO2 + H2O « H2CO3
• Hidatotlar su ve minerallerin uzaklaştırılmasında işlev gösterse de stomalardan mineral atılmaz.
• Enzim işlevini yitirecek olursa alyuvardaki karbondioksitler karbonik aside yeteri kadar dönüştürülemez. • Alyuvarda karbondioksit kullanılmadığından alyuvar içinde karbondioksitin derişimi azalmaz. Karbondioksitin difüzyonla alyuvara girme olasılığı azalır.
• Stomalar yaprakta oluşan atıkların (oksijen) dışarı atılmasında yani boşaltımda işlev gösterir. Hidatotlar bazı metabolizma atıklarının suyla birlikte atılabilmesini sağlar yani boşaltımda işlev gösterir.
Cevap C
Cevap C
BİYOLOJİ
153
DENEME - 25
25
BİYOLOJİ TESTİ ÇÖZÜMLERİ
7. • X kılcal damar, Y atardamar, Z toplardamardır.
11. • Analog organlar yapıları ve kökenleri farklı organlardır. Böyle organlar işlevsel benzerlik gösterir. Akrabalık derecelerinin belirlenmesinde kullanılması doğru olmaz.
• Kan ile diğer dokular arasındaki madde alışverişi kılcal damarlarda gerçekleşir. • Atardamarların basıncı daha yüksektir.
• Homolog organlar ve biyokimyasal yapıdaki benzerlikler akrabalık ilişkilerinin belirlenmesinde kullanılabilir.
• Akciğer toplardamarı temiz kan taşır. • Akciğer atardamarı kirli kan taşır.
Cevap B
Cevap D
8. • Otozomlara vücut kromozomları, gonozomlar eşey kromozomları diyebiliriz.
12. • Oksin bitkinin ışık almayan bölgesine gider. Oksin
• İnsanlarda gonozomlar X ve Y kromozomlarıdır.
• I otozomlardaki ayrılmama sonucu oluşmuştur. Cevap A
Yanıt Yayınları
• II, III ve IV gonozom sayısı bakımından anormaldir. I’de otozom sayısı fazladır.
bulunan bölge daha fazla uzar. Bitki ışığa doğru büyür. 2 tarafındaki oksin derişiminin daha düşük olduğunu söyleyebiliriz. • Bitkinin 1 tarafının daha fazla giberellin sentezlediğini söyleyemeyiz. • Bitkilerin ışığa yönelmesine fototropizma denir. Cevap B
9. • Bitki hücrelerinin zarında kolesterol bulunmaz. • Ökaryotik hücrelerde granüllü endoplazmik retikulum bulunabilir. • Tüm canlı hücreler aktif taşıma yapabilir. Cevap B
13. • 1; replikasyon, 2; transkripsiyon 3; translasyondur. • Bölünmeyen hücrelerde örneğin alyuvarlarda replikasyon gerçekleşmez. • Ökaryotlarda 1 ve 2 çekirdekte 3 sitoplazmada gerçekleşir. • Transkripsiyon sırasında ribonükleotitler tüketilir.
10. Adrenalin kan basıncını yükseltir. Bir süre sonra kan
• Translasyon sırasında mRNA, tRNA ve rRNA birlikte işlev gösterir.
basıncı yavaş yavaş normal değerine doğru azalır. Cevap B
BİYOLOJİ
Cevap D
154
DENEME - 25
2016
BİYOLOJİ TESTİ
ÇIKMIŞ SORULAR
Bu testte 30 soru vardır.
1. İşaretli kükürt (35S) içeren bir besi ortamında çoğaltılan
3. Tabloda K ve L canlılarına ait bazı özellikler verilmiştir.
bakterilerden elde edilen;
ÖZELLİK
I. DNA, II. protein, III. polisakkarit moleküllerinin hangilerinde işaretli kükürt bulunması beklenir? A) Yalnız I
B) Yalnız II D) I ve II
C) Yalnız III
K Canlısı
L Canlısı
Plazmit
+
–
Fotonsentez yapma
–
+
Oksijenli solunum yapma
+
+
Fermantasyon yapma
+
–
Endospor oluşturma
+
–
Mitokondri
–
+
(Tabloda “+” işareti özelliğin bulunduğunu, “-” işareti ise özelliğin bulunmadığını göstermektedir.)
E) II ve III
Buna göre, bu canlılarla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğru olabilir?
Yanıt Yayınları
K
L
A) Maya mantarı
Bakteri
B) Alg
Küf mantarı
C) Bakteri
Maya mantarı
D) Küf mantarı
Arke
E) Bakteri
Alg
2. Mitokondri ve kloroplastın ökaryotik hücre yapısına endosimbiyoz olayı sonucunda katıldığı varsayılmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi, mitokondrinin ökaryotik hücre yapısına kloroplasttan daha önce katıldığının kanıtı olabilir?
4. Hücre zarından madde taşınımıyla ilgili,
A) Mitokondrinin boyutlarının kloroplasttan daha küçük olması
I. Oksijen, hücre zarından daima pasif taşıma yoluyla geçer.
B) Mitokondrinin iki zarlı, kloroplastın üç zarlı olması
II. Hücre zarının iki tarafında derişim farkına sahip olan her madde, kolaylaştırılmış difüzyonla geçiş yapabilir.
C) Mitokondrinin, hücre içindeki sayısının göreceli olarak daha fazla olması
III. Aktif taşımada moleküller yalnızca hücre dışından hücre içine doğru taşınır.
D) Mitokondrinin ökaryotik canlıların hepsinde, kloroplastın ise yalnızca bitkilerde ve bazı bir hücrelilerde bulunması
ifadelerinden hangileri doğrudur? A) Yalnız I
E) Fotosentez sırasında kloroplastta üretilen oksijenin mitokondri tarafından kullanılabilmesi
B) Yalnız II D) I ve II
155
C) Yalnız III E) I ve III
BİYOLOJİ
BİYOLOJİ
ÇIKMIŞ SORULAR
2016
5. Tabloda canlılarda ATP elde edilen bazı süreçler I, II ve III
6. Bir miktar üzüm suyu içerisine yeterli miktarda bira mayası
ile gösterilmiştir.
eklenip ortam oksijensiz bırakıldığında, bazı moleküllerin miktarlarındaki değişimler aşağıdaki grafikte 1 ve 2 numaralı eğrilerle gösterilmiştir.
Süreçler I Oksidatif fosforilasyon
+
Substrat düzeyinde fosforilasyon
+
Son elektron alıcısı oksjen
+
Son elektron alıcısı asetaldehit
II
III
+
+
+
Son elektron alıcısı pirüvat
+
(Tabloda “+” işareti durumun varlığını göstermektedir.) Bu tablodaki verilere göre ATP elde edilen süreçler, aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
I
II
Bu grafikteki 1 ve 2 numaralı eğriler aşağıdaki moleküllerden hangilerine ait olabilir?
III
A) Laktik asit fermantasyonu
Etil alkol fermantasyonu
Aerobik solunum
B) Laktik asit fermantasyonu
Anaerobik solunum
C) Aerobik solunum
I
II
CO2
Etil alkol
Etil alkol fermantasyonu
B)
CO2
Enzim
C) Etil alkol
CO2
Etil alkol fermantasyonu
Laktik asit fermantasyonu
D) Enzim
Glikoz
D) Anaerobik solunum
Laktik asit fermantasyonu
Etil alkol fermantasyonu
E) Glikoz
CO2
E) Etil alkol fermantasyonu
Laktik asit fermantasyonu
Aerobik solunum
Yanıt Yayınları
A)
7. Fotosentez sırasında su molekülü aşağıdaki gibi ayrışır. I
II
III 1 O H2O ® e– + H+ + 2 2 Buna göre I, II ve III ile numaralandırılmış olan elemanlardan hangileri fotosentezin ışıktan bağımsız tepkimelerinde kullanılacak moleküllerin sentezinde işlev görür? A) Yalnız I
BİYOLOJİ
156
B) Yalnız II D) I ve II
C) Yalnız III E) II ve III
BİYOLOJİ
ÇIKMIŞ SORULAR
2016
8. Şekilde, insanda dişi üreme sisteminin bazı kısımları nu-
10.
maralarla gösterilmiştir.
Şekildeki biyokütle piramidine göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Üreticilerin toplam kütlesi, birincil tüketicilerin toplam kütlesinden fazladır. Normal menstruasyon döngüsünde önce dokusu kalınlaşan, kılcal damarları genişleyen, kan miktarı ve mukus salgısı artan, döllenme gerçekleşmediğinde ise kalınlaşmış dokusu parçalanarak dışarı atılan yapı aşağıdakilerden hangisidir? B) II
C) III
D) IV
C) Bir trofik düzeyden bir üst düzeye geçerken aktarılan enerji azalmaktadır. D) İkincil tüketicilerin birey sayısı, üreticilerden daha azdır. E) En büyük vücuda sahip bireyler, her zaman piramidin tepesinde yer alır.
E) V
Yanıt Yayınları
A) I
B) Üçüncül tüketiciler biyolojik birikimin en fazla olduğu gruptur.
9. Aşağıdakilerden hangisi hayvan hücrelerinde hücre dön-
11. Doğadaki azot döngüsündeki denitrifikasyon basamağı
güsünün mitoz evresinde gerçekleşmez?
aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesini sağlar?
A) Kromozomların kutuplara çekilmesi
A) Amonyaktan nitrit oluşumu
B) İğ ipliklerinin oluşumu
B) Nitritten nitrat oluşumu
C) Sentrozomların birbirinden uzaklaşması
C) Azotun gaz hâlinde atmosfere verilmesi
D) DNA’nın kendini eşlemesi
D) Atmosferdeki azotun, bazı bakterilerce bağlanması
E) İğ ipliklerinin kinetokorlara bağlanması
E) Bitkilerin suda çözünen azot tuzlarını alması
157
BİYOLOJİ
BİYOLOJİ
ÇIKMIŞ SORULAR
2016
12. Aşağıda verilen canlılar arasındaki ilişkilerden hangisi
14. Eşeyli üremeyle çoğalan otsu bir çiçekli bitkiyle ilgili
mutualizme örnek oluşturmaz?
olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Su ve mineralleri, üzerinde yaşadığı elma ağacından sağlayan ökse otu ile elma ağacı arasındaki ilişki
A) Açık tohumlu olabilir.
B) Geviş getiren memelilerin işkembesinde yaşayan ve selüloz sindirimini gerçekleştiren mikroorganizmalar ile bu memeliler arasındaki ilişki
C) Üremelerinde çifte döllenme görülür.
B) Tek çenekli olabilir. D) Yaprakları paralel damarlı olabilir. E) Tohumlarında endosperm bulunur.
C) Mercanlar ile onların dokularında yaşayan ve fotosentez ürünlerinin bir kısmını mercan ile paylaşan algler arasındaki ilişki D) Bitki köklerinde yaşayan ve azot bağlayan bakterilerle bitki arasındaki ilişki E) İnsan bağırsağında yaşayan ve bazı vitaminleri sentezleyen bakteriler ile insan arasındaki ilişki
15. Kromozom sayısı 2n = 16 olan çiçekli bir bitkinin; I. kök ucu meristem hücrelerindeki, II. yumurta hücresindeki, III. sperm hücresindeki,
13. Aşağıdaki grafikler, K ve L türlerinin popülasyon yoğunlukları ile hayatta kalma ilişkilerini göstermektedir.
Yanıt Yayınları
IV. endospermindeki kromozom sayıları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
I
II
III
IV
A)
16
8
8
16
B)
16
8
8
32
C)
16
8
8
24
D)
16
16
8
48
E)
8
8
16
16
Bu grafiklere göre, I. K popülasyonunda, popülasyon yoğunluğu belirli bir düzeyin altında olduğunda hayatta kalma oranı daha yüksektir. II. L popülasyonunda, popülasyon yoğunluğunun belirli bir düzeyin üstünde olması, hayatta kalmayı olumsuz yönde etkiler.
16. Bir bitkinin yaprağında gerçekleşen; I. fotosentez, II. terleme,
III. L popülasyonu hayatta kalma grafiğinin, K popülasyonu hayatta kalma grafiğinden farklı olmasının nedeni, L popülasyonunda genetik çeşitliliğin daha yüksek olmasıdır.
III. solunum olaylarından hangileri, yaprak hücrelerinde ozmotik basıncın artmasına ve komşu hücrelerden su almalarına neden olabilir?
yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I
BİYOLOJİ
B) Yalnız II D) II ve III
C) I ve II
B) Yalnız II
A) Yalnız I
E) I, II ve III
158
D) I ve II
C) Yalnız III E) II ve III
BİYOLOJİ
ÇIKMIŞ SORULAR
2016
17. Tabloda dört çiftin kan grubu fenotipleri belirtilmiştir. Çiftler
Çiftlerin Kan Grupları
Zikeye X Ömer
A x O
Funda X Enes
AB x AB
Ceren X Ali
vO x AB
Ayşe X Yakup
B xA
19. Eşeyli üremenin görüldüğü bir popülasyonda, A ve B genleri farklı özellikleri kontrol etmektedir. Bu genlerin her birinin üçer aleli (A1, A2, A3 ve B1, B2, B3) mevcut ise bu popülasyonda bu iki genin oluşturacağı kaç farklı genotipe rastlanabilir? A) 9
Bu çiftlerle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) 16
C) 27
D) 36
E) 81
20. Bir ökaryotik hücre içerisindeki bilgi akışının DNA→RNA→Polipeptit yönünde olduğu bilinmektedir.
A) “Zekiye-Ömer” çiftinin çocuklarının kan grubu fenotipleri ya annelerinin ya da babalarının kan grubu fenotipinde olacaktır.
Aşağıda bir DNA molekülü ile üzerinde yer alan ve birbirinden bağımsız olarak çalışan iki gen, bölgesel olarak gösterilmiştir.
B) “Funda-Enes” çiftinin, O kan grubuna sahip çocukları olamaz. C) “Ceren-Ali” çiftinin, AB kan grubuna sahip çocukları olamaz.
E) “Funda-Enes” çifti ile “Ceren-Ali” çiftinin A kan grubuna sahip bir çocuklarının olma olasılıkları aynıdır.
Yanıt Yayınları
D) “Ayşe-Yakup” çiftinin, O kan grubuna sahip çocuklarının olması beklenebilir. Bu DNA molekülü üzerinden bilgi akışıyla ilgili, I. DNA zincirlerinden herhangi birinde ortaya çıkan bir nükleotit değişikliği mRNA’da mutlaka kendisini gösterir. II. Kural olarak genlerin birinde meydana gelen bir mutasyonun, diğer genin kontrol ettiği protein sentezini etkilemesi beklenmez.
18. Aşağıdaki soyağacında, koyu renkle gösterilen bireyler,
III. 1 nolu zincir, bu genlerin her ikisinin de şifrelediği proteinler için anlamlı zincir olarak işlev görür.
belirli bir özellik bakımından aynı fenotiptedir.
ifadelerinden hangileri doğrudur? A) Yalnız I
Buna göre, bu özelliğin kalıtımı;
III. X kromozomunda taşınan çekinik alel ile,
A) Bir defada çok sayıda yavru üretmesi
IV. X kromozomunda taşınan baskın alel ile
B) Yeni döl verme süresinin uzun olması
taşınma biçimlerinden hangileriyle gerçekleşebilir?
D) II ve IV
E) II ve III
organizma” olarak kullanılacak bir hayvanda bulunması istenen özelliklerden biri değildir?
II. otozomal kromozomlarda taşınan baskın alel ile,
B) I ve III
D) I ve II
C) Yalnız III
21. Aşağıdakilerden hangisi genetik çalışmalarda “model
I. otozomal kromozomlarda taşınan çekinik alel ile,
A) I ve II
B) Yalnız II
C) Yavrularının gelişim evresinin kısa olması D) Laboratuvar koşullarında üretilebilmesi
C) II ve III
E) Üzerinde çalışma yapmaya elverişli olması
E) III ve IV
159
BİYOLOJİ
BİYOLOJİ
ÇIKMIŞ SORULAR
2016
22. İnsan sindirim sisteminde işlev gören;
24. Aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşebilmesi için enerji harcanmaz?
I. gastrin, II. sekretin,
A) Oksijenin alveollerden kana geçmesi
III. kolesistokinin
B) Paramesyumun sillerinin hareketiyle yer değiştirmesi
hormonlarından hangileri onikiparmak bağırsağından salgılanır?
C) Sinir hücrelerinde impulsun iletilmesi
B) Yalnız II
E) Glikozun hücre solunumunda yıkılması
A) Yalnız I
D) I ve II
D) Ribozomlarda polipeptit sentezlenmesi
C) II ve III
E) I, II ve III
25.
23. Aşağıdaki grafiklerden hangisi, sağlıklı bir insanın kan dolaşımında kanın; atardamar, kılcal damar ve toplardamardan geçerken basıncındaki değişimi göstermektedir?
İrdardaki miktar
K (mg/dL)
100
0
L (mEq/L)
140
90
M (mg/dL)
15
900
Tabloda, sağlıklı bir insanın kan plazması ve idrarındaki bazı maddelerin yaklaşık miktarları verilmiştir.
A)
Buna göre tabloda üre, sodyum ve glikozu gösteren K, L ve M harflerinin doğru karşılıkları aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir? Yanıt Yayınları
B)
Kan plazmasındaki miktar
K
L
M
A) Üre
Glikoz
Sodyum
B) Üre
Sodyum
Glikoz
C) Glikoz
Sodyum
Üre
D) Glikoz
Üre
Sodyum
E) Sodyum
Glikoz
Üre
C)
26. Bir kasabada, 1940 yılında meydana gelen kızamık salgınından 50 yıl sonra bir kızamık salgını daha meydana gelmiştir. Birinci salgında hastalığı geçirip hâla yaşayanlar (M) ve aşılanmış kişiler (N) ikinci salgında hastalığa yakalanmamışlardır.
D)
Buna göre, M ve N gruplarının ikinci salgına karşı gösterdiği bağışıklık tipleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
E)
BİYOLOJİ
160
M
N
A) Aktif bağışıklık
Aktif bağışıklık
B) Doğal bağışıklık
Doğal bağışıklık
C) Aktif bağışıklık
Pasif bağışıklık
D) Pasif bağışıklık
Doğal bağışıklık
E) Pasif bağışıklık
Pasif bağışıklık
BİYOLOJİ
ÇIKMIŞ SORULAR
2016
27. Hayvanlarda gözlenen;
29. Aşağıdakilerden hangisi insanlarda, paratiroit bezi tarafından salgılanan parathormonun işlevlerinden biridir?
I. bal arılarının buldukları besinin kovana göre konumunu diğer arılara bildirmek için vücut dansları yapması,
A) Kemik dokudan kana kalsiyum geçişini uyarma
II. bir yaşındaki çita yavrularının anneleriyle birlikte katıldıkları üçüncü avda bir ceylan yakalamaları,
B) Boşaltım sistemi yoluyla kalsiyum atılmasını uyarma
III. bir bahçe örümceğinin böcek yakalamak için türe özgü ağ örmesi,
C) Sodyum potasyum metabolizmasını düzenleme
IV. yeni doğmuş bir geyik yavrusunun ayağa kalkar kalkmaz annesini emmeye çalışması
E) Böbreklerden sodyum emilimini uyarma
D) Kanın ozmotik basıncını azaltma
davranışlarından hangileri içgüdüsel davranışlara örnektir? A) Yalnız I
D) I, III ve IV
C) II ve IV
E) II, III ve IV
Yanıt Yayınları
B) Yalnız II
28.
30. Bir popülasyonda, a alelinin frekansının bir süre sonra değiştiği gözleniyor. Bu duruma aşağıdaki etkenlerden hangisi neden olmaz? A) Göç B) Rastgele çiftleşme C) Doğal seçilim D) Mutasyon E) Bazı bireylerin daha fazla yavru meydana getirmesi
İnsanda, şekilde gösterilen kolun ok yönünde hareket etmesini sağlamak için iki farklı kasta (A ve B kaslarında) ve motor sinirlerde (1 ve 2) gerçekleşen olaylar aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir? A kası B kası
Motor sinir 1
Motor sinir 2
A) Kasılır
Gevşer
Uyarılır
İnhibe olur
B) Kasılır
Gevşer
İnhibe olur
Uyarılır
C) Gevşer
Kasılır
Uyarılır
Uyarılır
D) Gevşer
Kasılır
Uyarılır
İnhibe olur
E) Kasılır
Kasılır
Uyarılır
Uyarılır
161
BİYOLOJİ
2017
BİYOLOJİ TESTİ
ÇIKMIŞ SORULAR
Bu testte 30 soru vardır.
1. Difüzyon ve osmoz ile ilgili olarak
4. Asit yağmurları ile ilgili,
I. Enerji harcanmaksızın gerçekleşirler.
I. Tarım ürünlerinde ve doğal bitki örtüsünde verimliliği düşürür.
II. Seçici geçirgen olan yapay veya doğal bir zarın varlığında gerçekleşebilirler.
II. Sucul habitatlarda, canlıların hoşgörü gösteremediği pH değerlerinin oluşmasına neden olur.
III. Zardan geçemeyen moleküllerin hücre dışına atılmasını sağlarlar.
III. Yalnızca atmosferde karbon dioksit derişiminin normalin üzerine çıkmasıyla oluşur.
ifadelerinden hangileri ortaktır? A) Yalnız I
B) Yalnız II D) I ve II
ifadelerinden hangileri doğrudur?
C) Yalnız III
A) Yalnız I
E) II ve III
B) Yalnız II D) I ve III
C) I ve II E) II ve III
2. Yapısal bir polisakkarit olan kitin ile ilgili aşağıdaki ifaA) Saf kitin yumuşak olmakla birlikte yapısına kalsiyum karbonat tuzunun katılmasıyla sertleşir. B) Eklem bacaklı canlıların dış iskeletinde bulunur.
Yanıt Yayınları
delerden hangisi yanlıştır?
C) Diğer polisakkaritlerden farklı olarak yapısında azot bulunur.
5. Kendisi renk körü olan Fatih, “X-Bağlı Genlerin Kalıtımı” konusunu öğrendikten sonra kendi ailesine ait aşağıdaki soyağacını çiziyor.
D) Birçok mantarın hücre duvarının yapısına katılır. E) Böceklerin hücre zarının sertliğini sağlar.
Ailesinin soyağacını doğru bir şekilde çizdiğine göre, cinsiyetini henüz bilmediği kardeşinin (?) renk körü olma olasılığını bulmaya çalışan Fatih’in yaptığı aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?
3. Aşağıdakilerden hangisi hayvanların hepsinin ortak özel-
A) Kardeşim erkek olursa renk körü olma olasılığı % 50’dir.
liğidir?
B) Kardeşimin kız ve renk körü olma olasılığı % 25’tir.
A) Sinir sistemine sahip olmaları
C) Renk körü bir kardeşimin doğma olasılığı % 25’tir.
B) Bilateral (iki taraflı) simetriye sahip olmaları
D) Renk körü hastalığının ortaya çıkma olasılığı cinsiyete göre değişmektedir.
C) Ökaryot canlılar olmaları
E) Doğacak kardeşimin kız ve taşıyıcı olma olasılığı % 25’tir.
D) Sindirim kanalına sahip olmaları E) Baş bölgesine sahip olmaları
163
BİYOLOJİ
BİYOLOJİ
6. Mendel genetiği ve alel kavramıyla ilgili,
9. Bakterilerin çoğalmasını engellemek isteyen bir öğrenci, petri kaplarında yetiştirdiği çeşitli bakteri türleri üzerine farklı maddeler uygulamaktadır.
I. Bir genin ayırt edilebilir fenotipik özellikler meydana getirebilen alternatif çeşitlerine alel denir ve genellikle alellerden birisi baskın diğeri çekiniktir.
Aşağıdaki maddelerden hangisinin hiçbir bakterinin çoğalmasını engellemesi beklenmez?
II. Baskın alelin etkisini göstermesi çekinik alelin olup olmamasına bağlıdır, çekinik alel ise etkisini baskın alelin olup olmamasından bağımsız olarak gösterir. III. Bazı genetik çaprazlamalarda F1 dölünde rastlanmayan fenotipe F2 dölünde rastlanabilir.
A) Hücre duvarı sentezini durduran bir madde B) Protein sentezini durduran bir madde C) İğ ipliklerinin sentezini durduran bir madde D) Hücredeki enzimleri inhibe eden bir madde
ifadelerinden hangileri doğrudur? A) Yalnız I
B) Yalnız II D) I ve II
ÇIKMIŞ SORULAR
2017
E) Hücre solunumunu inhibe eden bir madde
C) Yalnız III E) I ve III
10. Mitoz bölünme süresince gerçekleşen; I. kromozomların ekvator düzleminde dizilmesi,
7.
II. iğ ipliklerinin oluşmaya başlaması,
I. Genellikle baskın memeli hayvan türlerine göre adlandırılırlar.
III. Farklı karasal biyom gruplarının bitki örtüleri farklı olabilir.
IV. kardeş kromatitlerin ayrılması Yanıt Yayınları
II. Bitkilerin dağılımı, hayvan türleri için çok farklı habitatlar sağlar.
III. çekirdek zarının oluşumu,
Karasal biyomlar ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? A) Yalnız I
B) Yalnız II D) I ve III
olaylarının gerçekleşme sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? A) II – I – IV – III
B) III – II – IV – I
D) II – IV – I – III
C) IV – II – I – III
E) III – II – I – IV
C) Yalnız III E) II ve III
11. İnsan kalbinin yapısını ve çalışmasını öğrenmiş olan bir öğrenci, aşağıdakilerden hangisinin yanlış olduğunu ifade edecektir? A) Dinlenmekte olan bir insanın kalp kası hücreleri, kasıldığı süreden daha fazla bir süre gevşemiş durumda bulunur.
8. Bazı türlerde, hermafrodit bireyler kendilerini dölleme yeteneğine sahip olmasına rağmen genellikle başka bireylerle döllenmeyi tercih ederler.
B) Kalple bağlantılı atardamarların, kalple birleştikleri yerde tek yönlü açılıp kapanan kapakçıklar vardır.
Bu durumun sağladığı avantaj aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
C) Biküsbit ve triküsbit kapakçıklar, sinirsel uyarılarla açılıp kapanmaktadır.
A) Kısa sürede daha çok yavru oluşturma
D) Kulakçıklara dolan kan, karıncıklar kasılı durumda değilse karıncıkların içerisine akacaktır.
B) Yavrular arasında genetik çeşitliliği sağlama C) Ebeveynler arasında yavru bakımını paylaşma
E) Kalp kası, kendisinin ürettiği impulslar sayesinde ritmik çalışmasına karşın sinirsel uyarılarla çalışma hızı değiştirilebilmektedir.
D) Ana bireylere benzer yavrular oluşturma E) Ana bireyin çok sayıda klonunu üretme
BİYOLOJİ
164
BİYOLOJİ
12. İnsan böbreğinde yer alan aşağıdaki yapıların hangisinin
15. Şekilde, insan vücudunda yer alan bazı organ ve yapılar
içeriği, dışarıya atılan idrar ile aynı bileşimdedir? A) Glomerulus
B) Bowman kapsülü
D) Distal tüp
ÇIKMIŞ SORULAR
2017
numaralandırılarak gösterilmiştir.
C) Henle kulpu
I
E) Havuzcuk
II
13. İnsanlarda; II. testosteron salgılanması,
B) II numaralı organda safra üretimi gerçekleşir.
IV. süt bezlerinin uyarılması
C) III numaralı yapı içerisinden yağların fiziksel ve kimyasal sindirimini gerçekleştiren maddeler geçiş yapar.
olaylarından hangileri lüteinleştirici hormonun (LH) salgılanması sonucunda gerçekleşir? B) I ve III
D) IV numaralı organda hem sindirim enzimi hem de hormon üretimi gerçekleşir.
C) II ve III
E) V numaralı organdan II ve IV numaralı organları uyaracak hormon salgılanır.
E) III ve IV Yanıt Yayınları
D) II ve IV
V
A) I numaralı organda amonyaktan üre sentezi gerçekleşir.
III. menstruasyonun başlaması,
IV
Bu organ ve yapılarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
I. ovulasyonun gerçekleşmesi,
A) I ve II
III
14. Aşağıda insana ait kulak yapısı gösterilmiştir.
16. Kasılan bir iskelet kasının gevşeme sürecinde aşağıdaki olaylardan hangisi gerçekleşmez? A) Sinir hücresinden gelen uyartının kesilmesi B) Sinaptik yarıktaki asetilkolin miktarının azalması C) Nöronun akson ucunun kas hücresinden ayrılması D) Miyozin filamentinin aktin filamentinden ayrılması E) Sarkoplazmik retikuluma Ca2+ iyonlarının pompalanması
17. Hayvanların iletişim amacıyla kullandıkları; I. bal arılarının bolca bulunan besinin yerini bildirmesi, Buna göre, kulaktaki yapılar ve işlevleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
II. erkek meyve sineklerinin kanatlarını açıp titreterek kur sesi çıkarması,
A) Kulak kepçesi, sesin toplanmasını sağlar.
III. böceklerin üreme döneminde eşeylerin çekimi için feromon salgılaması
B) Ses dalgaları ile ilk kez kulak zarı titreşir.
davranışlarından hangileri kimyasal uyarı şekline örnektir?
C) Sesin iletilmesi sürecinde bazı küçük kemikler işlev görür. D) Östaki borusu, orta kulak ile yutak arasında bulunur.
A) Yalnız I
E) Ses, yarım daire kanallarında duyuma dönüştürülür.
165
B) Yalnız II D) I ve II
C) Yalnız III E) II ve III
BİYOLOJİ
BİYOLOJİ
ÇIKMIŞ SORULAR
2017
18. Aşağıdakilerden hangisi enerji kaynağı olarak ATP’nin
21. Aşağıdaki bitki hareketlerinden hangisi, uyarının yönüne
kullanıldığı anabolik olaylardan biridir?
bağlı olmadan turgor basıncındaki değişimle gerçekleşir?
A) Pirüvik asidin asetil CoA’ya dönüşmesi
A) Kökün yara yönünün tersine yönelmesi
B) Amino asitlerden protein sentezi
B) Bitki köklerinin, kendisi için yararlı olan organik ve inorganik maddelerin bulunduğu bölgeye doğru büyümesi
C) Monosakkaritlerin pirüvik aside dönüşmesi D) Asetil CoA’nın Krebs döngüsüne katılması
C) Asma bitkisinin bir başka bitkiye sarılması
E) Krebs döngüsünden CO2 çıkışı
D) Küstüm otu bitkisine dokununca yapraklarının kapanması E) Kökün suya doğru yönelmesi
19. Kloroplastlarda fotosentez sırasında; I. elektron taşıma sisteminde yükseltgenme ve indirgenme olaylarının gerçekleşmesi, Yanıt Yayınları
II. oksijenin üretilmesi, III. karbonhidrat üretimi olaylarından hangileri granalarda gerçekleşir? A) Yalnız I
B) I ve II D) II ve III
E) I, II ve III
Buna göre yaz mevsiminin sonunda, gövdede, numaralarla gösterilen dokularla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
için gerekli olan enerjiyi inorganik maddeleri oksitleyerek açığa çıkan kimyasal enerjiden karşılayabilirler.
A) V numaralı doku, III numaralı dokunun yerini alan peridermdir.
Buna göre, aşağıdaki inorganik maddelerden hangisi kemosentetik canlılar tarafından enerji kaynağı olarak kullanılmaz?
BİYOLOJİ
B) Hidrojen sülfür D) Nitrit
mevsimi başı ve yaz mevsimi sonundaki gövde büyümesi gösterilmiştir.
C) I ve III
20. Kemosentetik canlılar, ihtiyaç duydukları besinleri üretmek
A) Kükürt
22. Şekilde iki yıllık odunsu bir bitkinin, aynı yıl içinde bahar
B) IV numaralı doku, bir sekonder meristemdir. C) II numaralı doku, yıllık yaş halkalarını oluşturur. D) V numaralı doku, hücreler arası boşluk içermez.
C) Amonyak
E) I numaralı dokuya ait hücrelerin boyutları mevsime bağlı değişiklik gösterir.
E) Karbon dioksit
166
BİYOLOJİ
23. Çiçekli bitkilerde üreme süreciyle ilgili,
26. DNA’nın replikasyonuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
I. Megaspor ana hücreleri mayoz geçirdikten sonra oluşan hücrelerin hepsi yaşamını sürdürür.
A) Replikasyon sırasında DNA’nın iki iplikçiği de kalıp olarak kullanılır.
II. Çifte döllenme ile farklı kromozom sayılarına sahip yapılar meydana gelir.
B) Replikasyon sonucunda hücredeki DNA miktarı başlangıçtakinin iki katına çıkar.
III. Olgun polenin içerisinde her zaman gelişmiş durumda bir polen tüpü bulunur.
C) Replikasyonda DNA polimeraz enzimi helikaz enziminden önce görev alır.
ifadelerinden hangileri doğrudur? A) Yalnız I
ÇIKMIŞ SORULAR
2017
B) Yalnız II D) I ve II
D) DNA polimeraz enzimi, DNA ipliğinin karşısına, doğru bazların getirilmesinden sorumludur.
C) Yalnız III E) II ve III
E) Helikaz enzimi replikasyona uğrayacak DNA’nın iki iplikçiği arasındaki hidrojen bağlarını koparır.
24. Suyun aşağıdaki özelliklerinden hangisi, bitkilerin gövA) Molekülleri arasında hidrojen bağları oluşabilmesi B) Özgül ısısının yüksek olması C) Buharlaşma ısısının yüksek olması
Yanıt Yayınları
desinde yer çekimine zıt yönde taşınmasını kolaylaştırır?
D) Sıvı hâlinin katı hâline göre daha yoğun olması E) Çözücü bir madde olması
27. Bilim insanları yaptıkları bir araştırmada, ana kara ve ana karaya oldukça benzer özellikler gösteren çok yakın bir adada yayılış gösteren bir fare türünün iki popülasyonunun kürk rengi dağılımlarını aşağıdaki gibi saptamıştır. POPÜLASYONLAR
Kahverengi bireylerin frekansı
Siyah renkli bireylerin frekansı
Ana kara popülasyonu
% 90
% 10
Ada popülasyonu
% 10
% 90
Ada popülasyonlarının ana kaynağının ana kara popülasyonları olduğu bilindiğine göre, bu kalıtsal özelliklerin popülasyonlarda farklı frekanslarla temsil edilmesinin en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
25. Genetik şifreyle ilgili, I. Bazı istisnaları olmasına karşın genetik kodun evrensel olduğu kabul edilir. II. Bir canlıdaki bir kodon, o canlıda birden fazla amino asidi şifreleyebilir.
A) İki alanda mutasyon oluşum hızının farklı olması
III. Kural olarak bir canlıdaki genlerin başlama kodonları aynıdır.
C) Ada popülasyonunun buraya ana karadan göç eden çok az sayıda bireyin çoğalmasıyla oluşması
B) Seçilim baskısının iki alanda birbirinden farklı olması
ifadelerinden hangileri doğrudur? A ) Yalnız I
B) Yalnız III D) I ve III
D) İki popülasyondaki bireylerin üreme yeteneklerinin birbirinden farklı olması
C) I ve II
E) İki popülasyondaki bireylerin ömür uzunluklarının birbirinden farklı olması
E) I, II ve III
167
BİYOLOJİ
BİYOLOJİ
2017
28. Aşağıda bir deniz ekosisteminde, numaralarla belirtilen 10
ÇIKMIŞ SORULAR
30. sorunun cevabını, cevap kâğıdınızdaki ilgili alana sola dayalı olarak yazıp kodlayınız.
farklı canlı türünden oluşan bir besin ağı gösterilmiştir. Bu besin ağında trofik ilişkiler, hangi canlının diğerinin besinini oluşturduğunu gösteren bağlantı oklarıyla ifade edilmiştir.
30. Bir doktor muayene ettiği kişinin sinir sistemi işlevlerinden birini test edebilmek için dizine küçük bir çekiçle vuruyor. Bunun sonucunda muayene edilen kişinin bacağı şekildeki gibi kasılarak ileri doğru fırlıyor.
Bu besin ağı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) 1 numaralı canlılar, fitoplanktonik organizmalar olabilir. C) Bu besin ağında omnivor özellikte bir canlı bulunmamaktadır. D) Bu besin ağındaki besin zincirlerinin uzunlukları birbirinden farklı olabilir.
Yanıt Yayınları
B) 4 numaralı canlı türüne ait bireyler otçuldur.
E) Ortama karışan toksik bir maddenin, görece olarak en fazla 10 numaralı canlıda birikmesi beklenir.
29. Bal özü almak için adaçayı bitkisinin çiçeğine gelen arı, beslenmesi sırasında başıyla kısır polen kesesini sapa bağlayan kısma bastırır. Bu arada verimli kese arıya çarpar ve polenler arının sırtına yapışır. Bu arı beslenmek üzere diğer adaçayı bitkilerine gittiğinde, vücuduna yapışan polenler bu çiçeklerin tepeciğine taşınır. Buna göre, adaçayı bitkisi ile bu arılar arasındaki ilişki tipi aşağıdakilerden hangisidir? A) Kommensalizm
BİYOLOJİ
B) Mutualizm
D) Dış parazitlik
C) Yarı parazitlik
E) Saprofitlik
168
Bu örnekteki gibi, kişilerin çeşitli uyarılara karşı vermiş olduğu hızlı ve istemsiz tepkilerin genel adı nedir?
CEVAP ANAHTARI
CEVAP ANAHTARI
DENEME - 1 1-D
2-E
3-B
4-B
5-C
6-C
7-D
8-A
9-B
10-E
11-E
12-A
13-D
8-D
9-B
10-C
11-B
12-E
13-A
8-C
9-E
10-C
11-E
12-B
13-B
8-E
9-E
10-B
11-B
12-A
13-D
8-A
9-E
10-C
11-C
12-B
13-E
8-D
9-C
10-E
11-D
12-E
13-D
8-A
9-B
10-C
11-C
12-C
13-A
DENEME - 2 1-E
2-A
3-C
4-D
5-A
6-D
7-D
DENEME - 3 1-B
2-D
3-B
4-B
5-E
6-C
7-B
DENEME - 4 1-B
2-A
3-C
4-B
5-D
6-B
7-A
DENEME - 5 1-A
2-E
3-A
4-A
5-E
6-A
7-C
DENEME - 6 1-E
2-B
3-E
4-B
5-D
6-D
7-E
DENEME - 7 1-C
2-C
3-A
4-C
5-A
6-C
7-C
171
BİYOLOJİ
CEVAP ANAHTARI
DENEME - 8 1-D
2-A
3-C
4-A
5-D
6-D
7-D
8-A
9-B
10-B
11-C
12-C
13-C
8-B
9-C
10-A
11-E
12-D
13-D
8-D
9-D
10-D
11-D
12-B
13-D
8-D
9-D
10-B
11-D
12-D
13-D
8-D
9-D
10-E
11-A
12-B
13-E
8-B
9-A
10-B
11-D
12-D
13-C
DENEME - 9 1-A
2-E
3-A
4-C
5-D
6-C
7-D
DENEME - 10 1-D
2-E
3-A
4-E
5-A
6-D
7-A
DENEME - 11 1-B
2-D
3-B
4-E
5-E
6-C
7-A
DENEME - 12 1-C
2-D
3-C
4-B
5-C
6-D
7-E
DENEME - 13 1-E
BİYOLOJİ
2-B
3-A
4-E
5-B
6-A
7-B
172
CEVAP ANAHTARI
DENEME - 14 1-A
2-D
3-A
4-B
5-C
6-A
7-A
8-A
9-C
10-A
11-C
12-C
13-A
8-C
9-E
10-B
11-A
12-C
13-A
8-D
9-B
10-C
11-D
12-D
13-B
8-A
9-A
10-A
11-C
12-E
13-D
8-B
9-D
10-B
11-D
12-A
13-D
8-D
9-E
10-A
11-A
12-B
13-E
DENEME - 15 1-B
2-D
3-D
4-D
5-C
6-E
7-A
DENEME - 16 1-C
2-B
3-D
4-D
5-D
6-B
7-A
DENEME - 17 1-E
2-B
3-B
4-C
5-E
6-A
7-B
DENEME - 18 1-B
2-A
3-D
4-C
5-A
6-D
7-B
DENEME - 19 1-C
2-B
3-A
4-A
5-B
6-D
7-D
173
BİYOLOJİ
CEVAP ANAHTARI
DENEME - 20 1-B
2-B
3-C
4-E
5-D
6-A
7-B
8-A
9-D
10-B
11-A
12-B
13-C
8-B
9-A
10-E
11-A
12-C
13-B
8-A
9-C
10-D
11-C
12-D
13-D
8-B
9-B
10-A
11-D
12-C
13-B
8-B
9-C
10-B
11-B
12-A
13-D
8-A
9-B
10-B
11-B
12-B
13-D
DENEME - 21 1-B
2-B
3-C
4-A
5-A
6-D
7-C
DENEME - 22 1-C
2-D
3-B
4-B
5-D
6-A
7-D
DENEME - 23 1-B
2-E
3-E
4-A
5-B
6-D
7-B
DENEME - 24 1-E
2-D
3-B
4-D
5-C
6-E
7-D
DENEME - 25 1-E
2-A
3-C
4-B
5-D
6-C
7-D
2016 ÇIKMIŞ SORULAR 1-B
2-D
3-E
4-A
5-C
6-E
7-D
8-C
9-D
10-E
11-C
12-A
13-C
14-A
15-C
16-D
17-E
18-A
19-D
20-B
21-B
22-C
23-C
24-A
25-C
26-A
27-D
28-A
29-A
30-B
2017 ÇIKMIŞ SORULAR 1-D
2-E
3-C
4-C
5-B
6-E
7-E
8-B
9-C
10-A
11-C
12-E
13-A
17-C
18-B
19-B
20-E
21-D
22-D
23-B
24-A
25-D
26-C
27-C
28-C
29-B
BİYOLOJİ
174
14-E
15-B
16-C
30-REFLEKS
NOTLARIM
.......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................................................
175
NOTLARIM
.......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................................................
176