163 61 218MB
Polish Pages 323 Year 1978
ffiwffi
ffiE*#pmfrm
i
trffiffitmsmmiln r*wilaf,m .$ę?& wYsAWr'łleTwA GEffiLeGlGaNE
ETA STUPIIIGKA
ZARY$
aE0t0Elt REEIl|IIALIIE Cł,.t
SWIATA
ę,,f,,( ac|Vy)ązfa|1, il U
nr
aler
I978 GEI|TIISIGZIIE.WAR$ZATA UIIIAIITIGTilA
Opiniodowcy: Prof. dr hob. Kozimierz DZIEDZIC Prof. dr hob. Jerzv ZNOSKO
(100) UKD 55 (1/e)(075.8:022)
obwo|utę,okłodkęi stronę tytułowqprojektowoło:Ewo KoN|USZANlEC Redoktor: Borboro NOWAKOWA Redoktor techniczny:Morion KUNA Kore|tor: Joonno sMoLEŃ
]
'1978 O Ccpyright by WydownictwoGeologiczne -
\
Wydonie |' Nokłod 4000 + 15o egzemp|orzy. Forłnot 85. Arkuszy wydowniczych 31,0, Arkuszy drukorskich 20,25. oddono do skłodonio 27 grudniq 1977 .oku' Podpisono do druku 12 grudnio 1978 roku. Druk ukończono w grudniu 1978 roku' Popier drukowy sotynowony kl. lll, 81, 71 g. Ceno zł 70'Cieszyńsko Drukqrnio Wydowniczo Zokłod nr 6. Cieszyn, ul. Pokoju 1 Zom' nr 5ó4-K.77. S-70
Spis treści WSTĘP
7
czĘsc I. wIADoMoŚcI oGÓLNE Jedn'ostki geologiczne jednostek Zasady klasyfikacji Główne jednostki geologlczne Platformy
I l0 10
geologicznych
l0. Pasma fałdowe 14
Główne struktury Ziemi
czĘsc II. KoNTYNENTY PÓŁNocNE Ameryka Północna i Grenlandia Platf orma amerykańsko-grenlandzka Podłoże platformowe
jedlostki
22. Glóme
Pasma fałdowe Ameryki
l6 20 20 22
.
geologiczne
Północnej i Grenlandii
Appalacby 33. Pasmo ouacbita.Marathon dniogrenlandzkie i pasmo eskimoskie 52.
Młode struktury Basen neksyksńskl
{2. Kordyliely
i Góry
skaliste
33
wscho.
43. Pamo
56
56. Płyta nadatlantycka
57
5B 60
Podłoże platformowe 01. struktuy
uralsko-mongolskie
zasięg i tozwó' Pa6ma -nongolskiego 70
27.
.
Północnej
Ameryki
Azja (bez Półwyspu Indyjskiego) Platforma syberyjska Pasmo
płyty centralnej
25. struktury
geologiczne platformy syberyjskiej
64
..
6B
uralsko-mongolskiego
68. Jednostki
geologiczne
pasma
uralsko-
Pasmo wierchojańskie Platforma chińska Rozwój
platfolmy
cbtóskiej
Pasmo Himalajów Półwysep Indochiński MasYw
lndocbińskl
91 93
ttl.
94. struktuly
geologiczne platfoTmy chińskiej 95
106 111 Pamo
aezozo|czne
Europa Platf orma wschodn:ioeuropejska Budowa
podłoża Platfolmowego
l17. GłÓłae
Pasmo kaledońskie Europy Północnej
tlz.
Pasmo fałdowe BiIEy
l14
115 t17 jednostki
Plrtlormy
wschodnioeuopejskiej
ll0
130
Pasmo waryscyjskie Europy Zachodniej Budową stluktur waryscyjskich py Zacbodniej 145
136
Europy Zachodniej
138. Rozpad pąsmą waryscyjskiego
Euro.
Mezo- i kenozoiczna piyta Europy Zachodniej i Środkowej
145
obniżenie środkowoeuropejskie l45. Niecki zachodnioeuropejskie 149. Trzeciorzędowe rowy telitoniczne 150
Pasmo Alpidów Alpidy Alpidy
Europy Pcłudniowej i Azji
zachodnie 15{. Alpidy Azji Mniejszej 178
CzĘsC nI. KoNTYNENTY
środkowc 158. Kalpaty
Mniejszej 165. Alpidy
1ą)
bałkąńskie 16$' Kaukaz
174.
PoŁUDNIowE
180
Ameryka Południowa P]atforma południowoamerykańska
182 1B3
Budowa podloża platformowego l8{. Główne jednostki geologiczne l85
Płyta patagońska i struktuly pampaskie stluktuIy
193
pampaskie 193. Plyta patagońska l95
196
Pasmo Andów l08. Andy Srodkovre ?0i. '\łdv Patagoń5iiic:':0:t
Andy KoluBbijskie
Afryka i Półwysep Arabski Platforma afrykańska
204 204
Budowa podloża platformowego 206. Platfolma sabaryjska 20'. Platlorma nubijsko.arabska 210. Platforma poludniowoafrykańska system Iyftowy 231 225. wschodnioafIykański
Pasmo fałdowe Gór Przylądkowych Pasmo fałdowe Atlasu Półwysep Indyjski i Cejlon Platforma Dekanu Budowa podloża krystalicznego
235 23B 243 243
i niecka Karru
244. Jednostki geologiczne platformy Dekanu 246
Australia i Nowa Zelandia Platforma zachodnioaustralijska Budowa
podłoża platformowego
austtalijskiej
251 252 252. Główne
jednostki
geologiczne
platfoImy
zachodnio.
256
Pasmo Gór Flindersa Pasmo Gór Wododziałowych i Tasmania Niecki środkowoaustralijskie Struktury Nowej Zelandii Antarktyda i wyspy łuku Scotia Platforma antarktvczna I]udowa podłoża platlormowego
27,l. Jednostki geologiczne platfolmy
Pasmo fałdowe Półwyspu Antarktycznego Wyspy łuku Scotia cZĘŚĆ
IV. ocEANY
.
263 264 268 269 272 274 ąntalktycznej
276
279 2BI 283
Ocean Atlantycki Ocean Indyjski Ocean Spokojny
286 292 298
Literatura Skorowidz
305 310
Wstęp Podręcznik,,Zarys geologii regionalnej świata', ma na celu zapoznanie słuchaczy uniwersyteckich z budowq geologicznq kontynentów i oceanow olaz z ich podziałem na jednostki geologiczno-strukturalne. Zarviera jednocześnie podstawowe wiadomościpotrzebne studentom na temat geologii różnych częściświata. Na Uniwersytecie Warszarvskim pierwsze i'ł'ykładyz geologii regionalnej śrviataprowa'dził w latach 19521962 Profesor Bronisłarv Halicki. Notatki z tych wykładór,v, opracowane przez studentów w L954 r., zostały następnie udostępnione słuchacZomw postaci skryptu' Była to pierwsza próba opracowania podręcznika, który jednak z powodu chorohy Profesora nie został zrealizowany. Naieży jednak podlrreŚlic' że zarówno ogólne ujęcie całości materiału, jak równiez podział"kontynentów na regiony geologiczne przyję. to rM ,,Zarysie geologii regionalnej świata''w takirn uktadzie, iaki stosowtrł w swvch wvkładach P..ofesor}laticki' Duża i]ośc materiału, przy ograni. czonej objętości podręczrrika, zmusiła autorke do bardzo zwięzł.ego formułorvania r'viadomoŚci. Dażeniem jedna]i głównym lryło przedstbwienie i omo-
wienie wszystkich większych jednostek geologicznych na kontynentach i oceanach. Przy opisie jednostek geologicznych ograniczono się więc z konieczności do przedstawienia najwazniejszych danych dotyczqcych stratygrafii, tektoniki, procesów magmatycznych i metamorfizmu. Mniejsze jednostki zostały omówione bardzo ogólnie. Przy pisaniu podręcznika autorka natknęła się na powazne trudnościwynikające b4dż,z braku niektórych terminów geologicznych, bqdź nieró'"vnoznacznego iclr stosowania zarówno w literaturze obcej, jak i polskiej. lM języlru pols}